diyarbakır asliye ticaret mahkemesinden davacı şirketin dicle elektrike karşı açtığı abone sözleşmesi kaynaklı kaçak elektrik faturası menfi tespit davası gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinden Davacı Şirketin Dicle Elektrike Karşı Açtığı Abone Sözleşmesi Kaynaklı Kaçak Elektrik Faturası Menfi Tespit Davası Gerekçeli Kararı.

Özet: Bir tekstil şirketinin, ortak kullanım alanındaki asansörün sayaca bağlı olmaksızın elektrik kullandığı iddiasıyla Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından tahakkuk ettirilen 1.100.964,84 TLlik kaçak kullanım faturasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek borçlu olmadığının tespitini ve tahakkukun iptalini talep ettiği menfi tespit davasında; davalı kurum, kaçak kullanımın mevzuata uygun şekilde tespit edildiğini, tutanakların geçerli olduğunu ve davanın reddedilerek tedbir talebinin karşılanmamasını savunurken, mahkeme tarafların delilleri ve bilirkişi raporları ışığında davacının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığını ve tahakkuk eden bedelin yerindeliğini belirleyecektir.

T.C.

DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

DAVA TARİHİ : 26/06/2024

KARAR TARİHİ : 06/02/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Bağcılar Şanlıurfa Blv. No.....adresinde tekstil dikim işi ile uğraştığını, davalı kurum tarafından müvekkili şirketin kiralamış olduğu iş yerinin ortak kullanım alanlarında araştırma yapıldığını ve müvekkili firma tarafından asansörün akımının sayaca bağlı olmadan kullanıldığına yönelik tespitte bulunduklarına yönelik kayıt oluşturulduğunu, .....tarihli .....no.lu fatura ile tahakkuk edilen 1.100.964,84 TL kaçak kullanım bedeline yönelik fatura tahakkuk ettirildiğini, davalı Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş saha kontrol ekipleri tarafından Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ve ilgili mevzuata aykırı olarak haksız ve hukuka aykırı şekilde müvekkiline ait tesisat numarasına elektrik aboneliği hakkında kaçak fatura tanzim edildiğini, davalı şirket tarafından müvekkiline tahakkuk ettirilen Z faturasının haksız ve hukuka aykırı olarak düzenlendiğini, ayrıca tahakkuk hesaplamalarının da fahiş olarak belirlendiğini, yapılan işlemlerin mevzuata uygun ve tüketicinin haklarının ihlal edilmemesi kuralına göre yapılması gerekirken davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine keyfi işlemler ve tahakkuk hesaplamaları yapıldığını, bu nedenlerle davacı müvekkili şirket kullanımında bulunan 01748007 numaralı tesisata verilen elektrik akımının kesilmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde müvekkili aleyhine tahakkuk ettirilen .....tarihli .....no.lu fatura ile tahakkuk edilen 1.100.964,84 TL kaçak kullanım bedellinden dolayı müvekkilimin borçlu olmadığının tespitini, tahakkuk işlemlerinin iptalini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkili kurum aleyhine ikame edilen dava haksız olduğun ve davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının dava dilekçesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu gibi iddialar da gerçeği yansıtmadığını, davacının kaçak kullandığı tespit edildiğini, davacı adına kayıtlı .....nolu abonelik adına .....Muta No'lu abonelik adına kaçak elektrik kullanımına istinaden KET düzenlendiğini, tutanak, KET, cari borç ve endeks dökümleri ve görüntüler bütün halde ekte sunulduğunu, müvekkili şirket personelleri tarafından davacıya ait aboneye ilişkin tutulan Kaçak tutanakları EPDK yönetmeliğinin belirlediği usule uygun eksiksiz ve okunaklı olarak düzenlendiğini, bu sebeple davacının kaçak tutanağına ilişkin iddia ve itirazları yersiz, hukuki dayanaktan yoksun olup sunulan belgeler neticesinde davanın reddi gerektiğini, kaçak elektrik tutanağı aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan resmi belgelerden olup, aksi de ispat edilemediğine göre, mahkemece davacının kaçak elektrik kullandığının kabulü gerektiğini, mevcut borç ödenmeden elektriğin ihtiyati tedbir yolu ile bağlanması, borcun tahsilini çok zorlaştıracağından ve davalıya yeni maliyetler getireceğinden, davalı şirket için büyük zararlar doğurabileceğini, bu nedenle davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddini, tedbir talebinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER;

Dicle Elektrik A.Ş den tüketim ekstreleri ve ödeme bilgileri celp edilmiştir.

Dicle Elektrik Perakende Satış A.Ş den abonelik sözleşmesi, borç dökümü, endeks Dökümü, ödeme yeri bilgileri celp edilmiştir.

Mahkememizce Elektrik Mühendisi Bilirkişiden bilirkişi kök raporu ile .....ve .....tarihli bilirkişi ek raporları alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, davacının .....tesisat numaralı ticarethane aboneliğine ilişkin davalı tarafça .....tarihinde düzenlenen kaçak elektrik tutanağına istinaden tahakkuk edilen son ödeme tarihi .....olan .....numaralı faturadan kaynaklı 1.100.964,84 TL bedelli fatura nedeniyle açılan menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktası ise; davacının iş yerinde kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı ve buna ilişkin olarak davalı şirketçe yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının tahakkuk ettirilen bedelden sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise miktarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Öncelikle, davalı vekilinin husumet, derdestlik, zamanaşımı, hakdüşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının değerlendirilmesi gerekir.

Kaçak kullanım iddiasının muhattabının davanın tarafları olmasına göre davalının husumet itirazı, aynı konuda açılmış başka herhangi bir dava bulunmadığından davalının derdestlik itirazı, tarafların tacir olması nedeniyle davalının göreve ilişkin itirazı, usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığından davalının yetki itirazı ve davanın menfi tespit davası olması ve icra takibinin derdest olması nedeniyle davalının zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süreye yönelik itirazı yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Dava konusu kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 30/05/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin

Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi -Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlıklı 42.maddesine göre;

"(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43.maddesine göre;

(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.

c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur.

(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

(6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir.

(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir."

Aynı yönetmeliğin faturalandırma süreci hakkında 44'ncü maddesinde; "42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;

a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,

b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;

a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.

(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır."

Yine yönetmelik 45'nci maddesinde; Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre başlığı altında; (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;

a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.

c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı, 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;

a) Meskenlerde; 5 saat,

b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,

c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,

ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat olarak kabul edilir.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri % 20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.

(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise, tespit edilen saatler esas alınır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Buna göre yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde dosyaya sunulan bilirkişi raporları ile davacıya ait işyerinde tüketim kayıtlarının .....tarihi öncesinde sayaçtan geçirilmeksizin tüketim yapıldığına dair bir bulgu içermemesine karşılık, .....tarihi sonrasında sayaçtan geçirilmeksizin tüketim yapıldığının tespit edildiği, dava konusu 1.100.964,84 TL bedelli fatura nedeni ile davacının davalıya 289.760,36 TL tutarında borçlu olduğu, 811.204,48 TL yönünden borçlu olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiş, bilirkişi raporu mevzuata ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır.

Davacı taraf dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL için menfi tespit talebinde bulunmuş, bilirkişi raporları sunulduktan sonra ve tahkikat bitmeden önce ıslah dilekçesi sunmamış, dava değerini arttırdığına dair bir irade ortaya koymamıştır.

İzah edilen nedenlerle davanın kabulü ile davalı tarafından davacı aleyhinde düzenlenen .....tarihli .....numaralı, 1.100.964,84 TL bedelli fatura nedeni ile davacının davalıya 1.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere,

1-Davanın KABULÜ ile davalı tarafından davacı aleyhinde düzenlenen .....tarihli .....numaralı, 1.100.964,84 TL bedelli fatura nedeni ile davacının davalıya 1.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine,

2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 427,60 TL'nin mahsubu ile eksik 304,40 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 427,60 TL, peşin harç 427,60 TL, bilirkişi ücreti 6.000,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 1.765,00 TL olmak üzere toplam 8.620,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 1.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim