Ferdi kaza sigortası kapsamında sigortalının ölümünde, aile içi kavgayı ayırma girişiminin ağır tehlikeye maruz bırakma sayılmaması ve aşikar sarhoşluk istisnası.
Özet: Davacılar murisinin bir kavgada vefat etmesi üzerine sigorta şirketinden talep ettikleri ferdi kaza sigortası tazminatının, ilk derece mahkemesince murisin kavgaya karışarak kendisini bilerek tehlikeye attığı ve alkollü olduğu gerekçesiyle reddedilmesi, Yargıtay tarafından ise murisin kardeşini sakinleştirmek amacıyla kavgaya dahil olmasının kendisini bilerek tehlikeye atma olarak değerlendirilemeyeceği, ancak aşikar sarhoşluk halinin teminat dışı kalma durumu açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek bozularak, davanın bu yönde tekrar incelenmesi için ilk mahkemeye gönderilmiştir.
4. Hukuk Dairesi         2024/10451 E.  ,  2025/14046 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/170 E., 2024/277 K.
Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi ...'ın davalı şirkete 19.04.2013 tarihinde esnaf acil destek sigorta poliçesi yaptırdığını, muris ...'ın 20.10.2013 tarihinde ani gelişen olay neticesinde bir kısım şahıslar tarafından öldürüldüğünü, poliçede teminatın ölüm halinde sigorta bedelinin 50.000,00 TL olarak belirtildiğini, murisin ölümünden sonra davacıların davalı ... şirketine müracaatta bulunduğunu ancak taleplerinin murisin vefatının kaza neticesinde meydana gelmemesi nedeni ile red ettiklerini, red gerekçesinin yerinde olmadığını, murisin silahlı çatışmada aldığı bıçak yarası ile vefat ettiğini belirterek sigorta bedeli olan 50.000,00 TL 'nin müteveffa ...'in vefat tarihi olan 20.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların başvurusunun genel şartlara aykırı olması nedeniyle reddedildiğini, ölüm olayının sigorta poliçesinin teminat kapsamı dışında olduğunu, müteveffanın kendi iradesi ile kavgaya karışıp yaralanması sonucu vefat ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi'nin 17.03.2015 tarihli ve 2014/58 Esas-2015/118 Karar sayılı kararıyla; davacılar murisi ile davalı arasında düzenlenen poliçenin ferdi kaza poliçesi olduğu, vefat tazminatının ödenebilmesi için ölümün kaza sonucu olması şartının arandığı, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 1.ve 2'nci maddelerine istinaden sigorta müddeti içinde maruz kalınacak kazaların neticelerine karşı vefat teminatı verildiği, ani ve harici bir hadisenin tesiri ile sigortalının iradesi dışında ölmesinin veya cismani bir arızaya maruz kalmasının da kaza olarak kabul edildiği, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 3'ncü maddesinde kaza hallerinin, 4'ncü maddesinde kaza sayılmayan hallerin, 5. ve 6'ncı maddesinde sigorta harici hallerin sayıldığı, Tokat Cumhuriyet Başsavcılığının 2013/6407 soruşturma sayılı dosyası ve Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/25 Esas sayılı dosyasından davacılar murisi ...'ın kardeşi maktul ... ile ... arasındaki kavgaya taraf ailelerinin ve yakınlarının dahil olması sonucu bıçakla yaralanma sonucu vefat ettiği, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 5/d bendinde "tehlikede bulunan eşhas ve malları kurtarmak hali müstesna, sigortalının kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunması" hâli sigortadan hariç tutulmuş ve dava dosyasında ekli Esnaf Acil Destek Sigortası poliçesinde yer alan "tüm teminatlara uygulanacak istisnalar" bölümünün 13. maddesinde "sigortalı kişinin kasıtlı olarak istisnai bir tehlikeye atılması (insan hayatını kurtarma girişimi hariç) veya yasa dışı bir fiil işlerken maruz kalınan yaralanma" hâlinin bir şekilde sebep olduğu veya katkı yaptığı tazminat taleplerinin teminat altına alınmayacağı hususunun düzenlendiği, bu sebeplerle toksilolojik inceleme sonucunda 1,95 promil alkollü olduğu belirlenen maktul ... ettiren, davacıların murisi ...'ın bu durumda kendisini korumasının zor olmasına rağmen kalabalık bir grubun müdahil olduğu bıçaklı kavgaya girerek, kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunması ve bunun sonucu olarak vefat etmesi nedeniyle davacılar murisi ...'ın vefatının poliçe teminat kapsamına girmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/6064 Esas-2019/11990 Karar sayılı 16.12.2019 tarihli kararı ile; yapılan ceza yargılamasında olayın meydana geliş biçimine göre kavganın öncelikle sigortalı muris ...’in kardeşi ...’in hakaretleri nedeniyle başladığı, sigortalı murisin kardeşini sakinleştirmeye çalıştığı ancak bu esnada kavganın büyüdüğü ve kardeşi ...’in aldığı bıçak darbeleri sonucu yaralandığı, sigortalı murisin de bu nedenle kavgaya dahil olduğu ve herhangi bir haksız eylemi yokken bıçakla yaralandığı ve sonucunda da vefat ettiği, olayın meydana geliş şekline göre aile ferdinin karıştığı kavgayı ayırmaya çalışmak Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları 5/d maddesinde düzenlenen "sigortalının kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunması" kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği, ancak Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları’nın 4/d maddesine göre, aşikar sarhoşluğun neden olduğu kazalarda meydana gelen zararların da sigorta teminatı dışında olduğunun kabul edildiği, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda 195 promil alkollü olduğu belirlenen sigortalının kendisini korumasının zor olmasına rağmen kalabalık bir grubun müdahil olduğu bıçaklı kavgaya girerek kendini bile bile ağır tehlikeye maruz bıraktığı belirtilmişse de mahkemece somut olayda davacıların murisi ...'ın aldığı alkolün aşikar sarhoşluk olup olmadığı hususunda bir rapor alınmadığı, bu itibarla mahkemece, somut olayda davacıların murisi ...’ın(sigortalı) aldığı alkolün aşikar sarhoşluk olup olmadığı hususunda olayın oluş biçimi, murisin durumu vs gibi hususlar dikkate alınmak suretiyle içinde nörolog doktorun da bulunduğu uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda; somut olayda sigortalı murisin aşikar sarhoş olduğunun ve söz konusu olayın da sigortalının aşikar sarhoşluğu sebebiyle meydana geldiğinin ispatlanamamış olduğu, ayrıca sigortalı murisin de Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları 5/d maddesinde düzenlenen sigortalının kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunması şartlarının gerçekleşmediği, zira kesinleşmiş ceza dosyasında dahi sigortalı muris ...'e karşı işlenen öldürme suçu bakımından sanık lehine haksız tahrik indiriminin uygulanmamış olduğu, sigortalı maktul ...'in tehlikede bulunan aile üyesini kurtarmak maksadı ile karışmış olduğu kavgada öldürülmüş olduğu kabul edilerek söz konusu olayın kaza mahiyetinde olduğu değerlendirilerek 19.04.2013 tarihli ... poliçe numaralı esnaf acil destek poliçesinde teminat altına alınmış olan 50.000,00 TL ölüm tazminatının davalı ... şirketine başvuru evrakı tespit edilemediğinden davalı ... şirketinin cevap tarihi olan 31.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak ...'ın mirasçılık belgesi olan ... Noterliği'nin 30.10.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesindeki payları oranında davacılara ödenmesine gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne 50.000,00 TL ölüm tazminatının sigorta şirketinin cevap tarihi olan 31.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ... Noterliği'nin 30.10.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesindeki payları oranında ödenmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, Esnaf Acil Destek Sigortası poliçesinde yer alan "tüm teminatlara uygulanacak istisnalar" bölümünün 13.maddesinde yer alan; “sigortalı kişinin kasıtlı olarak istisnai bir tehlikeye atılması (insan hayatını kurtarma girişimi hariç) veya yasadışı bir fiil işlerken maruz kalınan yaralanma" hâlinin bir şekilde sebep olduğu veya katkı yaptığı tazminat talepleri" hükmü uyarınca başvuranın taleplerinin teminat dışında olduğunu, aşikar sarhoşluk nedeniyle de zararın teminat dışı olduğunu ve faizden sorumlu olmadıklarını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ferdi kaza sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, desteğin vefatının teminat kapsamında olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan mahkeme kararının ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.