2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa dayalı kamulaştırma bedeli tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında davacı idarenin istinaf başvurusunun Sakarya Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmesi ve kararın temyiz incelemesi.
Özet: Kocaeli ilinde bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak terkinine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararının davacı idarece taşınmazın vasfı, emsal taşınmaz seçimi ve ağaç bedelleri hesaplamasındaki hatalar ileri sürülerek istinaf edilmesi üzerine, bölge adliye mahkemesince taşınmazın arsa vasfında olduğu, emsal incelemesinin ve belirlenen metrekare birim fiyatının uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusu esastan reddedilmiş; davacı idare bu kez kararın faiz hesaplaması, vekalet ücreti ve bilirkişi raporunun yetersizliği gibi hususlarda bozulması talebiyle temyiz yoluna başvurmuştur.
5. Hukuk Dairesi         2025/4160 E.  ,  2025/15057 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/4424 Esas, 2025/136 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/383 Esas, 2021/516 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 776 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile taşınmazın yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı tarafça verilmiş cevap dilekçesine dosya içerisinde rastlanmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın arazi vasfında olduğunu, emsal alınan taşınmazın uygun emsal olmadığını, dava konusu taşınmazın ve emsal taşınmazın imar ya da kadastro parselleri olup olmadığının ilgili birimlerden sorulması gerektiğini, dava konusu taşınmazın ve emsal taşınmazın resen belirlenen vergi değerlerinin ilgili belediyeden istenilmesi gerektiğini, dava konusu ve emsal taşınmazların nitelikleri, bulunduğu konumu gibi özelliklerinin, üstün ve eksik yönleri kıyaslanarak değer tespitinin yapılması gerektiğini, ağaç bedellerini fahiş hesaplandığını belirterek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile emsal incelemesi yapılmak suretiyle 2942 sayılı Kanun'un 11 inci ve 12 inci maddeleri çerçevesinde taşınmazların değerini belirlemeleri ve buna göre dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların konum, nitelik ve vergi beyanları itibariyle karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek suretiyle 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi çerçevesinde emsal taşınmazlar ile dava konusu taşınmazı kıyaslayarak dava konusu taşınmazın değerini belirlemelerinde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi, dava tarihi olan 25.07.2018 tarihi itibariyle dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının 557,00 TL olarak belirlendiği, bu kapsamda Dairenin 2022/2922 Esas Sayılı dosyasında dava konusu taşınmaz yakınında bulunan 3 48... parsel için 25.07.2018 tarihi için metrekare birim fiyatı 805,00 TL'nin uygun bulunduğu, dairenin 2024/3028 Esas sayılı dosyasında inceleme konusu yapılan 790 parsel sayılı taşınmaz bakımından 2018 yılı ağustos ayı için metrekare birim fiyatının 844,00 TL olarak belirlendiği, Dairenin 2022/2922 Esas sayılı dosyasında inceleme konusu yapılan 1342 parsel sayılı taşınmaz bakımından 2018 yılı temmuz ayı için metrekare birim fiyatının 805,00 TL olarak belirlendiği, Dairenin 2022/2900 esas sayılı dosyasında inceleme konusu yapılan 791 parsel sayılı taşınmaz bakımından 2018 yılı ağustos ayı için metrekare birim fiyatının 844,00 TL olarak belirlendiği, dairenin 2020/1790 Esas sayılı dosyasında inceleme konusu yapılan 775 parsel sayılı taşınmazın metrekare birim fiyatının 757,00 TL olarak belirlendiği hususları ile dava konusu taşınmazın bu taşınmazlara göre konumu dikkate alındığında, dava konusu taşınmaz için belirlenen metrekare birim fiyatının da uygun olduğu belirtilerek davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından karar tarihine kadar geçen süre için yasal faize hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmediğini, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, dava konusu taşınmazın arazi vasfında olduğunu, emsal alınan taşınmazın uygun emsal olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.