Davacı İşçinin Tasfiye Edilmiş Kooperatif ve Apartman Yönetimindeki Kayıt Dışı Çalışma Dönemlerinin Tespiti İstemiyle Açtığı Hizmet Tespiti Davasının Bozma Sonrası İhya Süreci.
Özet: Davacının 2001-2006 ve 2006-2010 yılları arasında davalı kooperatifte inşaat işçisi ve kapıcı olarak bildirimsiz çalıştığı iddiasıyla açtığı hizmet tespiti davasında, davalılar zamanaşımı, hak düşürücü süreler ve kooperatifin tasfiye edilmiş olması gibi savunmalar sunmuş; ilk derece mahkemesi davacının çalıştığına hükmetmişse de, yüksek mahkeme davalı kooperatifin dava tarihinden önce tasfiye edilmiş olması sebebiyle kooperatifin ihyası davasının sonucunun beklenerek davalıya savunma hakkı tanınması gerektiğini vurgulayarak hükmü bozmuştur.
10. Hukuk Dairesi         2025/8247 E.  ,  2025/15262 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/143 E., 2025/80 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.12.2001 tarihinden 01.04.2006 tarihine kadar ve 30.10.2006 tarihinden 10.12.2010 tarihine kadar davalı Kooperatifte öncelikle inşaat işçisi ve bekçi olarak, daha sonra hiç ara vermeden inşaatın 40 bağımsız bölümü için (tamamı 9 davalıya ait) işyerinde sürekli kapıcı olarak görev yaptığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, dava tarihinden geriye doğru öncesindeki yıllara ait iddiaların 506 sayılı Kanun'un 79/ 10... sayılı Kanun'un 86. maddesine göre zamanaşımı ve hak düşürücü süreler nedeniyle dinlenemeyeceğini, davacının çalıştığı iddia edilen inşaatın sahibinin ... ... Konut Yapı Kooperatifi olup, bu Kooperatifin zaten davada taraf olarak gösterildiğini, dolayısıyla Kooperatif yöneticileri ve ortaklarının taraf olarak gösterilmeyeceğinden müvekkili yönünden davanın husumet yönünden reddi ve tasfiye olmuş Kooperatifin ihya edilmesi gerektiğini, davacı ve ailesinin yeşil kart sahibi olup yıllarca bu olanaktan yararlandığını, bizzat davacı asilin yazılı beyanını imzası ile onayladığı 25.09.2009 tarihinde SSK Müfettişine vermiş olduğu ifade tutanağındaki beyan ve ikrarların, davacının bu davadaki iddialarını çürüttüğünü, davacının 25.09.2009 tarihinde ...'e verdiği ifade de açıkça; ...kendisinin 01.04.2006-03.10.2006 devresinde ... ... Konut Yapı Kooperatifi inşaatında inşaat amelesi olarak çalıştım... ilk bloğun yapımında çalıştım... dediğini, ayrıca, davacının piyasada kayıt dışı ve serbest olarak çalıştığını, bir çok özel ve tüzel kişilerin işlerini yaptığını, sadece 2006 yılında çalışmasının olduğunu, o çalışmalarının da Kuruma bildirildiğini, ayrıca, davacının apartman görevlisi olmadığı, apartmanla ilgisi olmayan barakada kiracı olarak ikamet ettiğine ilişkin ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/1440 E. ve 2011/749 K. sayılı kararının bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının, dava dilekçesinde tespitini istediği sürenin başlangıç ve bitiş tarihlerini açıklamadığını, öncelikle bu noksanlığın giderilmesi gerektiğini, adı geçenin hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde; Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... ... Konut Yapı Kooperatifi işyerinden 2006/4-5-6-7-8-9. aylarda 30'ar gün, 2006/10. ayda 3 gün bildirim yapıldığının ve işten ayrılığının 03.10.2006 olduğunun tespit edildiğini, öte yandan, davacının, davalı Kooperatife ait işyerinde 2000 yılından itibaren çalıştığının tespitini istemekte ise de davalı Kooperatifin ... sicil sayılı işyerinin 16.01.2002 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığını ve 19.11.2008 tarihinde Kanun kapsamından çıkarıldığın, bu durumda, davalı işyerinde 16.01.2002 tarihinden önce işçi çalışmadığı ve işyerinin bu tarihten önce faal olmadığı neticesine varıldığını, davacının 2000-2006/3 dönemine ilişkin davasının 506 sayılı Kanun'un 79. maddesi gereğince 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle dinlenemeyeceğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2013 tarihli kararı ile davacı ...'ın (... S.S. no.lu), Tasfiye halinde ... ... Konut Yapı Kooperatifine ait ... sicil no.lu işyerinde (taleple bağlı kalınarak) 01/12/2001-01/04/2006 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1560 gün çalıştığı, 1560 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, ... Mahallesi 205/53 Sk. No.1 ve 205/52 Sk. No.2 adresinde kurulu ve SSK. ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde tescilsiz ... Apt. yönetimi nezdinde 30.10.2006-10.12.2010 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1481 gün çalıştığı, 1481 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2013 tarihli kararının süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, Tüzel kişiliği olan davalı Kooperatifin dava tarihinden önce 22.11.2010 tarihinde tasfiye edildiği ve ticaret sicilindeki kaydının terkin edildiği görülmektedir. Tüzel kişilik, ticaret sicilindeki kaydın terkini ile sona erer. Davacı tarafından, karar tarihinden önce davalı Kooperatifin ihyası için dava açtığı anlaşılmakla, Mahkemece yargılama devam ederken davalı Kooperatifin ihyası için açılan davanın sonucunun beklenmesi tüzel kişiliğin yeniden ihyasından sonra, savunma hakkı tanınarak bu davanın görülmesi ve varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerekir. Diğer taraftan davalı Kooperatifin ortaklarının işbu dava yönünden kişisel sorumlulukları bulunmamakla, haklarında husumetten ret kararı verilmesi gerekmektedir, gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar ..., ..., ... ve ... aleyhine açılan davanın HMK. m 114/1-d 115/2 uyarınca husumet yokluğundan usulden reddine, davalılar ... ... Konut Yapı Kooperatifi ve ... Apartmanı kat malikleri ..., ..., ... (...), ... ve ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davacı ...'ın (... no.lu), Tasfiye halinde ... Konut Yapı Kooperatifine ait ... sicil no.lu işyerinde (taleple bağlı kılınarak) 01.12.2001-01.04.2006 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1560 gün çalıştığı, 1560 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, ... Mahallesi 205/53 Sk. No.1 ve 205/52 Sk. No.2 adresinde kurulu ve SSK ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde tescilsiz ... Apartmanı nezdinde 03.03.2007-10.12.2010 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1358 gün çalıştığı, 1358 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinini tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalılar vekili; bozma gereğinin yerine getirilmediğini belirterek eksik inceleme ile verilen kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı Kurum vekili; usul ve kanuna aykırı kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
12.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.