Ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, otoyol ve köprülerdeki ihlalli geçiş ücretlerinin tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davası.
Özet: Bu itirazın iptali davası, davacı tarafından işletilen otoyol ve köprülerde davalıya ait ticari araçların ücret ödemeksizin ihlalli geçişler yapması nedeniyle başlatılan icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılmıştır; davacı, borcun tahsili amacıyla itirazın iptalini ve takibin devamını talep ederken, davalı geçişleri reddederek otomatik ödeme sistemindeki bir teknik arızayı iddia etmiştir, ancak mahkeme kayıtlarındaki incelemelerde davalı araçlarının geçiş tarihlerinde geçerli OGS/HGS aboneliklerinin veya yeterli bakiyelerinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
T.C.
İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2024/692 EsasKARAR NO:2026/63DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:13/11/2024KARAR TARİHİ:27/01/2026Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... işletmesinin müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait ... ve ... plakalı araçlar ile 18.08.2021 - 28.05.2022 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, alacağın tahsili amacıyla ...İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, davalının borca itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğunu belirterek; davanın kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak takibin devamına, davalının İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili adına kayıtlı ... ve ... plakalı araçlarca 18.08.2021- 28.05.2022 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlali geçişler yapıldığı iddia edilmekte ise de müvekkili şirketin araçlarınca ilgili tarihlerde herhangi bir ihlalli geçiş yapılmadığını, müvekkili şirket araçlarının tümüne yapılan yüklemelerin yine müvekkili şirketin ... hesabından otomatik ödeme yöntemiyle yapıldığını, ihlalli geçişin işlenmesinde teknik problemin bankada olabileceğini belirterek; davanın reddine, davacı aleyhine ve müvekkili şirket lehine takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce alanında uzman bilirkişiden görüş raporu alınmış dosya arasına konulmuştur. Dava:Ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali İstemine İlişkindir. ....İcra Müdürlüğü'nün 2022/.... sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine ilamsız takip yapıldığı, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçluya 28.12.2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 28.12.2022 tarihinde borca itiraz ettiği, bunun üzerine davacı tarafından 19.10.2023 tarihinde arabuluculuk müessesine başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.Dava, işletmesi davacıya ait otoyol ve köprülerin kullanılmasından kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. ... tarafından gönderilen cevabi yazıda “... plakalı aracın 18/08/2021 - 28/05/2022 tarihleri arasında HGS ürünü bulunmadığı tespit edilmiştir” denildiği görülmüştür.Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda “... ve ... plakalı araçlara ait 18.08.2021 ile 28.05.2022 tarihler arası OGS sistemlerimizde herhangi bir OGS cihaz üyeliği ve geçiş bilgisi mevcut değildir… ... Plakalı aracın ise 18/08/2021-28/05/2022 tarihleri arasında HGS abonelik bilgisi ve banka geçiş hareketi bulunmamaktadır” denildiği görülmüştür. Dosyadaki diğer bilgi belge ve CD’den dava konusu araçların dava konusu tarihlerde davalı adına kayıtlı oldukları ve tarihlerde OGS ve HGS abonelik bilgilerinin/geçiş ücreti ödeme bakiyesinin bulunmadığı dolayısıyla geçiş ücretinin tahsil edilemediği anlaşılmaktadır. Davacı şirket, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre “... Otoyolunun işletme hakkı sahibi; davalı ise, işletme hakkı davacı şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel tacirdir. Davacı ile yetkili idare olan Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve ...’nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü’nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç sahipleri, “…OGS veya HGS aracılığı ile Otoyol’u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli Bakiye’ye sahip Etiket bulundurmak…”, 7.7. maddesine göre ise “… Geçiş Ücreti, Hesap’tan elektronik olarak tahsil edilemez ise Araç Sahibi/Sürücü Ücret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş Ücreti’ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak…” zorundadır. 6001 Sayılı Kanun’un 30. maddesinin 7. fıkrasında “geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz”. Köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmaktadır. Dava konusu araçların davalı adına kayıtlı olduğu, davalıya ait araçların ihalli geçiş ücretlerinin ödendiği iddia edilen geçişlerin uyuşmazlık konusu geçişler olmadığı, 7144 Sayılı Kanun'un 19. Maddesi ile 6001 Sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3. Madde uyarınca; “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce (işletme hakkı verilen veya devredilen) otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde, araç sahiplerine, bu kanunun 30. Maddesinin beşinci fıkrası uyarınca; tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibariyle tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında, bu kanunun 30. Maddesinde yer alan oranlar uygulanır” dendiği için; ücretsiz ihlali geçiş yapan araç sahibi davalıya uygulanan idari para cezası uygulamasının yerinde olduğuna dair bilirkişi görüşü benimsenmiştir.Şöyle ki, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/1. Maddesinde; " Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir. " aynı kanunun 30/5. Maddesinde; "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…) (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir." aynı kanunun 30/7. Maddesinde; "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." hükümleri mevcuttur.Açıklanan kanun metninde belirtilen; ihlalli geçişten itibaren on beş içinde ödeme yapıldığında ceza müessesinin işletilemeyeceğinin belirlenmesi karşısında davalının bu on beş günlük süre zarfında ihlali geçiş ücretlerini ödeyebileceği ancak süresi içinde herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır Belirtilen açıklamalar ışığında itirazın iptaline ve de alacak likit olduğu için davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davanın KABULÜ ile; davalının .... İcra Müdürlüğü 2022/.... sayılı dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE, takibin aynı koşullarda DEVAMINA,İtirazın iptaline karar verilen icra dosyasındaki asıl alacak toplam tutarı 2.392,50-TL asıl alacağın %20 oranına isabet eden 478,50-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 732,00-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık ücret tarifesi gereğince hesaplanan 2.786,60-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 855,20-TL ilk gider, 5.113,50-TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi gideri olmak üzere toplam 5.968,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Yatırılan ve bakiye kalan gider avansının yatıran taraflara iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı davanın miktarı ve niteliği itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 27/01/2026Katip ...E-imzalıdır Hakim ...E-imzalıdır