Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, ticari şirketler arasındaki inançlı işlem ve muvazaaya dayalı tapu iptali davasında yargı yeri belirlemesi yaparak Asliye Ticaret Mahkemesini görevli buldu.
Özet: Bu istinaf kararı, tapu iptali ve tescil istemiyle açılan, inançlı işlem ve muvazaaya dayalı bir davanın görevli mahkemesini belirlemiş; ilk derece mahkemelerinin görevsizlik kararları üzerine yapılan incelemede, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri arasındaki ticari faaliyetlerden ve çek teminatı karşılığında devredilen taşınmazların muvazaalı devri iddialarından kaynaklandığı, Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca mutlak ticari dava niteliği taşıdığı ve bu sebeple Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılarak, adı geçen Asliye Ticaret Mahkemesinin önceki görevsizlik kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden yargılama için ilgili mahkemeye iadesine hükmetmiştir.
T.C.
ANTALYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ5. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:23/12/2025DAVANIN KONUSU:Tapu İptali Ve TescilİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:ALANYA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİTARİHİ:23/12/2025DAVANIN KONUSU:Tapu İptali Ve TescilKARAR TARİHİ:13/02/2026KARAR YAZIM TARİHİ:13/02/2026YARGI YARİ BELİRLEMESİNE KONU OLAN KARARLAR:Alanya 1.Asliye Hukuk Mahkemesi "... davanın taraflarının tacir olduğu, dava konusu sözleşmenin ticari sözleşme olduğu, bunun yanında davalı ... açısından Mahkememizin genel görevli olduğu, Ticaret Mahkemelerinin özel görevli olduğu ve davanın bütün halinde özel görevli Mahkemede görülmesi gerektiği, bu kapsamda davanın ticari dava olduğu ve davaya bakmaya Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılarak, Mahkememizin görevsizliğine ilişkin davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine.." karar verilmiştir.Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi "... Dava, inançlı işleme/ teminat ve muvazaaya dayalıdır. Davanın temelinin inançlı işleme/teminat ve muvazaaya dayalı olması, genel bir ilke olarak görevli mahkemenin belirlenmesinde temel ölçüt, inançlı işleme muvazaaya konu malvarlığı haklarını oluşturan unsurların niteliği olmayıp, davacının hukukunu zedeleyen malvarlığı haklarına yönelik inançlı işlem/ teminat - muvazaalı bir işlemi olup olmadığı hususu olması, bunu değerlendirme görevinin ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesine ait olması; davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda yer alan mutlak ve nispi ticari davalardan ayrıca özel kanunlarda düzenlenen ticari davalardan olmaması karşısında mahkememizin görevsiz olduğu..." gerekçesiyle davanın usulden reddine ve dosyanın yargı yeri belirlemesi yapılması için Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir. HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:Dava, inançlı temlik nedeniyle tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Asliye Hukuk Mahkemesince, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ise davacılar ile davalı ... San. Ltd. Şti. arasında ticari ilişki bulunmadığı, davanın ticari dava olmadığı gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı; 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlemesi getirilmiştir. Bir hukukî işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.Somut olayda ticaret şirketi olan davacının yine tacir sıfatını taşıyan diğer ticaret şirketi davalıya vermiş olduğu çeklerin teminatı olarak devrettiği taşınmazların diğer davalıya muvazaalı olarak devredildiği iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil kademede tazminat istemine ilişkindir.. Buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlığın tarafların ticari faaliyetinden kaynaklanmasına göre Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere1-Davaya Alanya Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiği halde davanın Alanya 1. Asliye Mahkemesince bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK.nın 353/1-a/3 maddesi gereğince Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 23/12/2025 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için dosyanın Alanya Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine,Dair; dosya üzerinde yapılan önceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi. 13/02/2026...