Sosyal Güvenlik Kurumunun kayıt dışı çalışma tespitiyle oluşan prim tahakkuku işleminin iptali için açılan davada, taşeron firma yetkilisinin işçi-işveren ilişkisi kapsamında çalışmadığına dair mahkeme kararının Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenmesi.
Özet: Bir inşaat firması, iş kazası sonrası yapılan inceleme sonucu bir kişinin kendileri adına bir gün kayıt dışı çalıştırıldığı iddiasıyla düzenlenen müfettiş raporuna dayalı prim tahakkuku işlemine itiraz etmiştir. Firma, söz konusu kişinin kendi çalışanı olmadığını, aksine kalıp ve beton işlerini yapan taşeron firma yetkilisi olduğunu ve aralarında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını savunmuştur. Davalı kurumun müfettiş raporunda taşeronun ticaret sicil kaydı ve bağkur bilgilerinin incelenmeden sadece beyanla yetinildiğini iddia eden davacı, prim tahakkukunun ve ilgili komisyon kararının iptalini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, davayı kabul ederek tahakkukun iptaline ve şahsın belirtilen tarihte davacı şirkette hizmet akdine tabi çalışmadığının tespitine karar vermiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/7800 E.  ,  2025/13347 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1873 E., 2025/157 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/59 E., 2022/152 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalı ... ile davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı Kurum müfettişlerince düzenlenen rapora göre hakkında bir günlük kayıt dışı çalıştırıldığı iddia edilen 1... TC. kimlik numaralı ...'in, inşaata ait kalıp ve beton işini yapan taşeron firma ... İnşaat Ltd. Şti. yetkilisi olduğunu, müvekkili firma ile taşeron firma yetkilisi ... arasında ... S. K. m. 2'de ifadesini bulan işçi işveren ilişkisine dayalı bir iş sözleşmesi ve ilişkisi bulunmadığını, ...'in müvekkilinin işçisi olmadığını, müvekkili şirketin yüklenici firma olarak yapımını üstlendiği Adana ili, ... ilçesi, ... Mah. 151 ada, 7 parselde iki bloktan oluşan inşaatın elektrik işlerinin bir taşerona, su ve tesisat işlerinin başka bir taşerona verildiğini, demir ve kalıp işlerinin de ...’in yetkilisi bulunduğu ... İnşaat Ltd. Şti.’ne verildiğini, ...'in kendi şirketinde hazırlatıp, kaşeleyip, imzaladığı sözleşmeyi müvekkili şirket yetkilisi ...'a getirip imzalattığını, müvekkili şirket iş yerinde meydana gelen iş kazasına istinaden düzenlenmiş olan inceleme raporunda sadece ...’in beyanı ile iktifa edildiğini, ...’in yetkilisi bulunduğu şirketin ticaret sicil kaydı, vergi mükellefiyeti ve SGK (Bağ-Kur) kayıtları hususunda bir incelemeye gidilmediğini, bu sebeplerden dolayı usul ve yasaya aykırı olan rapora ve davacı müvekkili adına düzenlenen resen prim tahakkukuna ilişkin Kurum işleminin iptali için bu davanın açıldığını belirterek, prim tahakkuk ünite itiraz komisyon kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili özetle, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dahili davalı ... 16/12/2021 tarihli 3. celsede, davacı ile aralarında herhangi bir hizmet akdi bulunmadığını, bu nedenle açılan davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davalı Kurum'un 23.09.2020 tarihli ve E.11348350 sayılı yazıya istinaden düzenlenen Prim Tahakkuk Ünite İtiraz Komisyonu'nun 02/11/2020 tarihli ve 2020/17 sayılı kararının iptali ile, davalı ...'in 22.06.2017 tarihinde davacı şirket nezdinde hizmet akdine tabi şekilde çalışmadığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
"Somut davada, davacı iş yeri çalışanlarından dava dışı ... isimli kişinin iş kazası sonucu vefatı üzerine başlatılan tahkikat sonucu düzenlenen 13.11.20 18... 5/10/İR/10 sayılı inceleme raporunda dahili davalı ...'in davacı iş yerinde 22.06.2017 tarihinde 1 gün kayıt dışı çalıştığının tespit edilerek, Yüreğir Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 23.09.20 20... 012 sayılı yazısı ile dahili davalıya ait işe giriş bildirgesi ve 2017/06 dönemine ait ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgesinin bir ay içinde düzenlenmesi, aksi halde 5510 sayılı Kanun gereğince işlem yapılacağının bildirildiği, yine Yüreğir Sosyal Güvenlik Merkezi'nin aynı tarihli 11348350 sayılı yazısı ile davacı tarafça müfettiş raporuna istinaden Kurum tarafından resen işe giriş bildirgesi ve ek aylık prim ve hizmet belgesi düzenlendiğinin bildirildiği, davacı tarafından Kuruma 06.10.2020 tarihli dilekçe ile itiraz edilmesi üzerine Prim Tahakkuk Ünite Komisyonunun 02.11.20 20... /17 sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmekle eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Adana Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı dava dışı ...İnşaat ...Ltd.Şti unvanlı şirketin 11.01.2012 tarihinde tescil edildiği, dahili davalı ...'in kuruluştan itibaren tek ortak ve şirket yetkilisi olduğu, Mahkemece dinlenilen dava dışı ... İnşaat şirketi çalışanları ... , ... ve ...'in beyanlarına göre dahili davalının kalıp ve demir işlerinde taşeron olarak faaliyet gösterdiği, dahili davalıya ait hizmet cetveline göre 4/a kapsamında çalışmaları bulunmakla birlikte 11.01.2012 tarihinden itibaren Bağkur kaydının olduğu, dahili davalının isticvap beyanında kendisinin inşaatlarda kalıp işi aldığını beyan ettiği, Kurum denetmenince yapılan tahkikat sürecinde yeterli araştırma yapılmadığı, 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde belirtilen prosedüre uygun şekilde davacı tarafa belge düzenlenmesi için bir aylık süre verilmeden Kurum tarafından aylık prim ve hizmet belgelerinin resen düzenlendiği, buna göre davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kabul ve değerlendirmesinin yerinde olduğu" gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Dahili davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, dava dosyasına bildirdikleri tanıklar ve kamu tanıkları mevcut olsa da Mahkeme tarafından bu tanıkların yeterince dinlenmediğini, tanıklarını bildirmek üzere süre verilmediğini, dosyada bu eksiklikler giderilmediği gibi Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da istinaf nedenlerinin yeterince incelenmediğini ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, müvekkili Kurumun işleminin yasal olup, bu hususun dosyadaki belgelerle sabit olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Kurum tarafından dahili davalı ...'in davacı iş yerinde kayıt dışı çalıştığı gerekçesiyle yapılan resen prim tahakkuk işlemine itiraz üzerine verilen Kurum Prim Tahakkuk Komisyon kararının iptali istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dahili davalı ... vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.