Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, otomatik maske makinesi eser sözleşmesi ihlali kaynaklı alacak, çek iadesi ve zararların tazmini talepli gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, davalı şirketle imzaladığı otomatik maske makinesi üretim sözleşmesi kapsamında, makinenin süresinde ve sözleşmeye uygun şekilde teslim edilmemesi, devreye alınamaması ve davalının temerrüde düşmesi nedeniyle sözleşmeyi feshederek, ödenen 380.000 TL peşinatın ticari temerrüt faiziyle iadesini, davalıya verilen 515.000 TL değerindeki çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iadesini, ayrıca 1.000 TL menfi zarar ve 10.989 TL konaklama masrafının tahsilini talep ederken; davalı ise sözleşmeye uygun olarak makine tasarım ve ekipman tedarikini gerçekleştirdiğini, makinenin devreye alma çalışmaları sürerken davacının çalışmaları engellediğini, bir tespit davası açarak hukuki ihtilaf yarattığını ve çalışanlarını adrese almayarak işi tamamlamasına mani olduğunu ileri sürmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/12/2020
BİRLEŞEN ... 3. ATM'NİN 2021/... E. SAYILI DOSYASI;
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALI :
VEKİLİ :Av.
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/11/2021
KARAR TARİHİ : 11/02/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
ASIL DOSYADA;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 20.04.2020 tarihli otomatik maske makinesi yapılması sözleşmesi imzalandığını, ancak davalı şirketin sözleşmeye konu makineyi sözleşmede belirlenen süreler içinde sözleşmeye uygun bir şekilde teslim etmeyerek temerrüde düştüğünü, bunun üzerine müvekkili davacı şirketin ... 2. Noterliğinin 28.08.2020 tarihli yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeden dönme beyanını davalı şirkete tebliğ ettiğini, davalı şirket tarafından 01.06.2020 tarihinde sözleşme konusu makinenin montajının tamamlanması ve devreye alınmasının taahhüt edilmiş olmasına rağmen makinenin devreye alınmadığı ve teslim edilemediğinin ... 10.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/... D. İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, davalı şirket vekili tarafından ... 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/... D. İş sayılı dosyasına sunulan beyan dilekçesinde yer alan “Sayın Bilirkişice incelemesi yapılan makine tamamlanmış ve kullanıma uygun şekilde teslim tesellüm tutanağı ile karşı tarafa teslim edilmiş bir makine değildir.”, “tamamlanmış ve üretime hazır bir hali söz konusu değildir”, “deneme aşamasında olduğu, tetkiklerin sürdüğü, teslim edilmemiş olduğu, tamamlanmamış olduğu, yapımına devam edildiği” ifadeleri ve buna benzer birçok ifadeden sözleşme konusu makineyi teslim etmemiş olduklarını ikrar ettiğini, müvekkil şirketin, davalı şirketin 01.06.2020 tarihinde sözleşme konusu makinenin montajı ve devreye alınması hakkındaki taahhüdüne güvenerek sözleşmesel ödemelerini yapmış olduğunu, davalı şirkete yapmış olduğu ödemelere ve diğer firmalarla bu taahhüde güvenerek yapmış olduğu iş sözleşmelerine rağmen, makine üretime geçemediği için madden ve manen büyük zarara uğradığını, müvekkili şirketin davalı şirketin temerrüdü ile sözleşmeden dönmesi nedeniyle; müvekkili şirketin sözleşme gereği davalı şirkete nakit olarak yapmış olduğu 380.000 TL bedelli peşinat ödemesinin davacı müvekkil şirkete ticari temerrüt faizi ile iadesini, dava konusu sözleşme nedeni ile davacı müvekkil şirketin, davalı şirkete vermiş olduğu 104.000,00-TL bedelli, 17.07.2020 tarihli, ... Bankası, ... seri numaralı, 104.000,00-TL bedelli, 14.08.2020 tarihli, ... Bankası, ... seri numaralı, 203.000,00-TL bedelli, 11.09.2020 tarihli, ... Bankası, ... seri numaralı, 104.000,00-TL bedelli, 10.09.2020 tarihli, ... Bankası, ... seri numaralı çekler ile ilgili borçlu olmadığının tespiti ve iş bu çek yapraklarının davacı müvekkil şirkete iadesini, gerçekleşmeyen iş bu sözleşme nedeniyle davacı şirketin uğramış olduğu; fazlaya ilişkin dava ve sair hakları saklı kalmak ve bilirkişi incelemesinden sonra ıslah edilmek üzere şimdilik 1.000 TL menfi zararın, sözleşme nedeni ile yaptığı 10.989 TL konaklama masraflarını, fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarımı saklı kalmak üzere işlemiş ticari temerrüt faizi ile birlikte, davalı şirketten alınarak davacı müvekkili şirkete verilmesini, yargı harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin de davalı şirkete yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 20/04/2020 tarihli otomatik maske imalat hattı tasarım ve üretimi isimli sözleşme akdedildiğini, anılan sözleşme hükümleri uyarınca, müvekkili şirket tarafından maske imalat hattı üretimi için gerekli tasarım gerçekleştirildiğini, makinede kullanılacak tüm ekipmanın çeşitli zamanlarda tedarik edildiğini, müvekkili şirketçe sözleşmeye uygun olarak makinenin devreye alma çalışmaları sürer iken, davacı tarafça çalışmaların .../... adresinde sürdürülmesinin talep edildiğini, müvekkili şirketçe davacıya ait adrese götürülen makinenin devreye alma çalışmaları sürerken, davacı tarafça ... 10. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/... D.iş dosyası kapsamında tespit yaptırılmış olduğunu, davacı tarafça yaptırılan tespit üzerine taraflar arasında hukuki ihtilaf oluşmuş, makinenin devreye alma çalışmalarının davacı tarafça engellenmiş hatta müvekkili şirketin çalışanları makinenin bulunduğu adresine alınmamış olduklarını, taraflarca 20/04/2020 tarihli sözleşmenin akdi sırasında tüm dünyanın içerisinde bulunduğu ... pandemisi, ülkemizde ciddi önlemler ile uygulanan sokağa çıkma yasakları ve karantina sürecinden hareketle sözleşmenin ifasında gecikmeler yaşanabileceğini, belirlenen sürede sözleşmedeki edimlerin yerine getirilemeyebileceği öngörülmüş ve buna ilişkin cezai şart hükmüne sözleşmede yer verilmiş olduğunu, 20/04/2020 tarihli otomatik maske imalat hattı tasarım ve üretimi isimli sözleşmenin ödeme koşulları başlıklı kısmının 5.numaralı maddesinde "6 hafta sonrasında yaşanacak gecikmeler için haftalık %10 gecikme cezası uygulanır. Bu ceza sözleşme tutarının %20'sini geçemez" hükmünün yer aldığını, yani 159.000,00 TL olarak belirlenen sözleşme bedelinin %20'sini geçemeyecek şekilde gecikme cezası ödenmesinde tarafların mutabık kaldıklarını, taraflarca akdedilen sözleşme kapsamında müeyyidesi belirlenen gecikme bakımından artık davacı tarafın ilave taleplerde bulunmasının mümkün olamayacağını, mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2021/... E. SAYILI DOSYASINDA;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ... Tekstil arasında 20/04/2020 tarihli “Otomatik Maske İmalat Hattı Tasarım ve Üretimi” isimli sözleşme akdedildiğini, anılan sözleşme hükümleri uyarınca, müvekkil şirket tarafından maske imalat hattı üretimi için gerekli tasarımın gerçekleştirilmiş olduğunu ve imalatların yapıldığını, makinede kullanılacak tüm ekipmanların çeşitli zamanlarda tedarik edildiğini, ancak davalı ... Tekstilin, müvekkil şirketçe tamamlanmaya çalışılan imalata hukuki ve fiili durumlar oluşturarak engel olduğunu ve davalının gerek hukuki gerek fiili engellemeleri neticesinde davalı tarafın alacaklı temerrüdüne düşmüş olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında ise müvekkil şirketin gerek makinenin tasarımı, gerek işçilik bedelleri gerekse de tedarik edilen malzeme ve parçalar kapsamında davalı şirketten alacağı doğduğunu, müvekkil şirketçe sözleşmeye konu makinenin devreye alma çalışmaları devam ederken, davalı şirket makinenin kendi adreslerine kurulumunun gerçekleştirilmesini, burada çalışmaların sürdürülmesini, müvekkil şirket çalışanlarının ...'dan ...'e gitmeleri ve ...'de konaklamaları bakımından taraflar arasındaki sözleşmenin "3. Genel Koşullar" hükmü uyarınca karşılanacağını bildirmiş olduğunu, bunun üzerine davaya konu makinenin, müvekkil şirketçe .../...” adresine götürülmüş olduğunu ve devreye alma çalışmalarını sürdürmek üzere çalışanlarını ...'de hazır ettiğini, müvekkili şirket çalışanları tarafından bu devreye alma çalışmaları devam ederken, davalı taraf öncelikle tespit talebi ile müvekkil şirket çalışanlarını engellediğini, tespit istemi ile davalı tarafça başlatılan hukuki süreç, müvekkil şirkete çekilen ... 2. Noterliği'nin 28/08/2020 tarihli yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sürdürüldüğünü, anılan ihtarname ile davalı tarafın sözleşmeden döndüğünü beyan etmişse de, gerek taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gerekse de Türk Borçlar Kanunu ilgili hükümleri kapsamında davalıya alacaklı temerrüdünün şartlarının oluştuğuna dair ... 6. Noterliği'nin 04/09/2020 tarihli yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verildiğini, 04/09/2020 tarihinde müvekkil şirket çalışanı ... davalıya ait adrese gittiğini, ancak montajın durdurulması ve montaja devam edilmemesi istenildiğini ve çalışmalarına izin verilmediğinden, bu durumun müvekkili şirket çalışanlarınca tutanak altına alındığını, müvekkil şirket çalışanlarının makinenin bulunduğu adresten çıkartılması durumu dolayısı ile müvekkil şirketin sözleşme kapsamındaki edimlerini yerine getiremediğini, ... 6. Noterliği'nin 04/09/2020 tarihli yevmiye numaralı ihtarnamesi kapsamında, makinenin bulunduğu yeri ve davalının yeddindeki makineleri müvekkil şirket çalışanlarının montajı tamamlamasına elverişli şekilde hazır etmesi ve bu hususu müvekkili tarafa bildirmesi, aksi takdirde Türk Borçlar Kanunu madde 106/1 uyarınca alacaklı temerrüdüne düşmüş olacağını, söz konusu durum nedeniyle müvekkil şirketin uğradığı yahut uğrayacağı her türlü zararın tazmini bakımından tüm yasal yollara başvurma hakkının saklı tutulduğunu, davalı tarafa bildirilmiş olduğunu, 20/04/2020 tarihli “Otomatik Maske İmalat Hattı Tasarım ve Üretimi” isimli sözleşmenin “3.Genel Koşullar” başlıklı maddesinde, “Sözleşme imzalandıktan sonra imalat sürecinde müşteri tarafından sipariş iptali kabul edilmeyecektir. Siparişin iptali halinde alınan peşinat geri ödenmeyecek olup, ilgili sürece kadar ... tarafından alınmış, işlenmiş tüm parçaların bedelleri ayrıca faturalandırılacaktır.” hükmü yer almakta olduğunu, anılan hüküm çerçevesinde, müvekkili tarafça ifasına hazır olunan makinenin devreye alma işlemlerine izin vermeyerek sözleşmeden döndüğünü belirten davalı taraf, sözleşme hükmü çerçevesinde siparişi iptal etmiş olduğunu, akdedilen sözleşme hükümleri kapsamında, sözleşmeden dönme durumunda peşinatın müşteriye iade edilmeyeceği, ayrıca imalat sırasında yapılan masrafların da müşteriye fatura edileceği belirtilmiş olduğunu, bu kapsamda, müvekkil şirketçe davaya konu makinenin imalatı bakımından 3. Şahıslardan alınan malzeme bedelleri, sözleşme bedelinin %15'i oranında makine tasarım bedeli ve sözleşme bedelinin %10'u oranında işçilik ve montaj bedeli davacı şirkete fatura edildiğini, makinenin imalatı sırasında satın alınarak kullanılan tüm parça bedelleri, tasarım bedeli ile işçilik ve montaj bedeli toplamı 691.536,51-TL olup, sözleşme kapsamında davacı taraftan alınan 380.000,00-TL peşinatın mahsubundan sonra bakiye 311.536,51-TL alacağımızın tahsili bakımından huzurdaki davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu anılan bu sebeplerle; huzurdaki dava kapsamında davalı olan ... Tekstil tarafından, alacak iddiası ile müvekkil şirket aleyhine ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, anılan davanın konusu da huzurdaki dava ile aynı olup, taraflar arasındaki 20/04/2020 tarihli “Otomatik Maske İmalat Hattı Tasarım ve Üretimi” isimli sözleşme olduğunu, bu nedenle, iş bu dava dosyası ile ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dava dosyasının birleştirilmesine, birleşen dosya kapsamında davanın kabulüne karar verilerek, yargılama giderleri ve vekaleti ücretin de davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ... ... Bilg. Dest. Müh. Hizm. Araş. Geliş. Ltd. Şti. arasında 20.04.2020 tarihli otomatik maske makinesi yapılması sözleşmesi imzalandığını ancak ... şirketinin sözleşmeye konu makineyi sözleşmede belirlenen süreler içinde sözleşmeye uygun bir şekilde teslim etmeyerek temerrüde düştüğünü, bunun üzerine müvekkili şirketin ... 2. Noterliğinin 28.08.2020 tarihli yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeden dönme beyanını ... şirketine tebliğ ettiğini, ... tarafından 01.06.2020 tarihinde sözleşme konusu makinenin montajının tamamlanması ve devreye alınması taahhüt edilmesine rağmen, makinenin devreye alınmadığı ve teslim edilemediğinin ... 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/... D. İş sayılı dosyası ile tespit edilmiş olduğunu, ... şirketinin 01.06.2020 tarihinde sözleşmeye konu makineyi çalışır durumda müvekkili şirkete teslim etmeyi sözleşme ile taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin makineyi ...’de devreye almayı talep ettiği iddiasının da abesle iştigal olup ispata muhtaç olduğunu, ... 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/... D. İş sayılı dosyası ile makinenin sözleşmede belirlenen süre aşıldığı halde davalı şirket görevlileri tarafından çalıştırılamadığı, makinenin maske üretimi yapamadığının tespit olunduğunu, taraflar arasında akdedilen 20.04.2020 tarihli sözleşmenin 4.maddesinde “yerinde montaj çalışması ve devreye alma 5 iş günü sürecektir” ibaresi yer almakta olmasına rağmen, ... şirketinin sözleşmenin bu maddesini yerine getirmeyerek sözleşmeye aykırı davrandığını, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere, ... şirketinin haksız, yersiz, mesnetsiz ve hukuka aykırı davasının reddi ile 20.04.2020 tarihli sözleşmenin ifasında ... şirketi tarafından temerrüde düşüldüğünden sözleşmeden dönme beyanlarının davalı tarafa ulaştığı tarihten bu yana işleyecek ticari temerrüt faiziyle; müvekkili şirketin ... şirketinin temerrüdü ile gerçekleşmeyen sözleşme nedeniyle uğramış olduğu menfi zararı, yaptığı masrafları, davalı şirkete nakit yapmış olduğu 380.000,00 TL peşin ödemenin işlemiş temerrüt faizi ile birlikte iadesini talep etmiştir.
KANITLAR:
... 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/... D.iş sayılı dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Asıl dava, taraflar arasında imzalanan otomatik maske makinası imalatı nedeniyle tarafların edimlerini ayıpsız, eksiksiz ve süresinde yerine getirip getirmedikleri, bu nedenle davacının davalıya yapmış olduğu ödemeleri geri isteyip isteyemeyeceği, uğramış olduğu menfi zararı talep edip edemeyeceği ve masrafları talep edip edemeyeceği hususuna ilişkindir.Birleşen dava ise, taraflar arasındaki 20/04/2020 tarihli otomatik maske imalat hattı tasarım ve üretimi sözleşmesi uyarınca davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususuna ilişkindir.Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine dair kararın istinaf edilmesi üzerine ... 14.HD'nin 24/12/2025 tarih, 2024/ E. 2025/ K.sayılı ilamı ile "... Asıl dava, eser sözleşmesinden haklı nedenle dönme, ödenen nakit bedelin iadesi, ödeme olarak verilen çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve uğranılan menfi zararın tazmini istemine, birleşen dava ise alacaklının temerrüdü nedeniyle o tarihe kadar alınan malzeme ve yapılan iş bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda açıklanan gerekçelerle asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir. Dava konusu sözleşme incelendiğinde, otomatik maske imalat hattı tasarım ve üretimi konulu olduğu, davacı şirket ile dava dışı ... İletişim ve Bilişim Ltd. Şti.’nin alıcı, davalı şirketin satıcı olarak vasıflandırıldıkları görülmüş olup, bu durumda mahkemece, davacı ile dava dışı ... İletişim ve Bilişim Ltd. Şti.'nin sözleşmeye konu eser üzerinde birlikte mülkiyet hakkına sahip oldukları, bu nedenle birlikte dava açmaları veya açılan davaya diğer iş sahibinin muvafakat etmesi gerektiği dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. (...-kapatılan-15 HD 23/02/2016 tarih 2016/ E., 2016/ K. sayılı ve 09/12/2020 tarih 2020/ E. 2020/ K. sayılı emsal kararları) ...-kapatılan-15 HD ve ... 6 HD’nin yerleşik içtihatları, davayı açan tarafa diğer ortağın davaya muvafakatinin sunulmasının sağlaması için uygun süre verilmesi, bunun mümkün olmaması halinde ise davaya muvafakat etmeyen taraf aleyhine eldeki dava ile birleştirilmek üzere dava açması için yeterli ve kesin süre verilip bu şekilde taraf ehliyeti ve teşkili sağlandıktan sonra işin esasının incelenip sonucuna uygun bir karar verilmesi yönündedir. (... 6 HD 25/09/2025 tarih 2024/E., 2025/ K. sayılı ve 16/01/2024 tarih 2022/ E., 2024/ K. sayılı emsal kararları, -15 HD 24/10/2019 tarih 2018/ E., 2019/ K. sayılı emsal kararı) Bu durumda mahkemece yukarıda açıklanan içtihat doğrultusunda işlem yapılarak sonucuna göre yargılamaya devam edilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Öte yandan asıl dava dilekçesinde deliller kısmında arabuluculuk tutanağı da sayılmış olduğu halde, dosya kapsamında rastlanılmamış olmakla, asıl dava davacısı taraftan sorulup celp edilerek dosya içerisine konulması gerektiği de dikkate alınmalıdır. İşin esasına girildiğinde ise, asıl davada davacı tarafça sözleşme nedeniyle yapılan 10.989,00 TL konaklama masrafı dışında, şimdilik 1.000,00 TL menfi zarar talebi olarak sözleşmeye konu işin yapılacağına güvenilerek maske üretimi için kumaş, tel, maske kutusu, kablo, biye vesaire bir çok ürün ve ekipman satın alındığı, ancak maske üretimi yapılamadığından bu malların davacı elinde kaldığı ileri sürülerek bu alımlarına ilişkin faturaları sunulmuştur. Bu durumda mahkemece, öncelikle davacı tarafa HMK 31.maddesi uyarınca dava konusu sözleşme akdedilmeden önce aynı sektörde iş yapıp yapmadığı veya dava konusu sözleşmeden dönmesinden sonra farklı bir firma ile aynı konuda bir sözleşme akdedip akdetmediği, buna göre sözünü ettiği malzemelerin davacı tarafça kullanılabilir olup olmadığı hususunun açıklattırılması ve gerekli görülmesi halinde davacı tarafın ticari defter kayıtları ve dayanağı belgelerinin incelettirilmesi ile davacının bu nedenle zarara uğrayıp uğramadığı hususunda bilirkişi ek raporu alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davacının uğradığı menfi zararı ispat edemediği şeklindeki yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi de hatalıdır..." gerekçesiyle kararımız kaldırılarak dosya mahkememize gönderilmekle yukarıda esası belirtilen sırasına kaydı yapılmıştır. ... 10 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/... D.İş sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda; makine üzerinde 3 farklı zamanda inceleme yaptıklarını ve makinenin ayıplı olduğu ve bu haliyle maske üretimi yapılamayacağı görüşü bildirilmiştir.Mahkememizce ... ... talimat yazılarak, dava konusu makine ve davacı ticari defterleri üzerinde 1 Mak. Müh., 1 SMMM ve 1 Nitelikli Hesap Uzm. Bilirkişi marifeti ile keşif yapılarak dava konusu makinenin çalışır vaziyette olup olmadığı, makinede ayıp olmadığı, ayıbın üretimden mi yoksa muhafaza koşullarından mı kaynaklandığı, bu ayıbın açık/gizli ayıp olup olmadığı, bu alıp nedeniyle makinenin kabulünün mümkün olup olmadığı veya bedel indiriminin gerekip gerekmediği, davalının dava konusu makineyi sözleşmede belirtilen sürede teslim edip etmediği ve davacı vekilinin talep ettiği tazminat taleplerinde haklı olup olmadıkları hususunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, aldırılan 05/05/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda; Keşif sırasında dava konusu makinayı üreten davalı firmanın teknik elemanı makinanın bulunduğu yerde bulunmadığı için makinenin çalıştırılamadığı, dolayısıyla, mahkemenin bilirkişilerden talepleri olan ilgili makinenin çalışır vaziyette olup olmadığı, makinede ayıp olup olmadığı, ayıbın üretimden mi yoksa muhafaza koşullarından mı kaynaklandığı, bu ayıbın açık/gizli ayıp olup olmadığı, bu ayıp nedeniyle makinenin kabulünün mümkün olup olmadığı veya bedel indiriminin gerekip gerekmediğinin tespit edilemediği, muhasebe yönünden ise her ne kadar dava konusu makine ile ilgili tespitler yapılamamış ise de , takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacı tarafın dava dosyasında sunulan faturalar ve peşin ödeme hususunda hesaplama yapılacağı, davacı tarafından, 28.08.2020 tarihinde sözleşmeden dönme iradesini gösteren ihtarname çekildiği anlaşılmış olup , temerrüt başlangıç tarihi olarak 28.08.2020 ve % 9 faiz oranı üzerinden yapılacağı, peşin ödeme ile dava dosyasında mevcut olan faturalar toplamı 644.178,55 TL, işlemiş faizin de 19.537,37 TL olarak hesaplanmış olduğu bildirilmiştir.Mahkememizce ... ... talimat yazılarak dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile bilirkişi heyetinden tarafların kök rapora beyan ve itirazları değerlendirilmek ve tarafların asıl ve karşı davada talep ettikleri her bir alacak kalemiyle ilgili ayrı ayrı hesaplama yapılmak suretiyle ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, aldırılan 12/12/2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; Her iki yanın da tacir olduğu, hesaplamadaki % 9 oranının yanlış olduğu, ...' nın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı yukarıda belirtilen yasal orandan yüksek ise, arada sözleşme olmasa bile, ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebileceği, söz konusu oranın 30 Haziran gününde önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan orandan 5 puan ve daha fazla olması halinde yılın ikinci yarısındaki bu oranın dikkate alınması gerektiği, 02.01.2022 Günlü RG' deki tebliğde, avans işlemlerindeki oran % 15,75 olarak düzeltilmiş olduğu, buna göre 31.12.2021 tarihinde akdi faiz oranı olan % 9' un üzerinde olduğundan, 01.01.2022' den sonra ticari işlere yönelik temerrüt faiz oranı %15,75 olarak uygulanacaktır.” şeklinde olduğu, 02.01.2022 Günlü RG tebliğindeki avans işlemlerindeki % 15,75 olarak düzeltilmiş oran üzerinden yeniden değerleme yapılmış olduğu, bu durumda, Bilirkişi Kurulunca yapılan yeniden değerlemeye göre yapılan hesaplama sonunda bulunan değerlerin raporlarındaki 3 ve 4. sayfasındaki çizelgede gösterildiği gibi olduğu, peşin ödeme ve dosyadaki fatura tutarları toplamı değişmeksizin 644.178,55-TL olarak aynı kalmış, işlemiş faiz tutarları toplamının 31.091,08 TL olarak belirlendiği bildirilmiştir.Mahkememizce ... ... talimat yazılarak önceki makine mühendisi bilirkişi marifetiyle keşif yapılarak dava konusu makinenin çalışır vaziyette olup olmadığı, makinede ayıp olup olmadığı, ayıbın üretimden mi yoksa muhafaza koşullarından mı kaynaklandığı, bu ayıbın açık/gizli ayıp olup olmadığı, bu ayıp nedeniyle makinenin kabulünün mümkün olup olmadığı veya bedel indiriminin gerekip gerekmediği, davalının dava konusu makineyi sözleşmede belirtilen sürede teslim edip etmediği, makinenin iadesinin mi yoksa çalışır hale getirilmesinin mi davacı lehine olduğu ve çalışır hale getirilmesi için ne kadar masraf gerektiği hususlarında rapor aldırılmasının istenilmesine karar verilmiş olup, aldırılan 16/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Keşfe konu işyerinde bahse konu makinenin çalışmadığının görüldüğü, ...'nin yetkilisinden cihazı çalıştırılması istenildiği, cihazın hiç devreye alınmadığını belirtiği, bunun üzerine ...'nin de cihazı çalıştıramayacağını Yetkili operatör ve yazılım uzmanı yanında getirmediklerini belirttiğini, fotoğrafının çekildiği, bunun üzerine cihaz çalıştırılmadan mahalden ayrılındığı, bu arada cihazda kullanılacak olan kumaşın özelliği için de Tekstil mühendisinin de heyet içinde bulunması gerektiğinin belirtildiği, sonuç olarak; Cihazın çalıştırılması için gerekli şartların sağlanarak rapor hazırlanabileceğini yoksa cihaz çalıştırılmadan rapor hazırlanamayacağını ve Tekstil Mühendisinin de Heyetin içinde bulunması gerektiği Sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce ... ... talimat yazılarak önceki makine mühendisi bilirkişinin yanına bir tekstil mühendisi bilirkişi de eklenmek suretiyle oluşturulacak bilirkişi heyeti marifetiyle ve keşif tarihinde davalı şirket için dava konusu makinenin kurulumunu sağlayacak bir elemanı da hazır olmak kaydıyla keşif yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, önceki rapora itirazları doğrultusunda rapor aldırılmasının istenilmesine karar verilmiş olup, aldırılan 10/05/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda; Cihazın çalıştırılması için gerekli şartların sağlanmadığından cihazın çalıştırılamadığı ve raporun hazırlanamadığı, verilen süre içinde davalının cihaz ile ilgili bir çalışma yapmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Taraflar arasında 20/04/2020 tarihli Otomatik Maske Üretimi İmalat Hattı Tasarım ve Üretimi başlıklı sözleşme imzalanmıştır.Sözleşmenin 3.maddesinde; sözleşme bedeli 895.062,00 TL olarak,Sözleşmenin 4.maddesinde; yerinde montaj çalışması ve devreye almanın ortalama 5 iş günü süreceği,Sözleşmenin 5.maddesinde; 6 hafta sonrasında yaşanacak gecikmeler için haftalık %10 gecikme cezası uygulanacağı, bu cezanın sözleşme tutarının %20 sini geçemeyeceği kararlaştırılmıştır.Sözleşmeye göre makinanın teslim tarihi 01/06/2020 tarihidir.Ancak ... 10.Sulh Hukuk Mahkemesinin 202/... D.İş sayılı dosyasında düzenlenen 23/07/2020 tarihli bilirkişi raporunda raporuna karşı sunulan davalı şirket vekilinin 14/08/2020 tarihli dilekçesinde de dava konusu makinanın henüz teslim edilmediği ve tamamlanmadığı kabul edilmiştir.Mahkememizce ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesine 3 kez talimat yazılarak davalıya kurulu olmayan makinenin kurulumunu yapacak elemanını da hazır etmesi ihtar edildiği halde davalı makinanın kurulumunu yapacak elemanını hazır etmediğinden makinanın ayıplı olup olmadığı hususunda tespit yapılamadığından Sulh Hukuk Mahkemesince tespit dosyasında aldırılan bilirkişi raporuna itibar edilerek makinanın ayıplı olduğu kabul edilmiştir.Her ne kadar sözleşmede gecikmeden halinde cezai şart kararlaştırılmış ise de, asıl çalışması gereken pandemi sürecinde çalıştırılamayan maske makinasının teslimini davacının süresiz olarak beklemesi istenilemeyeceğinden, davalının sözleşmedeki süre içerisinde edimlerini yerine getiremediği kabul edilmiş ,bu nedenle davacının ... 20 Noterliğinden gönderdiği 28/08/2020 tarihli fesih bildirim haklı fesih olarak kabul edilmiştir.Dava konusu 20/04/2020 tarihli Otomatik Maske Üretimi İmalat Hattı Tasarım ve Üretimi başlıklı sözleşmede alıcı olarak ... Tekstil...Ltd Şti ve dava dışı ... İletişim.. Ltd Şti ,satıcı olarakta ... Bilgisayar ..Ltd .Şti arasında imzalanmış olup, alıcı olarak ismi geçen şirketler sözleşmeye konu makina üzerinde birlikte mülkiyet hakkına sahip olduklarından birlikte dava açmaları veya açılan davaya diğerini muvafakat etmesi gerekmektedir. Bu konuda davacı vekili son celse de dava dışı ... İletişim şirketinin davaya muvafakatlerini sağlamayacağını beyan ettiğinden asıl davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.Birleşen dava da ise; davacının kusuru nedeniyle sözleşme fesih edildiğinden davacının sözleşmedeki bedelin ödenmeyen kısmına yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Mahkememizin 2020/... esas sayılı dosyasında açılan asıl davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine,a-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 15.487,11 TL'den mahsubu ile artan 14.755,11 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, c-Davalı tarafından yapılan 6.738,25 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,d-Davalı, vekil ile temsil edildiğinden AAÜT' 7/2. maddesine göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
2- Birleşen 3. ATM'nin 2021/... esas sayılı dosyasında açılan davanın reddine,
a-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL nispi karar ve ilam harcının, peşin alınan 5.320,27 TL'den mahsubu ile artan 4.558,27 TL bakiye harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, b-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,c-Davalı tarafından yapılan posta, tebligat gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,d-Davalı yararına ölçümlenen 49.845,84-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,e-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... olmak üzere karar verildi.11/02/2026
Başkan ...
¸E-imzalıdır.
Üye ...
¸E-imzalıdır.
Üye ...
¸E-imzalıdır.
Katip ...
¸E-imzalıdır.