Noterce onaylı kooperatif kayıtlarının sunulmasıyla davalı kurumca iptal edilen tarım Bağ-Kur sigortalılığının yeniden tesis edilmesi üzerine davanın konusuz kalması.
Özet: Dava, davacının tarım bağ-kur sigortalılık dönemine ait noter onaylı kooperatif kayıtlarının eksikliği gerekçesiyle kurum tarafından iptal edilen emekliliğinin yeniden tesis edilmesi talebiyle açılmış; ilk derece mahkemesi ve istinaf, davacının sigortalılığını tespit etmiş; ancak temyiz aşamasında, eksikliği ileri sürülen onaylı kayıtların davacı tarafından kuruma ibraz edilmesiyle, uyuşmazlığın esas konusunun ortadan kalkıp kalmadığının mahkemece değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/10572 E.  ,  2025/13357 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/993 E., 2025/267 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2020/212 E., 2023/784 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde, müvekkili davacının 28.02.1985 tarihinden itibaren ..... Kooperatifleri Birliği ... İl Müdürlüğünde aktif olarak kaydının bulunduğu, Müvekkilinin 01/05/19 95... .03.2011 tarihleri arası 14... ay 21 gün hizmet aldığını, durdurulan sigortalık süresi için 7143 Sayılı Kanun Maddesi Uyarınca kalan borcunu ödeyerek emekli olması teşvik ettiğini, akabinde müvekkilinin 23.684,39 TL bedeli ödeyerek emekliliğe hak kazandığını, müvekkilinin kazanmış olduğu hak doğrultusunda ve emekli olmak için kurum tarafından kendisinden istenen evrakları tam manasıyla teslim edip 2018 yılı Ekim ayında emekli olup 2019 yılı Temmuz ayı itibariyle maaşlarını düzenli kullandığını, daha sonrasında müvekkilinin maaşının durdurulmuş olduğunu, müvekkilinin ilgili kurumlara başvurusu sonucunda ... Sosyal Güvenlik Kurumu yazısınca 01.05.19 95... .03.2011 tarihleri arasında defter tasdik kaydının olmadığı ileri sürülerek tereddüt hâsıl olduğunun beyan edildiğini, Müvekkilinin 7...4 Bağ-Kur Nolu Tarım Bağ-Kur hizmetinden faydalandığının aşikâr olduğunu, akabinde Pancar ... Kooperatifleri Birliği ... İli Müdürlüğünden getirdiği evraklara itibar edilmemesi müvekkilinin hem maddi hem de manevi olarak ciddi mağduriyetlere sebebiyet verdiğini, müvekkilinin emekliliğe hak kazanması akabinde hukuki temeli yoksun bildirimde bulunarak emekliliğinin sonlandırılması sigorta girişinin 15.03.2013 olarak başlatılmasını müvekkilinin maddi ve manevi olarak elem içerisine sokmakla beraber mesnetsiz olan bu yaklaşımın hakkaniyet kurallarına aykırı olarak verilen bir karardan ibaret olduğunu dava ve talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın zaman aşımına uğradığını, davanın öncelikle zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ... Pancar ...Kooperatifi ve ...Fabrikasına yazılacak müzekkereler neticesinde davacının yaptığı işe ilişkin herhangi bir ürün verip vermediği ve vermiş ise hangi zamanlarda verdiği, kısacası hizmetini talep ettiği süreler içerisinde somut bir çalışmasının bulunup bulunmadığının ortaya çıkarılacağını, Yukarıda açıklanan nedenlerle, vekili olduğu kuruma karşı açılan davanın reddine karar verilmesini, davacının davasının öncelikle zamanaşımı nedeniyle aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında:
"Davanın kabulü ile davacının 01.05.1995-01.03.2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, Yargıtay’ın oda kaydına giriş ile ilgili tönetim kurulu kararı ve genel kurula katılmaya dair hazirun cetvelinde adının bulunması gibi şartların yerine getirilmediğini, talebin zamanaşımına uğradığını, müvekkili Kurumun işleminin yasal mevzuata, mevcut Yargıtay kararlarına ve hukuka uygun olduğunu beyanla; kararın bozulmasını talep etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
1.Dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.
2.Eldeki davada, davacının 01.05.1995-01.03.2011 tarihleri arası Bağ-Kur sigortalılığı kurum tarafından davacının üye olduğu pancar kooperatif kayıtlarının noterce onaylanmış örneklerinin bulunmaması sebebiyle iptal edilmiştir. İlk derece mahkemesi davacının 01.05.1995-01.03.2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar vermiş ise de dava devam ederken noterce onaylanmış kayıtların Kuruma ulaştırlması üzerine davacının iptal edilen kayıtlarının Kurumun 04.04.2022 tarihli cevabı ile düzeltildiğinin bildirilmesi karşısında davacının tarım bağkur sicil dosyası ve sigortalılık belgeleri celbedilmek suretiyle davanın konusuz kalıp kalmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.10.2025 tarihinde karar verildi.