Kamulaştırma ve daimi irtifak hakkı bedeli tespiti davasında, Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı vekilince temyiz edilmesiyle oluşan, bedel ve vekalet ücreti itirazlarına ilişkin içtihat.
Özet: Edirnedeki taşınmazların kamulaştırılması ve daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ile tescili talepli davada, ilk derece mahkemesince davanın kabulü üzerine tarafların istinaf başvuruları incelenmiş; bölge adliye mahkemesi, davacı idarenin kamulaştırma bedelinin yüksek olduğu iddiasını reddederken, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesini hatalı bularak ilk derece kararını düzelterek yeniden hüküm kurmuş, ancak davalı vekili, taşınmazın tarım arazisi olarak değerlendirilmesi yerine turizm gelişim bölgesindeki konumu dikkate alınarak kamulaştırma bedelinin düşük tespit edildiği iddialarını yineleyerek kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/965 Esas, 2025/585 Karar KARAR : Esastan ret / Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Keşan 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2021/368 Esas, 2023/21 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu mülkiyet ve daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ve kullanım haklarının davacı idare adına, mülkiyet hakkının ise Hazine adına tescili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Edirne ili, ... ilçesi, ... köyü 1 48... ve 30 parsel sayılı taşınmazlarda kamulaştırma ve daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakların kullanım hakkının davacı idare adına mülkiyet hakkının Hazine adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, hukuki dayanaktan yoksun davayı kabul etmediklerini ileri sürmüştür. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma ve daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakların kullanım hakkının davacı idare adına mülkiyet hakkının Hazine adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, acele kamulaştırma bedeli ile hükmedilen bedel arasında çok fark bulunduğunu, aradan geçen zamanda taşınmazda değer artışı oluşturacak bir değişiklik gerçekleşmediğini ileri sürmüştür. 2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı vekili olarak davayı takip etmelerine rağmen lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmediğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, tespit edilen bedelin düşük olduğunu, bölgedeki taşınmazların mahkeme kararıyla, dava konusu taşınmazlardan dört kat daha fazlaya satıldığını, delillerinin toplanmadığını, taşınmazın tarım arazisi olarak değerlendirilemeyeceğini, arazilerin ... ve Turizm Gelişim Bölgesi içerisinde kaldığını, etrafında lüks tatil köyleri ve villaların bulunduğunu, 2004 yılı öncesinde ... Başkanlığının mücavir alan sınırları içinde kaldığını ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmazlara olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesinin uygun olduğu, dava konusu taşınmazların nitelikleri ve konumlarına göre belirlenen kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artırıcı unsur oranının uygun düştüğü, taşınmazların nitelikleri, tamamının yüzölçümleri ve geometrik durumları dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle kamulaştırma ve irtifak bedelinin tespitininde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı; ancak davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma ve daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki Edirne ili, ... ilçesi, ... köyü 1 48... ve 30 parsel sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malların niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumları ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığı ile mülkiyet kamulaştırma konusu bölümün bedelinin tespit edilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,24.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.