Hazine aleyhine irsen intikal ve zilyetlikle iktisap talepli tapu iptali tescil davasında, Yargıtayın eksik inceleme ve bilirkişi çelişkileri nedeniyle defalarca bozduğu yerel mahkeme kararları.
Özet: Davacıların irsen intikal ve zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın belirli bölümlerine ilişkin tapu iptali ve tescil talebiyle açtığı, davalı Hazinenin devlet hüküm ve tasarrufunda olduğunu savunduğu davada, yerel mahkemenin davayı kabul eden kararları, Yargıtay tarafından iki kez, hava fotoğraflarının uygulanmaması, zilyetlik başlangıcı ve sürdürülüş biçimi konusunda yeterli tanık beyanı ve yerel bilirkişi incelemesinin yapılmaması, bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmemesi, ölü kişiler adına tescil yapılması ve kısmi dava konusu taşınmazın tamamının tapusunun iptal edilmesi gibi eksik inceleme ve usul hataları gerekçeleriyle bozulmuş, dosya kapsamındaki bu ikinci bozmaya uyularak verilen karar ise davalı hazine temsilcisi tarafından yeniden temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/311 E., 2024/27 K.Zara Asliye Hukuk Mahkemesinin bozmaya uyularak verilen kararı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacılar ... ve arkadaşları; irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli 1 04... parsel sayılı taşınmazın muhtelif bölümlerine yönelik tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmışlardır.II. CEVAPDavalı Hazine temsilcisi; taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ve davacılar yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.III. MAHKEME KARARIMahkemenin 02.10.2012 tarih, 2011/89 Esas, 2012/142 Karar sayılı kararı ile; davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 1 04... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile teknik bilirkişi raporunda (A), (B), (C), (D), (E), (F), (G), (H), (I) ve (J) harfleriyle gösterilen bölümlerinin davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. 2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 20.09.2013 tarihli 2013/9124 Esas, 2013/8584 Karar sayılı kararıyla; "hava fotoğrafları uygulanmaksızın ve zilyetliğin başlangıcı ve sürdürülüş biçimi konusunda yerel bilirkişi ve tanıkların ayrıntılı beyanları alınmaksızın hüküm kurulmuş olmasının isabetsiz olduğu; dava tarihinden en az 20-30 yıl öncesine ilişkin iki ayrı evreye ait hava fotoğrafları ve stereoskopik hava fotoğrafları, memleket haritaları ile komşu parsellerin tapulama tespitine esas tapu ve vergi kayıtları temin edildikten sonra ziraat mühendisi, kadastro fen bilirkişisi, jeodezi veya harita fotogrametri mühendisinden oluşacak uzman bilirkişi kurulu marifetiyle taşınmaz başında yeniden keşif yapılarak zilyetlikle iktisap koşullarının davacılar yararına oluşup oluşmadığının belirlenmesi, ayrıca karar tarihinde ölü olduğu anlaşılan ... ve ... adına tescil hükmü kurulmasının ve taşınmazın bir kısmı dava konusu yapıldığı halde tamamı hakkında tapunun iptaline karar verilmesinin isabetsiz olduğu" belirtilerek hüküm bozulmuştur. Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davacılar yararına irsen intikalen zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu 1 04... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline, hükme esas teknik bilirkişi raporunda (A), (B), (C), (D), (E), (F), (G), (H), (I) ve (J) harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümlerinin ifraz edilerek davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, iddiaya konu bölümlerin ifrazı neticesinde kalan kısmın ise aynı ada ve parsel numarası ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.3. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 18.12.2019 tarihli 2016/14136 Esas, 2019/8673 Karar sayılı kararıyla; " Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmeksizin, mahalli bilirkişi ve tanıklardan dava konusu parselin niteliği ve kim tarafından ne şekilde kullanıldığı hususlarında ayrıntılı beyan alınmadan eksik inceleme ve araştırma sonucunda karar verildiği, doğru sonuca varılabilmesi için ziraat mühendisi, kadastro fen bilirkişisi, jeodezi veya harita fotogrametri mühendisinden oluşacak uzman bilirkişi kurulu marifetiyle taşınmaz başında yeniden keşif yapılması suretiyle yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilen mahalli bilirkişi ve tarafların gösterdikleri tanıklara her bir taşınmaz bölümünün niteliği, hangi tarihte kim tarafından imar-ihyasına başlandığı, imar-ihyasının hangi tarihte bittiği, taşınmaz üzerinde ekonomik amacına uygun zilyetliğin hangi tarihte başladığı ve kim tarafından ne şekilde sürdürüldüğü, davacılara taşınmaz bölümlerinin nasıl intikal ettiğinin belirlenmesine yönelik açıklamalar yaptırılarak tanık ve mahalli bilirkişilerin sözlerinin bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gereğine değinilmiş; öte yandan karar tarihinde ölü olduğu anlaşılan ... ve ... adına tescil hükmü kurulmasının ve taşınmazın bir kısmı dava konusu yapıldığı halde tamamı hakkında tapunun iptaline karar verilmesinin isabetsiz olduğu'' belirtilerek hüküm bozulmuştur. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; zilyetlikle kazanım şartlarının davacı lehine gerçekleştiği gerekçesiyle dava konusu 1 04... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının kısmen iptaline, hükme esas teknik bilirkişi raporunda (A), (B), (C), (D), (E), (F), (G), (H), (I) ve (J) harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümlerinin ifraz edilerek davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, iddiaya konu bölümlerin ifrazı neticesinde kalan kısmın ise aynı ada ve parsel numarası ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı Hazine temsilcisi; uyuşmazlığın zilyetliğe dayalı olduğu ve çözümü hususunda hava fotoğraflarından yöntemince yararlanılmadığı, bilirkişi raporuna göre taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat niteliğindeki yapıların kadastro tespit gününden sonra yapıldığının belirlendiği, bu yapıların iktisaba elverişli zilyetlik süresini ispat edemeyeceğini, çelişkili delillere itibar edildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe1. Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. 2. Kadastro sonucunda, Sivas ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 1 04... parsel sayılı taşınmaz, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle Hazine adına ham toprak vasfıyla tespit ve tescil edilmiştir. Davacılar irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescilini talep etmiştir. 3. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna, bozma kararının gereklerine uygun olup davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazının reddi ile temyiz olunan Mahkeme kararının ONANMASINA,492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin "j" bendi gereğince temyiz eden davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın Zara Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,18.12.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.