inşaat işinde meydana gelen ölümcül iş kazası sonucu açılan maddi ve manevi tazminat davasında birden fazla davalının işverenlik ve kusur sorumluluğu üzerine temyiz incelemesi.

İnşaat işinde meydana gelen ölümcül iş kazası sonucu açılan maddi ve manevi tazminat davasında birden fazla davalının işverenlik ve kusur sorumluluğu üzerine temyiz incelemesi.

Özet: İş kazası sonucu hayatını kaybeden bir iş makinesi operatörünün mirasçıları tarafından, sorumluluğunu reddeden belediye ve yüklenici şirketlere karşı açılan maddi ve manevi tazminat davasında, greyder çarpması sonucu meydana gelen ölüme ilişkin olarak işveren sıfatı, kusur ve zamanaşımı savunmalarına rağmen ilk derece mahkemesinin davayı kısmen kabul etmesi ve bu karara karşı davacı ve davalı tarafın istinaf başvurularının bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmesiyle dosya temyiz incelemesine gelmiştir.

10. Hukuk Dairesi 2025/4250 E. , 2025/16721 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/533 E., 2023/733 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 6. İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/696 E., 2021/308 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ... Belediye Başkanlığına ait ... mevkinde otopark iş yerinde davalı şirketlerin birlikte üstlendikleri inşaat işinde davalı Belediyeye ait olup davalı ... tarafından kullanılan greyderin çarpması sonucu müvekkillerin murisi ...'ın vefat ettiğini, diğer davalı şirketlerin yine murisin çalışmasıyla ilgili belirli süreli iş sözleşmesinde ve sigortalı işe giriş bildirgesinde görüldüğü üzere bu işi birlikte yapan ortak girişim olduklarını, her üç şirketin de birlikte sorumluluğunun olduğunu, olay günü murisin iş makinesi operatörü olarak çalışmakta iken inşaat alanı içerisinde davalı ... tarafından kullanılan greyder ile düzeltme işlemi yapılırken murise çarpıp ölümüne sebep olduğunu, olayda murisin herhangi bir kusurunun olmadığını, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığında soruşturma başlatıldığı, olayın meydana gelmesinde 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde davalılardan ... Belediyesinin kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi çalışma sahasında yeterli ve gerekli kontrol mekanizması oluşturulmamasından dolayı emniyetli çalışma ortamı bulunmamasından mütevellit diğer işverenlerin de aynı şekilde sorumlu bulunduğunu, davacıların büyük maddi ve manevi kayba uğradığını beyanla maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur

II. CEVAP

Davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle zamanaşımı defini ileri sürdüklerini, davacının belediyenin işçisi olmadığını, dava konusu hizmet alım işinin hizmet alım ihalesi kapsamında gördürüldüğünü, ihalenin İş Kanununu Belediye Yasası Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve Kamu İhale Yasası kapsamında hizmet alımı şeklinde gerçekleştirildiğini, belediyenin işveren niteliği olmadığını, husumet nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere dava dilekçesinde talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddini ileri sürmüştür.

Davalı ... Endüstriyel Tem İnşaat şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya sebebiyet veren greyderin ... Belediye Başkanlığına ait olup yapılan işin asıl sahibinin de ... Belediyesi Başkanlığı olduğunu, davalı müvekkil şirketin yalnızca alt işveren olduğunu dava konusu tazminatın tamamından sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, meydana gelen kazada herhangi bir kusuru olduğundan bahsetmekte mümkün olmadığını beyanla davanın reddini ileri sürmüştür.

Davalı ... Tem Yem şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle zamanaşımı definde bulunduklarını, davalı şirket kurmuş olduğu adi ortaklık ile diğer davalı ... bünyesinde yürütülen hizmet işini ahile sözleşmesinde belirlenen süre ile alarak murisin kayden işvereni olduğunu, işçinin her ne kadar kayden davalı şirketin işçisi görünse de çalışanların işe alınması, işlerine son verilmesi, çalışma koşullarının belirlenmesi, sevk ve idaresinin, işten çıkartılan işçilerin yerine alınacak olan yeni personelin belirlenmesinin tamamen davalı belediyenin insiyatifinde olduğunu, müvekkil şirket ile gerçek anlamda bir bağının mevcut olmadığını, murisin işinin ehli biri olduğunu, müvekkil şirketin yasa ve yönetmeliklerle kendisine düşen her türlü sorumluluğu yerine getirdiğini, murisin iş makinesine 25 metreden fazla yaklaşmaması gerektiğini bilecek tecrübede olduğunu, bu sebeple asli kusurlu olan taraf olduğunu beyanla davanın reddini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan kusur raporuna yapılan itirazlar kabul edilmeksizin davalı ...’ın kusursuz olduğu ve davacının murisin %30 kusurlu bulunarak verilen hükmü bu yönden murisin hiç bir kusuru bulunmadığından ortadan kaldırılmasını talep ettiğini, yine hesap raporuna karşı ise yaptığımız itirazlarda kabul edilmediğinden bu yönden de verilen hükmün ortadan kaldırılmasını, manevi tazminat miktarının da düşük olması nedeniyle yükseltilerek hüküm kurulması gerektiğini belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılarak davacının tüm taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini bildirmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının hatalı olduğunu, ek raporun taraflarına tebliğ edilmediğini, söz konusu kaza 11.03.2016 tarihinde ... Metro İstasyonu yanında otopark inşaatı sırasında meydana geldiğini, otopark inşaatı anahtar teslim ihale ile yapıldığını, ... ihale makamı olduğunu, otopark yapımı işe ihalesi sebebiyle davalının sorumlu tutulması mümkün olmadığını, husumet itirazlarının dikkate alınmadığını, alacak miktarlarının müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulamayacağını, hizmet alım işinin, hizmet alım ihalesi kapsamında görüldüğünü, kusura ve maddi tazminata ilişkin bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, Belediyenin atfı kabil herhangi bir kusuru bulunmadığını, tazminat miktarına 11.03.2016 tarihinden faiz yürütülmesinin hatalı olduğunu belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılarak davacının tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep ettiklerini bildirmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20... . maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi

3. Değerlendirme

A)Davacılar vekilinin davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacılar vekilince dava dilekçesinde davacı eş için 200.000,00 TL, davcı çocuklar için 100.000,00 TL 'şer TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, İlk Derece Mahkemesince davacı eş yararına 90.000,00 TL, davacı çocuklar yararına ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminata hükmolunduğu, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda anılan kararı ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği gözetildiğinde reddine karar verilen tazminat miktarlarının ayrı ayrı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacılar vekilinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

B) Davacılar vekili ile davalı ... vekilinin davacılar yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR:

Açıklanan sebeple;

Davacılar vekilinin davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Davacılar vekili ile davalı ... vekilinin davacılar yararına hükmedilen maddi tazminat alacağı yönünden yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Fazla yatırılan temyiz yolu başvuru harcı ve temyiz karar harcının temyiz eden davacılara iadesine,

Aşağıda yazılı fazladan yatırılan temyiz harcının temyiz eden davalı Belediyeye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.