Kamulaştırma Kanunu kapsamında irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti uyuşmazlığında, Bölge Adliye Mahkemesinin düzeltilmiş kararının hukuka uygun bulunduğuna dair temyiz incelemesi.
Özet: Davacı idare tarafından, bir taşınmaz üzerindeki kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile tescili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin kabul kararı davacı idarece istinaf edilmiş; bölge adliye mahkemesi, bilirkişi raporundaki hatalı irtifak alanı hesabını düzelterek kamulaştırma bedelini yeniden tespit etmiş ve hükmü kısmen kaldırarak esas hakkında karar vermiştir. Davacı idarenin temyizi üzerine, temyiz incelemesini yapan üst daire, taşınmazın niteliğine uygun net gelir yöntemine göre değer biçilmesinin ve bölge adliye mahkemesinin kararda belirttiği gerekçelerin usul ve kanuna uygun olduğunu tespit ederek, temyiz edilen bölge adliye mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğunu belirtmiştir.
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2477 Esas, 2025/698 KararKARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ : Nizip 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/591 Esas, 2023/369 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığının ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 59... 1 56... ve 1 56... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığının ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAP Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme haksız ve hukuka aykırı bilirkişi raporuna göre hüküm kurduğunu, dava konusu taşınmazın aynı nitelikteki taşınmazların m² birim fiyatlarına göre yüksek hesaplandığını ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla kapama antep fıstığı bahçesi niteliğindeki olan dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir yöntemine göre değer biçilmesinde, taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, ancak hükme esas alınan 24.04.2023 tarihli fen bilirkişi raporunda dava konusu 1 59... parsel sayılı taşınmaz üzerinde 703,25 m² irtifak alanının bulunduğunun tespit edildiği, hükme esas alınan 18.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda ise bu taşınmaz yönünden yapılan irtifak bedeli hesaplamasında 730,25 m² irtifak alanı üzerinden hesaplama yapıldığı anlaşılmış olup, mahkemece hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak fazla irtifak bedeline hükmedilmesi doğru görülmediği, bu nedenle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Dairelerince yeniden yapılan hesaplama sonucunda tespit edilen bedel üzerinden İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,24.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.