Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, kayıp boş çek yapraklarının iptali davasını, keşidecinin hamil sıfatına sahip olmaması nedeniyle usulden reddetti.
Özet: Bir şirket, bankadan aldığı ancak hiç kullanılmadığını ve kaybolduğunu beyan ettiği sekiz adet boş çek yaprağının iptalini talep eden bir dava açmış; ancak mahkeme, Türk Ticaret Kanunu uyarınca boş çek yapraklarının kambiyo vasfı taşımadığını ve kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptalini isteme hakkının çek keşidecisi olan davacıda değil, senet üzerinde hak sahibi olan hamilde bulunduğunu vurgulayarak, davacının dava açma hakkı (hukuki menfaat) bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
DAVALI :
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
DAVA TARİHİ : 25/02/2026
KARAR TARİHİ : 27/02/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle ; 24/12/2014 tarihinde ... ili ... ilçesinde bulunan ... Temizlik Otomotiv Eğitim Nakliye Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi isimli ... istasyonunu ... 17. Noterliğinin 24/12/2014 tarih ... nolu hisse devir senetleriyle aktif ve pasifleriyle birlikte satın aldığını, ... Bankası A.Ş. ... / ... Şubesinden 2015 yılında şirket işlemlerinde kullanılmak üzere 1 adet çek karnesi aldığını, ... istasyonunun ... firmasına dahil edildiğinden ve satın alınmadan önce grup şirketleri arasında çıkarılmadığından ... firmasının tüm borçlarından sorumlu sayılarak banka hesaplarına haciz işlemi yapılarak bloke konulduğunu ve çekleri kullanamaz hale geldiğini, ... Bankası ... Şubesinden alınan teminat mektubuna karşılık teminat olarak gösterilen taşınmaz üzerine konulan şerhin kaldırılmasını talep ettiklerinde 8 adet çek yaprağının bankaya iadesinin gerektiğinin bildirildiğini, çek karnesinin verilişinden bu çeklerin bankaya ibraz edilmemesinden çeklerin hiç kullanılmadığını beyanla ... Bankası tarafından tahsis edilen çek karnesine ait ... seri numaralı, boş halde olan toplam 8 adet çek yaprağının iptal edilerek zayi olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacıya ait çek koçanlarındaki 8 adet boş çek yaprağının kaybolduğu iddiasına dayalı çek iptali davasıdır.TTK'nın 780.madde de çekin senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK'nın 781. madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir. Tamamen boş çek yaprağı çalınması halinde çek doldurularak ibraz edildiği takdirde, keşidecinin hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.TTK. 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)Yukarıdaki açıklamalarla birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, talep eden tarafından 8 adet boş çek yaprağının kaybolduğu iddiasıyla eldeki davayı açtığı, boş çek yapraklarının kambiyo vasfını taşımadığından zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi mümkün değildir. Ayrıca çeklerin iptalini keşideci değil hamil isteyebilecektir. Ne var ki talep eden çeklerin hamili değil çeklerin keşidecisi (çek karnesi sahibi) olduğu anlaşılmakla, dava açma hakkı olmayan davacı keşidecinin davasının usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 732,00-TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının artan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa iadesine,
Dair davacı tarafın yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 27/02/2026
Katip
✍E-Imzalıdır
Hakim
✍E-Imzalıdır