Ölümle sonuçlanan trafik kazası sonrası destekten yoksun kalma tazminatı davasında zorunlu arabuluculuk şartı eksikliği ve usuli ret.
Özet: Bir trafik kazasında vefat eden kişinin desteğinden yoksun kalma tazminatı talebiyle sigorta şirketine karşı açılan davada, vefat edenin kızı tarafından 10.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği, kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporuyla vefat edenin kusursuz, sigortalı araç sürücüsünün ise kusurlu olduğunun tespit edildiği; davalı sigorta şirketinin ise davacının destekten yoksun kalma sıfatı bulunmadığını ve talebin reddi gerektiğini savunduğu; mahkemenin ise ticari davalarda zorunlu arabuluculuk şartının dava şartı olduğunu ve arabuluculuk son tutanağının sunulmamasının veya başvuru eksikliğinin davanın usulden reddini gerektirdiğini detaylıca açıklayarak, bu dava şartının yerine getirilip getirilmediğini değerlendirmeye aldığı bu hukuki metin, arabuluculuk eksikliğinin hukuki sonuçlarına odaklanmaktadır.
T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/169 EsasKARAR NO : 2026/167DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : 16/09/2025KARAR TARİHİ : 20/02/2026DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 16/09/2025 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; 13.05.2024 tarihinde müteveffa ------ yaya iken ------- plakalı sürücü -------- sevk ve idaresindeki aracın çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazası neticesinde vefat ettiğini, -------- soruşturma numaralı dosyasında ve 13.05.2024 tarihli KTT ve trafik bilirkişi raporunda kazanın oluşumunda ------- KTK'nın 74/b maddelerine aykırı davranması nedeniyle kusurlu olduğu, müteveffanın herhangi bir kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini, müteveffanın öldüğünnde 56 yaşında olduğunu ve iki çocuk annesi olduğunu, vefatı sebebiyle geriye aynı evde birlikte yaşadığı davacılar olan kızı ve torununun desteğinden yoksun kaldığını belirterek davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen------- poliçe numaralı sigorta kapsamında olan ------- ait --------- plakalı aracın karıştığı kaza neticesinde vefat eden ---------- desteğinden yoksun kalması sonucu uğradığı zarar nedeniyle her bir müvekkili için ayrı ayrı 10.000,00 TL olmak üzere toplam 20.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatını kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili 13/10/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza sebebiyle destekten yoksun kalan olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların somut olay kapsamında destekten yoksun kalan sıfatları bulunmamakta olduğunu, davacılardan ------- doğum tarihi -------- olup, kaza tarihi itibariyle 31 yaşında olduğundan destek yaşının üzerinde olduğunu, diğer davacı -------- yönünden annesi davacı --------- ve bbaası dava dışı --------- hayatta olup, davacı tarafından sunulan nüfus kayıt örneğinde görüleceği üzere çocuğun velayeti anne ve baba birlikte verildiğini, itirazlarının kabul edilmemesi halinde dosyanın kusur incelemesi için ------- Adli Tıp Kurumu'na gönderilmesini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemesi kaydıyla davacıların destekten yoksun kaldığının tespiti halinde yapılacak aktüer hesaplamada TRH-2010 yaşam tablosu ve 1,8 teknik faiz dikkate alınması gerektiğini, davacıların söz konusu olaydan dolayı sosyal Güvenlik Kurumu'ndan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespiti gerekmekte olduğunu belirterek davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın açıklamış oldukları sebeplerle esastan reddine, ret talebinin kabul edilmemesi durumunda müvekkili şirketin sorumluluğun beyanları çerçevesinde değerlendirilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; trafik kazasında vefat eden ------- desteğinden yoksun kalması sonucu davacı -------- için 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.Mahkememizin ---------- Esas sayılı dosyasında sunulan arabuluculuk son tutanağında davacı ------- yönünden arabuluculuk başvurusunun bulunmadığı anlaşıldığından belirtilen davacı yönünden dosyanın tefriki iş bu esasa kaydedilmiştir.Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.6102 sayılı Kanun’un 5/A maddesi, (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar (değişik 5.4.2023 7445 S.lı Kanun) para olan alacak , tazminat , itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir” düzenlemesini içermektedir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrası, “(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;a) Bu Kanunda,b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır” şeklinde düzenlenmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; trafik kazasında vefat eden --------- desteğinden yoksun kalması sonucu davacı --------- için 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden tahsili talep edilmiş olup 17/09/2025 tarihli tensip zaptı ile davacı vekiline, TTK 5/A maddesinde belirtilen 28/03/2023 tarihli değişiklikte gözetilerek arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dosyaya sunması için 1(bir) hafta kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dosyaya sunulmaması halinde davanın usulden reddedileceğinin İHTARINA " şeklinde karar verildiği ve tensip zaptının davacı vekiline tebliğ edildiği görülmüştür. Somut olayda dava ticari dava olup ,6102 sayılı Kanun’un 5/A maddesinin ile TTK 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar (değişik 5.4.2023 7445 S.lı Kanun) para olan alacak , tazminat , itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. 6102 sayılı TTK'ya 7155 sayılı yasanın 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, davacı vekiline tensip zaptının tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından sunulan ------- Arabuluculuk Bürosu'nun -------- sayılı arabuluculuk dosya numarasında düzenlenen son tutanağa göre talepte bulunan -------- tarafından başvurulduğu ve davacı --------- adına velileri tarafından arabuluculuk başvurunun bulunmadığı , duruşma tarihine kadar da başkaca bir son tutanak sunulmadığından davacı ----------- yönünden arabuluculuk başvurusunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi ve 6325 sayılı kanunun 18/A maddesinin 1. fıkrası uyarınca arabuluculuğa başvurulmasına ilişkin dava şartı noksanlığı nedeni ile usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davanın davacı -------- yönünden 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi ve 6325 sayılı kanunun 18/A maddesinin 1. fıkrası uyarınca arabuluculuğa başvurulmasına ilişkin dava şartı noksanlığı nedeni ile USULDEN REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T 7/2 maddesi uyarınca hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca yatıran ilgili tarafa iadesine,Dair, tarafların yokluğunda belirsiz alacak davası olarak açıldığının belirtilmesi nedeniyle gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği açıklanmak suretiyle verilen karar verildi. 20/02/2026