Üniversitede öğrenciyken gerçekleştirilen çalışmaların sigortalılık başlangıç tarihine etkisi uyuşmazlığında, dönemin yürürlükteki mevzuatı ile kısmi zamanlı iş sözleşmesi ayrımının geriye dönük uygulanabilirliği sorunu.
Özet: Dava, davacının üniversite öğrenciliği sırasında 1998-2001 yılları arasında üniversitenin spor tesislerinde gerçekleştirdiği çeşitli görevlerdeki çalışmalarının uzun vadeli sigorta kapsamında değerlendirilerek sigortalılık başlangıç tarihinin 16.02.1998 olarak tespitine ilişkindir; ilk derece mahkemesi bu talebi kabul etmiş, ancak bölge adliye mahkemesi davacının öğrenciyken yaptığı çalışmanın 2547 sayılı Kanun uyarınca kısmi zamanlı olduğunu ve işçi niteliği taşımadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir. Davacı vekili ise temyiz başvurusunda, çalışma döneminde yürürlükte olmayan kısmi-tam zamanlı ayrımının ve 2003 tarihli 4857 sayılı İş Kanununun geriye dönük olarak uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek sigortalılık başlangıç tarihinin kabul edilmesi gerektiğini savunmaktadır.
10. Hukuk Dairesi         2025/8957 E.  ,  2025/15396 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/712 E., 2025/818 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/293 E., 2024/418 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ...Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği bölümünde 1994-1999 yılları arasında lisans, 1999-2001 yılları arasında ise Fen Bilimleri Enstitüsünde İnşaat Mühendisliği alanında yüksek lisans öğrenimi gördüğünü, ...Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı nezdinde 16.02.1998 tarihinde işe başladığını, davalı ... spor tesisinde; garson - servis elemanı - halı saha görevlisi - antrenör ve benzeri işlerde hatta spor tesisinin genişletilmesi ve inşaatındaki muhtelif inşaat işlerinde, üretime yönelik, uzun vadeli sigorta kolunda çalışan diğer işçiler gibi ayda 30 gün süre ile ve hizmet akdiyle kesintisiz olarak çalıştığını, davacının, davalı Kurumda 16.02.1998-01.06.2001 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak hizmet akdine dayalı olarak uzun vadeli sigorta kapsamında çalışması ile ilgili uzun vadeli sigorta kapsamında sigortalılık başlangıç tarihinin 16.02.1998 tarihi olarak tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Isparta İş Mahkemesinde görülen 2023/85 Esas sayılı dosyası ile davalı ... nezdinde hizmet akdine dayalı olarak uzun vadeli sigorta kapsamında çalışması ile ilgili sigortalılık başlangıç tarihinin 16.02.1998 tarihi olarak tespiti için dava ikame edilmiş, anılan davada Sosyal Güvenlik Kurumu taraf olarak gösterilmemiş olduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle işbu davanın Mahkemenin 2023/77 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini, davacının ...Üniversitesindeki sürekli ve kesintisiz olarak hizmet akdine dayalı olarak uzun vadeli sigorta kapsamında sigortalılık başlangıç tarihinin 16.02.1998 tarihi olarak tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
1.Asıl-birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesi özetle; davacının 1997 yılındaki çalışmasının 20 11... yıllarında yürürlüğe girmiş olan mevzuat kapsamında yanlış değerlendirildiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi özetle; davacının davasının öncelikle zamanaşımı itirazı nedeniyle reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin diğer davalıya veya karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamu kurumu olan davalı ... kayıtları, yukarıda belirtilen davacı tanık beyanları, ilgili hukuk bölümündeki Yargıtay içtihadı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu dönemde öğrenci olan davacının 2547 sayılı Kanun'un 46/son maddesi kapsamındaki çalışmasının kısmi zamanlı olduğu ve bu çalışmalarından dolayı işçi kabul edilemeyeceği anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kısmi-tam zamanlı çalışma ayrımının yer almadığı davaya konu dönemde yürürlükte olan mevzuatın tatbik edilmesi gerekmekte iken müvekkilin çalışmasının 10.06.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu'nun getirmiş olduğu kısmi zamanlı iş sözleşmesi niteliğinde kabul edilerek çalışmanın tam zamanlı olmadığı gerekçesi ile ... bünyesinde çalıştığı dönemlere ilişkin sigortalılık başlangıcının kabul edilmemesinin usul ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, sigorta başlangıç tarihinin tespitine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Fazla yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.