Aile konutu niteliğini kaybeden taşınmaz için açılan tapu iptali ve tescil davasının boşanma sebebiyle konusuz kalması üzerine hükmün bozulması kararı.
Özet: Diğer eşin rızası alınmadan devredilen bir taşınmazın tapu iptali ve tescili ile aile konutu şerhi konulması talebiyle açılan davada, yargılama sürerken tarafların kesinleşmiş kararla boşanması nedeniyle, evlilik birliği sona erdiğinde taşınmazın aile konutu niteliğini kaybettiği ve bu korumanın da ortadan kalktığı belirtilmiştir; bu sebeple davanın konusuz kaldığına ve "karar verilmesine yer olmadığına" hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin dava tarihi itibarıyla tarafların haklılık durumlarına göre belirlenmesine karar verilmiştir.
2. Hukuk Dairesi         2025/3377 E.  ,  2025/9996 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/907 E., 2025/342 K.
DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ünye Aile Mahkemesi
SAYISI : 2021/677 E., 2024/563 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı ... vekili tarafından davanın kabulü yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Dava, tapu iptali ve tescil ile aile konutu şerhi konulması istemine ilişkindir. Aile konutunun, hak sahibi eş tarafından devri ve konut üzerindeki hakların sınırlandırılması, diğer eşin açık rızasına bağlıdır. Bu rıza alınmadan konutla ilgili yapılan tasarruf işlemi geçersizdir. Bu geçersizliği, rızası gereken eş konutun bu vasfını devam ettirmesi koşuluyla evlilik birliği süresince ileri sürebilir. Evlilik, boşanma yahut da iptal kararıyla sona ermiş ise 4721 sayılı Kanun'un 194 üncü maddesinin "Aile Konutuna" sağladığı koruma da sona erer, diğer eşin rızası alınmadan yapılan tasarruf işlemi yapıldığı andan itibaren geçerlilik kazanır. Toplanan delillerden, tarafların yargılama sırasında 28.05.2024 tarihinde kesinleşen kararla boşandıkları anlaşılmaktadır. Evlilik boşanma ile sona erdiğine göre dava konusu taşınmaz aile konutu olma niteliğini kaybetmiştir. Bu husus gözetilerek konusuz kalan dava hakkında "Karar verilmesine yer olmadığına" dair karar vermek ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretini, dava tarihi itibariyle tarafların haklılık durumları dikkate alınarak, tayin ve takdir etmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan harcın istek halinde yatıran iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.