İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, müflis şirket ile banka arasında hisse devri ve inşaat sözleşmelerinden kaynaklanan, temerrüt faizi ve fazla tahsilat iddialarını içeren birleşen alacak davaları.
Özet: Müflis bir şirketin iflas idaresi tarafından açılan alacak davasında, davacı, davalı bankanın, hisse senetleri satış ve devir sözleşmesinden doğan borcun ödenmesine yönelik alacak temliki anlaşmalarını çarpıtarak üçüncü bir şirketten fazla tahsilat yaptığını iddia ederken, davalı banka zaman aşımı ve iddiaların asılsız olduğunu savunmakta; davaya asli müdahil olan tasfiye halindeki başka bir banka ise aynı inşaat sözleşmeleri nedeniyle davalıdan zararının tazminini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/221 Esas
KARAR NO:2026/34
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:11/07/2005
**************************************************************************
BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: ... Esas
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:19/06/2006
********************************************************************************
BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: ... Esas
DAVA:Kayıt Kabul
DAVA TARİHİ:20/06/2007
KARAR TARİHİ:15/01/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı asıl ve birleşen davaların mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müflis şirket yönetiminin davalı ... Bankası A.Ş.'ne, aralarında imzalanan 31/12/1985 tarihli hisse senetlerinin satış ve devir sözleşmesi ile borçlandığını, bu borcunun ... Bankası A.Ş. tarafından sonradan imzalanan 16/09/1987 tarihli inşaat sözleşmesi ile bu banka nezdinde doğmuş ve doğacak alacaklarının bir bölümünün davalı bankaya temliki karşılığında taahhüt edildiğini, bu temlik ile taahhüdün anılan 31/12/1985 tarihli sözleşmede belirlenen borcun yine aynı sözleşme koşulları çerçevesinde itfa edilmesi ile sınırlı olduğunu, bu olgulara karşın davalı Banka'nın 31/12/1985 tarihli sözleşme gereğince alacağının tamamını tahsil ettiği halde, bu kez ... A.Ş.'den toplam 23.614.893,77 TL'yi sözleşme koşullarını lehine çarpıtmak yolu ile tahsil ettiğinin öğrenildiğini ileri sürerek fazlaya ait haklar saklı kalmak üzere şimdilik 100.000 TL'nin davalı bankanın fazla tahsilat yapmaya başladığı tarihlerden itibaren senet avansı kredilerine uygulanan temerrüt faizi üzerinden davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle talebini 25.000.000 TL’na yükseltmiştir.
İşbu dava dosyası ile birleşen .... Ticaret Mahkemesi'nin ... esas dosyasında davacı vekili; varlığı sonradan öğrenilen 801.674,37 TL alacağa mahsuben 100.000 TL'nin fazla tahsilat yapıldığı tarihten davalı bankadan senet avansı kredilerine uygulanan temerrüt faizi işletilmesi yolu ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tasfiye Halinde ... Bankası vekili asli müdahale dilekçesinde özetle; müflis şirketin 31/12/1985 tarihli hisse senetlerinin devir ve satışı ile ilgili sözleşme uyarınca ... Bankası'na borçlu olduğunu, bu sözleşmeye göre ... ... A.Ş.'ne ait hisse senetlerinin satış bedelinin 46.200 TL olarak belirlendiğini, sözleşmenin imzalanmasıyla bu bedelin 1.000 TL'lik kısmının nakden ve defaten ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili bankanın ... Bankası'yla taraf olduğu tek sözleşmenin 16/09/1987 tarihli sözleşme olup, bunun inşaat sözleşmesi niteliğinde olduğunu, sözleşme kapsamında başlanan inşaatlardan elde edilen hasılat payının sözleşme hükümlerine göre paylaşıldığını, ancak inşaatların müteahhitler tarafından bitirilmemesinden dolayı alıcıların açtığı davalardan zarar gördüklerini, bankanın bunu finanse ederek satışa sunduğu bağımsız bölümler nedeniyle ... Bankası'nın 16/09/1987 tarihli sözleşmeye dayanarak açtığı davalar ve icra takiplerinden bu bankaya 24.691.590,93 TL ödemek zorunda kaldıklarını bildirerek, bu miktarın ödeme tarihinden avans faizi ile birlikte ... Bankası'ndan tahsiline karar verilmesi istenmiş, müflis ... A.Ş. yönünden ise 16/09/1987 tarihli sözleşme nedeniyle müvekkili bankadan alacaklı olmadıklarının tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Bankası A.Ş. vekili asıl ve birleşen dosyalar yönünden cevap dilekçesinde özetle; davanın 31/12/1985 tarihli sözleşmeye dayanılarak açıldığını ve bu sözleşmenin 1993 yılında sona erdiğinin ileri sürüldüğünü, davacı yanın 1993 yılında sona erdiğini beyan ettiği sözleşmeye dayalı olarak açılan bu davanın zaman aşımına uğradığını bildirerek öncelikle bu yönden reddinin gerektiğini, kaldı ki müflis şirket iflas masasının açtığı davalarda ... A.Ş 'den alacaklı olduklarının belirtilmesine göre yine usuli itiraz olarak davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, 31/12/1985 tarihli sözleşmenin 16/09/1987 tarihli sözleşme ile revize edildiğini ve bu borcun ödenmesinin ... (...) tarafından müvekkili bankaya karşı garanti edildiğini, ... Bankasının müvekkili bankaya garanti ettiği hasılat paylarını ödememesi üzerine alacakların tahsili yönünden bu banka aleyhine icra takibi ve davalar açıldığını, bu yollar izlenerek alacakların tahsil edildiğini, davacı iflas idaresinin ... A.Ş nezdinde doğmuş ve doğacak alacaklarının bir bölümünün 31/12/1985 tarihli sözleşme gereği hisse senedi alım ve devri nedeniyle borçlarına karşılık temlik edildiği yönündeki iddiasının gerçek dışı olduğunu, gerek bu sözleşme gerekse 16/09/1987 tarihli inşaat sözleşmesi kapsamında davacının ... A.Ş nezdinde doğmuş ve doğacak alacaklarının bir bölümünün müvekkilleri bankaya temlik edildiği yolunda bir hüküm bulunmadığı, ayrıca davacı iflas idaresinin ...'ndan alacaklı olduğuna ilişkin belge sunmadığını, müvekkilleri bankanın ...'na yaptığı tahsilatların 16/09/1987 tarihli inşaat sözleşmesi uyarınca ...'nın müvekkilleri bankaya ödemeyi mustakilen yüklendiği, %6.42'lik satış hasılat payına mahsuben yapıldığı, bu olgunun yargı kararlarıyla da sabit olduğunu, anılan tahsilatların dayanağının 16/09/1987 tarihli inşaat sözleşmesi ve mahkeme kararları olduğunu, davacı iflas masasının bu miktarlar üzerinde herhangi bir talep hakkı var ise bu hakkını müvekkilleri bankadan değil koşulları oluştuğunda 16/09/1987 tarihli inşaat sözleşmesine göre ... Bankasından talep edebileceğini, 31/12/1985 tarihli sözleşmeden doğan alacağın İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün 1996/15563 sayılı dosyadan tamamen tahsil edildiği şeklindeki iddianın gerçek dışı olduğunu, davacı iflas idaresinin bu sözleşmeden kaynaklanan ve müvekkilleri bankaya olan taahhütlerine yerine getirmediğini, ... Bankasını ödediği tutarların 16/09/1987 tarihli inşaat sözleşmesiyle müvekkilleri bankanın bu alacağına garantör olmasından kaynaklandığını ileri sürerek asıl ve birleşen davanın reddini savunmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama sonrasında 17/04/2014 tarih, ... Esas, 2014/85 sayılı kararla asıl ve birleşen davanın kabulüne, asli müdahil tarafından açılan davanın, müflis şirket yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine, davalı banka yönünden kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiş, verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 28/05/2015 tarih, 2014/10503 Esas, 2015/7231 sayılı kararıyla; "Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş bulunmasına göre, davacı müflis ... İnş. AŞ ve asli müdahil ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı, davalı ... Bankası ile aralarında 31.12.1985 tarihli hisse devir sözleşmesi imzalandığını, bu borcun asli müdahil ... tarafından imzalanan 16.09.1987 tarihli inşaat sözleşmesi ile müteahhit davacı payından % 6,42'lik kısmın ... tarafından davalı ... Bankası'na hisse devri bedeli olarak ödenmesinin taahhüt edildiğini, ancak sözleşme hükümleri çarpıtılmak suretiyle fazladan ödeme yapıldığını ileri sürmüş, davalı taraf ise ...'nın ödemelerinde fazlalık bulunmadığını, belli bir döneme ilişkin olarak talep ettikleri payın mahkeme kararları ile kesinleştiğini, yine ...'nın açtığı menfi tespit davasının reddedildiğini savunmuş, mahkemenin daha önceden davanın kabulüne dair verdiği karar Dairemizce ... kayıtları, kuvvetli delil mahiyetindeki kesinleşen mahkeme ilamları, bu kararlara dayanak bilirkişi raporları incelenip neticesine göre bir karar verilmesi gerektiğine işaret olunarak bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra ... tarafından verilen cevap ve alınan bilirkişi raporunda davalının % 6,42'lik payına göre 11.028.525,12 TL alacağı bulunduğu, ...'nın 22.868.936,57 TL anapara ödemesi yaptığı, 11.840.411,45 TL fazla ödemede bulunulduğu, bu miktara göre de 24.181.742,39 TL faiz alacağı bulunduğu belirtilmiş, mahkemece asıl davada talep gibi 25.000.000 TL'na, birleşen davada ise 100.000 TL'na hükmedilmiştir. Oysa, davalı taraf ... tarafından ödenen miktarın tamamının anapara borcu olmadığını, % 6,42'lik payın geç ödenmesinden dolayı işlemiş faizlerin de içinde bulunduğunu, daha önceden ... hakkında açtıkları davada alınan ve kesinleşen ilamların dayanağı bilirkişi raporlarının nazara alınmadığını, ...'nın kendi iç yazışmalarında da fazla ödeme yapılmadığının belirtildiğini rapora karşı itirazlarında savunmuş, nitekim ... Bütçe ve Mali İşler Daire Başkanlığı ile Hukuk Müşavirliği arasındaki 28.05.2001 tarihli yazışmalarından yapılan ödemelerin önemli bir kısmının işlemiş faiz olarak ödendiği, yine ... Bankası ile ... arasında kesinleşen kararlara ilişkin davalarda alınan bilirkişi raporlarında ödemelerin büyük kısmının geç ödemeden kaynaklı işlemiş faizden kaynaklandığı anlaşılmakta olup, daha önce ...'nın ... aleyhine açtığı menfi tespit davasının ve bu davada bilirkişi raporu ile davalıya fazla ödeme yapılmadığı yönündeki belirlemelerin de nazara alınmadığı böylece, Dairemizin bozma ilamına uyulduğu halde, bozma gereklerinin yerine getirilmediğini,
Bu itibarla, mahkemece Dairemizin bozma ilamında belirtildiği üzere ... tarafından davalıya yapılan ödemelerin ne kadarlık kısmının anapara, ne kadarlık kısmının faiz ve diğer masraflardan kaynaklandığı kesinleşen mahkeme ilamları, icra dosyaları, ...'nın iç yazışmaları nazara alınıp belirlenerek, davalıya % 6,42'lik paya mukabil fazla ödeme yapılıp yapılmadığı denetime elverişli olacak şekilde tespit edilerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Öte yandan, kabule göre de davalının fazla ödeme yaptığı tutar olarak belirlenen miktara işlemiş faiz eklenip, belirlenen toplam tutara 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 104/son maddesinde düzenlenen ve emredici kural niteliğinde bulunan "Faize faiz yürütülmesi yasağı" ilkesine aykırı olarak tekrar faiz yürütülmesi de doğru olmamıştır." neden ve gerekçesiyle mahkememiz kararı bozulmuştur.
Mahkememizce bozma ilamına uyulmuş, mahkememizin 2017/6 Esası üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.
Bozma sonrası .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası, mahkememiz dosyası ile birleştirilmiş; davacı vekili birleşen bu dosyadaki dava dilekçesinde özetle;
davalı müflis şirketin 31.12.1985 tarihli ''Hisse senetlerinin Satım ve Devri Sözleşmesi''nin hisse senedi borçlusu olduğunu, 16.09.1987 tarihli sözleşmenin de müteahhide ve yine hisse senedi borçlusu konumunda bulunduğunu, müvekkili bankanın arsa maliki, davalı şirketin müteahhit ... Bankası A.Ş'nin de hisse senetleri alacaklısı sıfatıyla taraf oldukları, 16.09.1987 tarihli sözleşmenin 4. maddesinde göre, ''iş bu anlaşma ile yapımını üstlendikleri altyapı ve inşaatın plan ve projesine uygun bir biçimde, inşaat ruhsatına uygun olarak teknik şartları karşılayacak şekilde anahtar teslimi inşa edeceklerdir'' 5.b maddesinde de, ''konut ve işyerlerinin pazarlanması ve satışı ... tarafından yapılacaktır. Satış hasılatının tamamı ... tarafından tahsil edilecektir. c. maddesinde de ''müteahhitler projenin uygulandığı tüm parseller üzerinde yapılacak inşaatın satış hasılatının %88'ini alacaklardır. Ancak bu orandan tüm inşaat hasılatının %6,42'sine tekabül eden kısmının ... A.Ş'ye ait olup, bu meblağın o kent ve ... Hisselerinin ..., Ersel, Uluslararası, Enkon, İntay şirketleri tarafından ... Bankası A.Ş'den satın alınmaları sebebiyle yaptıkları 31.12.1985 tarihli sözleşmeden doğan satış bedeli karşılığı olarak ... A.Ş'ye ödenmesini, ... (Tasfiye Halinde ...) ve müteahhitlerin kabul ettiklerini'' kararlaştırıldığını, buna göre 1985 tarihli sözleşmenin tarafı olan ... Bankası A.Ş'nin hisse senedi satışından kaynaklanan alacağının, 1987 tarihli sözleşmede müteahhit olduğu belirtilen davalı şirketin elde edeceği hasılat payından kesilerek ödeneceğini ve yapımına başlanan bağımsız bölümlerin satışından elde edilen hasılat payının taraflar arasında paylaştırıldığını ve ... Bankası A.Ş'ye davalının %88 oranındaki hasılat yapından kesilerek ödendiğini, davalı şirketin akde aykırı davranarak müteahhitlik edimini ifa etmediğini, bu nedenle ... Bankası A.Ş tarafından 16.09.1987 tarihli sözleşmeye dayalı olarak .... ATM'nin 1994/... E. sayılı dosyasında dava açıldığını ve anılan mahkemece davanın kabul edildiğini, müvekkili banka tarafından mahkeme ilamları ve yapılan icra takipleri nedeniyle toplamda ... Bankası A.Ş'ye 24.691.590,93 TL'nin ödenmek zorunda kalındığını ileri sürerek bu bedelin her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve sıra cetvelinin buna göre düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen bu dosyadaki davalı müflis iflas idare memuru vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı bankanın Anadolu Bankasına halefiyeti nedeniyle müvekkilinin ... Bankası A.Ş'ye 31.12.1985 tarihli sözleşmeden kaynaklanan borcunu 16.09.1987 tarihli sözleşme feshedilmesi, proje ve müteahhit olmaması ve arsaların satılması halinde bile ödemeyi taahhüt ettiğini, davacının iddiasının aksine müvekkilinin müteahhitlik edimini ifa etmemesi gibi bir durumun söz konusu olmayıp davacının ve müvekkilinin bu işleri 3. kişilere devri hususunda mutabakata vardıklarını, buna göre inşaat işlerinin %95'inin yeni yüklenicilere devredildiğini ve bu sözleşmelerde de, müvekkili şirkete ayrılan hasılat payından ... Bankası A.Ş'ye olan borcunun ödeneceğinin kabul edildiğini ve davacının ilk birkaç hasılattan müflis şirkete düşen paydan ... Bankası A.Ş'ye ödeme yaptığını daha sonra tüm ödemeleri durdurduğunu, davacının kendi kusurlu ve kasıtlı davranışları sonucunda lehine bir sonuç elde etmesinin mümkün olmadığını, nitekim ... Bankası A.Ş tarafından açılan davalarda davalı konumunda olan ... A.Ş'nin asıl savunma nedenlerine başvurmadığını ve borç miktarını yükseltecek şekilde geçersiz savunmalarda bulunduğunu, dava konusu edilen miktarın içinde davacının kusuruyla ödemek zorunda kaldığı faiz, yargı harç ve giderleri ve müvekkiline kefaletleriyle ilgisi olmayan miktarında bulunduğunu, müvekkilline borçlu olduğu halde aynı zamanda kefil olduğu 46.200 TL'yi ödemeyerek müvekkilinin alacağı varken borç yükü altına sokulmaya çalıştığını, hukuken bu davranışın korunamayacağını ileri sürerek öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, olmadığı takdirde davacının 46.200,00 TL'den sorumlu olduğunun gözetilmesine ve haksız davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
Hükmüne uyulmasına karar verilen bozma ilamında işaret edildiği üzere T.... tarafından davalıya yapılan ödemelerin ne kadarlık kısmının anapara, ne kadarlık kısmının faiz ve diğer masraflardan kaynaklandığı; kesinleşen mahkeme ilamları, icra dosyaları, ...'nın iç yazışmaları nazara alınıp belirlenerek, davalıya % 6,42'lik paya mukabil fazla ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda bozma öncesi rapor veren bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bu yönden bilirkişiler bankacı ..., YMM ...ve Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 30/04/2018 tarihli raporun, taraf vekillerinin beyan ve itirazları ile birleşen ... ATM ... Esas sayılı dosyasına ilişkin iflas masasına kayıt ve kabulü gereken bir alacağın bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti için aynı heyetten alınan 26/03/2019 tarihli ek raporun; bu kez birleşen ... ATM ... Esas sayılı dosyası yönünden alınan rapor denetime elverişli olmadığı anlaşıldığından, tarafların itirazları kapsamında iflas masasına kayıt ve kabulü gereken bir alacağın bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti amacıyla rapor veren bilirkişi heyeti ve heyete eklenen İcra İflas Hukukundan kaynaklanan nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişi Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 21/08/2020 tarihli ek raporun dosya arasında olduğu görülmüştür.
Alınan 26/03/2019 ve 21/08/2020 tarihli ek raporlarda özetle;
Asıl dava yönünden; asil müdahil T.... A.Ş.tarafından dava tarihi itibariyle davalı bankaya 100.000 TL asıl alacak ve 140.833,83 TL faiz olmak üzere toplam 240.833,33 TL'lik fazla ödeme yapıldığı, ayrıca 03/04/2006 ıslah tarihi itibariyle bu tutara ilave olarak 2.605.937,96 TL asıl alacak ve 1.837.123,21 TL faiz olmak üzere toplam 4.443.061,27 TL'lik fazla ödeme yapıldığı; bu nedenle 25.000.000 TL'lik talebin tespitleri aşan kısmının yerinde olmadığı;
Birleşen ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden; asıl davadaki talepleri aşan bir alacak söz konusu olmadığından birleşen dosyadaki 100.000 TL'lik alacak talebiyle, asli müdahil T.... A.Ş.'nin esas dosyada hesaplandığı şekilde borçlu olmaması nedeniyle, borçlu bulunmadığının tespiti yönündeki taleplerin yerinde olmadığı;
Birleşen .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden; davacı T.... A.Ş.'nin davalı Müflis ... ...A.Ş. adına ... Bankası A.Ş.'ne yaptığı ödemelerin sözleşme edimi mahiyetinde değil de davacı zararına ve davalı müflis yararına ödemeler olarak kabulü halinde 46.200 TL veya 1.817.206,57 TL olarak masaya kaydı talebinin mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyası üzerinde yapılan yargılama sonucunda 26/11/2020 tarih ve ... Sayılı kararla asıl davanın kısmen kabulüne, asıl dava ile birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı davasının reddine ve birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı davasının kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen karar taraflarca temyiz edilmiştir.
Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 29/12/2022 tarih ve 2021/2416 Esas - 2022/9636 Karar Sayılı kararıyla; "...mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davada davalı ... Bankası A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerektiği,
Asıl davada davacı vekili, davalı ... Bankası ile aralarında 31.12.1985 tarihli hisse devir sözleşmesi imzalandığını, 16.09.1987 tarihli inşaat sözleşmesi ile müteahhit davacı payından % 6,42'lik kısmın ... tarafından davalı ... Bankası'na hisse devir bedeli olarak ödenmesinin taaahüt edildiğini, ancak sözleşme hükümleri çarpıtılmak suretiyle fazladan ödeme yapıldığını ileri sürmüştür. ... tarafından farklı tarihlerde yapılan ödemelerin bir kısmı ana para borcu olmakla birlikte işlemiş faiz, yargılama giderleri, vekalet ücretlerini de içerdiği anlaşılmış, bu sebeple ... tarafından davalıya yapılan ödemelerin ne kadarlık kısmının anapara, ne kadarlık kısmının faiz ve diğer masraflardan kaynaklandığı kesinleşen mahkeme ilamları, icra dosyaları, ...'nın iç yazışmaları nazara alınıp belirlenerek, davalıya % 6,42'lik paya mukabil fazla ödeme yapılıp yapılmadığı denetime elverişli olacak şekilde tespit edilerek neticesine göre bir karar verilmek üzere mahkemenin önceki tarihli kararı Dairemizce bozulmuştur. Bozma sonra yapılan inceleme, araştırma ve alınan bilirkişi raporları neticesinde mahkemece, 2.705.937,96 TL fazla ödeme yapıldığına kanaat getirilerek asıl davanın kabulüne karar verildiği,
... Başkanlığı'nın (...) 13.02.2002 tarihli yazısında da ifade edildiği üzere, 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile ... Bankasının bankacılık faaliyetleri dışındaki faaliyetleri ... Başkanlığı'na devredilmiş olup, taraflar arasında 14.12.2001 tarihinde imzalanan protokol gereği devir tarihinden önce ödenmesi gerekip de ödenmeyen borçların sorumluluğu ... A.Ş.'ye ait kalacaktır. Buna göre, devam olunan projelerle ilgili ... Başkanlığı'nın 31.07.2002 tarihli ve 09.03.2006 tarihli yazılarında, 2002 yılı sonrası satışa sunulan konut bedellerine ilişkin % 6.42'lik satış hasılat payına tekabül eden kısmın davalıya aktarıldığı ifade edilmiştir. Hükme esas alınan 26.03.2019 tarihli bilirkişi raporunda da, ... tarafından davalı bankaya yapılan ödemeler liste halinde gösterilmiş olup, buna göre Temmuz 2002-Ağustos 2003 tarih aralığında 3.723.994,04 TL ödeme yapıldığı, ancak bu ödemelerin ... Bankasının geçmiş tarihli borçlarına mahsuben yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, T.... Bankasınca davalıya yapılması gereken ödemelerin tespiti, yapılan ödemelerin ana para, faiz ve diğer masraflar olmak üzere ayrı ayrı tespiti ile davalıya fazla ödeme yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi, bunu hesaplamaya ... tarafından Temmuz 2002-Ağustos 2003 tarih aralığında yapılan ödemelerin dahil edilmemesi gerektiği gözetilerek hüküm verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile sonuca varılması doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulması gerektiği,
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, birleşen davada davalı Müflis ... İnşaat...A.Ş. İflas İdare Memurları vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde olmadığı,
Birleşen davada, davacı ... Bankası A.Ş., ... Bankası A.Ş.ne yaptığı ödemelerin davalıdan rücuen tahsilini talep etmektedir. 1985 tarihli Hisse Senetlerinin Satım ve Devir Sözleşmesinde satıcı ... Bankası, Alıcılar ... İnşaat..A.Ş. ve dava dışı diğer şirketler olup, devir ve temlike konu hisse senetlerinin satış bedeli 46.200.000.000,00 TL'nin nasıl ve hangi vadelerle ödeneceği sözleşmenin 2 inci maddesinde açıklanmıştır. Buna göre," ...yapılacak her türlü inşaatın üçüncü kişilere satışlarından elde edilecek toplam hasılatın (arsa payı bedelleri de dahil) % 8.40’ı 46.200.000.000,00 TL’den fazla olduğu takdirde bu fark dahi alıcılar tarafından satıcıya ödenecektir. Ancak senetlerin yekün devir bedeli satışların %8.40’ını hiçbir surette geçemez. Alıcılar bu sözleşmede yazılı satış bedeline mahsuben satıcıya işbu sözleşmenin imzalanması ile birlikte 1.000.000.000,00 TL nakden ve defaten ödeyeceklerdir. Bakiye satış bedeli 31.12.1993 tarihinde tamamen ödenmiş olmak kaydıyla sözkonusu gayrimenkuller üzerinde yapılacak inşaatın satış hasılatları nazarı itibare alınmak üzere satıcıya taksitle ödenecektir. Şöyle ki satıcı, alıcılara kolaylık sağlamak üzere ilk 500.000.m2’lik inşaatın satış hasılatının % 6.70’ini ikinci 500.000.m2’lik inşaatın satış hasılatının %8.40’ını, üçüncü 500.000 m2’lik inşaatın satış hasılatının %10,1’unu daha sonraki satışların hasılatının % 8.40’ını kendisine ödenmesi suretiyle tediyesini kabul etmiştir. Hasılatın anlamı, müşteriden yapılacak vade farkı dahil her türlü tahsilattır. Tahsilat olarak alınacak nakit, senet veya diğer kıymetli evrak satıcı bankaya hissesi nisbetinde alacağına mahsuben ciro edilerek verilecektir. Böylece ortalama oran %8.40’ı geçmeyecek ve değişmeyecektir. Yukarıdaki bentte yazılı ödemeler ekteki ödeme planında tespit edilen asgari miktarlarda yapılacaktır.Yapılacak satışlardan elde edilecek meblağ o yıl için tespit edilecek taksit tutarının altında kalırsa bu farkın müteakip yıla ilave edilmesini taraflar kabul etmiştir. 31.12.1993 tarihine kadar yapılacak satışlar tutarının % 8.40’ı 46.200.000.000,00 TL’ye ulaşamadığı takdirde alıcılar aradaki farkı 6 ay içinde nakden ödeyecektir. Ödenmeyen meblağa o günkü cari kısa vadeli faiz oranı uygulanacaktır. Ancak senesi içinde satılmayıp da müteakip yıllara sarkan ödemelerin farkı o yılın enflasyon oranı kadar arttırılıp bir sonraki yıla ilave edilecektir. Müteakip yıl önceki yıla nazaran değer artışı dolayısıyla sarkan kısmın satışından elde edilecek tahsilatta meydana gelecek fazlalık enflasyonun altında kalmadığı takdirde alıcıların bir sorumluluğu olmayacaktır. Bu enflasyon oranı İstanbul Ticaret Odasınca hazırlanan toptan eşya fiyat endeksleri nazar-ı itibare alınarak hesaplanacaktır. İmar durumu ve projelere göre yapılması gereken ancak 31.12.1993 tarihine kadar yapılamayan veya yapılıp da satılmayan inşaatın o tarihdeki rayiç bedelinin % 8.40’ı dahi Bankaya ilaveten aynı tarihte ödenecektir." Sözleşmenin bu hükmü dikkate alındığında, davacı tarafından taahhüt edilen borcun 46.200,00 TL ile sınırlı olduğunu söylemek mümkün olmayacağından, mahkemece 1985 tarihli sözleşmenin 2'inci maddesi ve 1987 tarihli sözleşmenin Değerlendirme ve Hasılat Paylaşılması Esasları başlıklı 5'inci maddesi çerçevesinde bir değerlendirme ve hesaplama yapılarak davacının birleşen davada davalıya rücu edebileceği miktarın tespiti gerekirken, yazılı gerekçelerle davalının sorumluluğunun 46.200 TL ile sınırlı olduğunun kabulü ile birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, birleşen davada verilen kararın birleşen davada davacı ... Bankası A.Ş. yararına bozulması gerektiği..." gerekçesiyle mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak, 2024/221 Esası üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.
Hükmüne uyulmasına karar verilen Yargıtay bozma ilamında işaret edilen hususlarda ek rapor alınması için dosya günsüz olarak bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bu yönden bilirkişiler Bankacı ..., YMMM ..., Prof. Dr. ... ve Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 07/01/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunun ve 21/07/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunun dosya arasında olduğu görülmüştür.
Alınan 07/01/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle; "...Esas ve birinci birleşen dosyada esas dosyada ... tarafından yapılan ödemeler hariç tutulduğunda fazladan yapılmış bir ödemenin bulunmadığı, bu sebeple ıslah tarihi olan 03.04.2006 tarihi itibarıyla da bir fazla ödemenin söz konusu olmadığı, birleşen dosya bakımından da aynı alacak söz konusu olduğundan talep edilebilir bir fazla ödemeninin bulunmadığı, ikinci birleşen dosyada; davacı ... Bankası A.Ş. nin satış hasılatlardan, davalı müflis şirketin iflas tarihi olan 04.12.1992 tarihi itibarıyla tahakkuk etmiş bir bedel bulunmadığı, ancak iflas tarihinden sonra gelişen satışlar nedeniyle tahakkuk eden 14.429.845,95 TL. nın müflis masasına davacı alacağı olarak kaydının uygun olacağı..." yönünde görüş bildirilmiştir.
Alınan 21/07/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle; "...esas dosyada ve birinci birleşen dosyada asli Müdahil ... Bankası A.Ş. tarafından dava tarihi olan 11.07.2005 itibarıyla; davalı bankaya 100.000.-TL. asıl alacak ve 71.189,04 TL. da faiz olmak üzere toplam 171.189,04 TL. lık fazla ödemesinin söz konusu olduğu, ayrıca, ıslah tarihi olan 03.04.2006 tarihi itibarıyla ise; yukarıdaki tutara ilave olarak 1.025.018,42 TL. asıl alacak ve 698.827,62 TL da faiz olmak üzere toplam 1.723.846,04 TL. lık fazla ödemesi daha söz konusu olduğu hesaplandığından, davacının 25.000.000.-TL. lık talebinin tespitlerimizi aşan kısmının yerinde olmadığı, birleşen dosya bakımından, asıl davadaki talepleri aşan bir alacak söz konusu olmadığından birleşen dosyadaki 100.000.- TL. lık alacak talebiyle, asli Müdahil ... ... A.Ş.nin esas dosyada hesaplandığı şekilde borçlu olması nedeniyle; 'borçlu bulunmadığının tespiti" yönündeki taleplerinin yerinde olmadığı, ikinci birleşen dosyada davacı ... ... A.Ş. nin davalı Müflis ... A.Ş. adına ... Bankası A,Ş. ne yaptığı ödemelerin, sözleşme edimi mahiyetinde değil de davacı zararına ve davalı müflis yararına ödemeler olarak kabulü halinde 46.200,-TL veya 18.817.206,57 TL olarak masaya kaydı talebinin mahkemenin takdirinde olduğu..." yönünde görüş bildirilmiştir.
... Bankası A.Ş ile Müflis ... İnş..A.Ş arasındaki hisse senedi satış ve devir sözleşmesi örneğinin, noterden çekilen ihtarname örneklerinin, inşaat taahhüt sözleşmesi örneğinin, davalı Müflis ... İnşaat...A.Ş hakkındaki iflas karar örneğinin, ... A.Ş'den gelen cevabi yazıların, icra dosyası örneklerinin, Ticaret Sicil kayıtlarının, banka dekont örneklerinin, ödeme ve satış listesinin, proje satış bilgilerinin ve asıl ve birleşen dosyalar üzerinden aldırılmış bilirkişi raporlarının dosya içerisinde olduğu görülmüştür.
Alınan 07/01/2025 ve 21/07/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporları gerekçeli, denetlenebilir, Yargıtay bozma ilamında işaret edilen eksikliği giderecek yeterlikte, dosya içeriğine uygun ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden, mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamı, bozma sonrası alınan ve benimsenen bilirkişi kurulu ek raporları ve toplanıp değerlendirilen tüm delillere göre; davacı vekili, müflis şirket yönetiminin davalı ... Bankası A.Ş.'ne, aralarında imzalanan 31/12/1985 tarihli hisse senetlerinin satış ve devir sözleşmesi ile borçlandığını, bu borcunun ... Bankası A.Ş. tarafından sonradan imzalanan 16/09/1987 tarihli inşaat sözleşmesi ile bu banka nezdinde doğmuş ve doğacak alacaklarının bir bölümünün davalı bankaya temliki karşılığında taahhüt edildiğini, bu temlik ile taahhüdün anılan 31/12/1985 tarihli sözleşmede belirlenen borcun yine aynı sözleşme koşulları çerçevesinde itfa edilmesi ile sınırlı olduğunu, bu olgulara karşın davalı Banka'nın 31/12/1985 tarihli sözleşme gereğince alacağının tamamını tahsil ettiği halde, bu kez ... A.Ş.'den toplam 23.614.893,77 TL'yi sözleşme koşullarını lehine çarpıtmak yolu ile tahsil ettiğinin öğrenildiğini ileri sürerek fazlaya ait haklar saklı kalmak üzere şimdilik 100.000 TL'nin davalı bankanın fazla tahsilat yapmaya başladığı tarihlerden itibaren senet avansı kredilerine uygulanan temerrüt faizi üzerinden davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle talebini 25.000.000 TL’na yükseltmiştir.
İşbu dava dosyası ile birleşen .... Ticaret Mahkemesi'nin ... esas dosyasında ise, davacı vekili, varlığı sonradan öğrenilen 801.674,37 TL alacağa mahsuben 100.000 TL'nin fazla tahsilat yapıldığı tarihten davalı bankadan senet avansı kredilerine uygulanan temerrüt faizi işletilmesi yolu ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Bozma sonrası birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili; davalı müflis şirketin 31.12.1985 tarihli ''Hisse senetlerinin Satım ve Devri Sözleşmesi''nin hisse senedi borçlusu olduğunu, 16.09.1987 tarihli sözleşmenin de müteahhide ve yine hisse senedi borçlusu konumunda bulunduğunu, müvekkili bankanın arsa maliki, davalı şirketin müteahhit ... Bankası A.Ş'nin de hisse senetleri alacaklısı sıfatıyla taraf oldukları, 16.09.1987 tarihli sözleşmenin 4. maddesinde göre, ''iş bu anlaşma ile yapımını üstlendikleri altyapı ve inşaatın plan ve projesine uygun bir biçimde, inşaat ruhsatına uygun olarak teknik şartları karşılayacak şekilde anahtar teslimi inşa edeceklerdir'' 5.b maddesinde de, ''konut ve işyerlerinin pazarlanması ve satışı ... tarafından yapılacaktır. Satış hasılatının tamamı ... tarafından tahsil edilecektir. c. maddesinde de ''müteahhitler projenin uygulandığı tüm parseller üzerinde yapılacak inşaatın satış hasılatının %88'ini alacaklardır. Ancak bu orandan tüm inşaat hasılatının %6,42'sine tekabül eden kısmının ... A.Ş'ye ait olup, bu meblağın o kent ve ... Hisselerinin ..., Ersel, Uluslararası, Enkon, İntay şirketleri tarafından ... Bankası A.Ş'den satın alınmaları sebebiyle yaptıkları 31.12.1985 tarihli sözleşmeden doğan satış bedeli karşılığı olarak ... A.Ş'ye ödenmesini, ... (Tasfiye Halinde ...) ve müteahhitlerin kabul ettiklerini'' kararlaştırıldığını, buna göre 1985 tarihli sözleşmenin tarafı olan ... Bankası A.Ş'nin hisse senedi satışından kaynaklanan alacağının, 1987 tarihli sözleşmede müteahhit olduğu belirtilen davalı şirketin elde edeceği hasılat payından kesilerek ödeneceğini ve yapımına başlanan bağımsız bölümlerin satışından elde edilen hasılat payının taraflar arasında paylaştırıldığını ve ... Bankası A.Ş'ye davalının %88 oranındaki hasılat payından kesilerek ödendiğini, davalı şirketin akde aykırı davranarak müteahhitlik edimini ifa etmediğini, bu nedenle ... Bankası A.Ş tarafından 16.09.1987 tarihli sözleşmeye dayalı olarak .... ATM'nin 1994/... E. sayılı dosyasında dava açıldığını ve anılan mahkemece davanın kabul edildiğini, müvekkili banka tarafından mahkeme ilamları ve yapılan icra takipleri nedeniyle toplamda ... Bankası A.Ş'ye 24.691.590,93 TL'nin ödenmek zorunda kalındığını ileri sürerek bu bedelin her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve sıra cetvelinin buna göre düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... A.Ş ve Müflis İdaresi davaların reddine karar verilmesini istemişlerdir.
Birleşen .... ATM ... Esas sayılı dosyada mahkememizce verilmiş olan 26/11/2020 tarih ... Karar sayılı davanın reddine ilişkin kararı yargıtay incelemesi sonrası kesinleşmiş olduğundan bu konuda yeniden hüküm oluşturulmasına yer olmadığı yönünde karar verilmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı dosyasında taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlık, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı dosyası uyarınca iflasına karar verilen ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş'nin iflas tasfiye işlemlerini yürüten .... İflas Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 24.691.590,93-YTL zararın fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydıyla iflas masasına kaydına yönelik talebin iflas idaresi memurlarınca reddedilmesinden kaynaklanmaktadır.
Dosyada bulunan sözleşme ve kayıtlar ile tarafların kabulüne göre; 31/12/1985 tarihli Hisse Senetlerinin Satım ve Devir sözleşmesi uyarınca, satıcı tarafı teşkil eden ... Bankası A.Ş, maliki olduğu ... A.Ş (... A.Ş) ve ... ...A.Ş (=... A.Ş) hisse senetlerini aralarında işbu davada davalı konumunda bulunan ... A.Ş'nin de bulunduğu alıcılar grubuna satmıştır. Anılan sözleşme uyarınca satış bedeli 46.200.000.000.-TL. olarak belirlenmiş; ayrıca, hisseleri devir sözleşmesine konu olan iki şirketin maliki oldukları taşınmazların üzerine, hazine ile ihtilafın hallinden sonra yapılacak her türlü inşaatın üçüncü kişilere satışlarından elde edilecek toplam hasılatın arsa bedelleri de dahil %8,40'ının 46.200.000.000.-TL'yi aşması durumunda bu farkın dahi alıcılar tarafından satıcıya ödeneceği kararlaştırılmıştır. 31.12.1985 tarihli Hisse Senetlerinin Satım ve Devir Sözleşmesi'nde yer alan bu taahhüde, arsa malikleri ... T.A.Ş., ... A.Ş. ve ... A.Ş. ile müteahhitler davalı müflis ... A.Ş. ve dava dışı ... Merkezi A.Ş. arasında aktedilen 16.09.1987 tarihli İnşaat Sözleşmesi'nde (=Sözleşme) de yer verilmiştir. ... Bankası A.Ş.'nin hisse senetleri alacaklısı olarak gösterileliği Sözleşme'nin "Değerlendirme ve Hasılatın Paylaşılması Esasları" başlıklı maddesinde aynen şu ifadelere yer verilmiştir:
"Müteahhitler projenin uygulandığı tüm parseller üzerinde yapılacak inşaatın satış hasılatının %88'ini alacaklardır. Ancak bu orandan tüm inşaatların satış hasılatının %6,42'sine tekabül eden kısmı ... Bankası'na ait olup bu meblağın ... hesselerinin ... şirketleri tarafından ... Bankası A.Ş.'nden satın alınmaları sebebiyle yaptıkları 31.12.1985 tarihli sözleşmeden doğan satış bedeli karşılığı olarak ... Bankası A.Ş.'ne ödenmesini/ ... ve Müteahhitler kabul etmişlerdir. Bahis konusu olan arsanın tümü üzerinde yapılacak inşaat projeleri ile ilgili olup, proje veya müteahhit değiştirilse veya arsa olarak satılsa bile ... Bankası'nın bu haklarının saklı kalacağı ... tarafından gayri kabili rücu olarak kabul edilmiştir. Arsa Malikleri'nin satış hasılatından aldıkları paylar arsalarının karşılığını, Müteahhitler'in satış hasılatından aldıkları pay, alt yapı, sosyal tesisler ve inşaatın karşılığını (kar payı dahil) oluşturacaktır. Taraflar her ne şekilde olursa olsun, inşaat maliyetlerinin artması, devalüasyon ve diğer ekonomik nedenlerden ötürü bu paylaşmanın değiştirilmesini isteyemezler."
...'nın Sözleşme'nin 5/c maddesinde yer alan bu taahhüdü esasen bir garanti sözleşmesi niteliğindedir. Bu çerçevede, somut olayda, ... hesselerinin ..., ... şirketleri tarafından ... Bankası A.Ş.'den satın alınmaları sebebiyle aktedilen 31.12.1985 tarihli sözleşmeden doğan satış bedelinin ödenmesi ... tarafından ... Bankası A.Ş.'ye karşı asıl borçlu ... A.Ş.'nin borcundan tümüyle bağımsız olarak taahhüt edilmiştir. Nitekim, dava dışı ... Bankası A.Ş. ile iş bu davanın davacısı ... Bankası A.Ş. arasında çıkan uyuşmazlık kapsamında .... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen ve dosyada mübrez kesinleşmiş yargı kararlarında da, 5/c maddesinde yer alan taahhüdün garanti sözleşmesi niteliği taşıdığı tespit edilmiş bulunmaktadır.
07/01/2025 tarihli bilirkişi raporundaki tabloda birleştirilen ödemelere göre; ... Bankası A.Ş. ne yapılan %6,42 oranındaki ödemeler bakımından 10.010.469,04 TL. asıl alacak ve 14.681.121,86 TL. da faiz ve icra masraflarıyla vekalet ücretleri olmak üzere toplam 24.691.590,90 TL. ödeme yapıldığı tespit edilmektedir.
Aynı tarihli raporda ... A.Ş. kayıtlarından elde ettiğimiz satış hasılatlarının 171.783.880,34 TL. ve bunun % 6,42 si tutarının ise 171.783.880,34 x 6,48/100 - 11.028.525,12 TL. olduğu, yani ... Bankasının %6,42 lik hakettiği 11.028.525,12 TL.lık tutarın ... Bankası A.Ş.nca yapılan ödemeler toplamı olan 10.010.469,04 TL. dan daha çok olduğundan, herhangi bir faza ödemenin bulunmadığı rapor edilmiştir.
Aynı tarihli bilirkişi raporunda birleşen ....Asl. Tic. Mahkemesinin ... E. sayılı Dosyası Talepleri bakımından 31.12.1985 Tarihli Sözleşmenin 2. ve 16.09.1987 Tarihli Sözleşmenin 5. Maddesi Kapsamında Davacının Rücuu Mümkün Alacak Tutarlarının Değerlendirilmesinde;
Bozma ilamında da söz edildiği gibi 31.12.1985 tarihli sözleşmenin 2.Maddesi ve 16.09.1987 tarihli sözleşmenin de 5. Maddesi hükümlerine göre yeniden bir hesaplama yapılması gerektiği,
Sözleşme hükümlerine göre; *1985 tarihli Hisse Senetlerinin Satım ve Devir Sözleşmesinde satıcı ... Bankası, Alıcılar ... İnşaat..A.Ş. Ve dava dışı diğer şirketler olup, devir ve temlike konu hisse senetlerinin satış bedeli 46.200.000.000,00 TL'nin nasıl ve hangi vadelerle ödeneceği sözleşmenin 2 inci maddesinde açıklanmıştır. Buna göre,"yapılacak her türlü inşaatın üçüncü kişilere satışlarından elde edilecek toplam hasılatın (arsa payı bedelleri de dahil) % 8.40'ı 46.200.000.000,00 TL'den fazla olduğu takdirde bu fark dahi alıcılar tarafından satıcıya ödeneçektir. Ancak senetlerin yekün devir bedeli satışların %8.40'ını hiçbir surette geçemez. Alıcılar bu sözleşmede yazılı satış bedeline mahsuben satıcıya işbu sözleşmenin imzalanması ile birlikte 1.000.000.000,00 TL nakden ve defaten ödeyeceklerdir. Bakiye satış bedeli 31.12.1993 tarihinde tamamen ödenmiş olmak kaydıyla sözkonusu gayrimenkuller üzerinde yapılacak inşaatın satış hasılatları nazarı itibare alınmak üzere satıcıya taksitle ödenecektir. Şöyle ki satıcı, alıcılara kolaylık sağlamak üzere ilk 500.000.m2'lik inşaatın satış hasılatının % 6.70'ini ikinci 500.000.m2'lik inşaatın satış hasılatının % 8.40'ını, üçüncü 500,000 m2'lik inşaatın satış hasılatının % 10,1'unu daha sonraki satışların hasılatının %8.40'ını kendisine ödenmesi suretiyle tediyesini kabul etmiştir. Hasılatın anlamı, müşteriden yapılacak vade farkı dahil her türlü tahsilattır. Tahsilat olarak alınacak nakit, senet veya diğer kıymetli evrak satıcı bankaya hissesi nisbetinde alacağına mahsuben ciro edilerek verilecektir. Böylece ortalama oran % 8.40'ı geçmeyecek ve değişmeyecektir. Yukarıdaki bentte yazılı ödemeler ekteki ödeme planında tespit edilen asgari miktarlarda yapılacaktır. Yapılacak satışlardan elde edilecek meblağ o yıl için tespit edilecek taksit tutarının altında kalırsa bu farkın müteakip yıla ilave edilmesini taraflar kabul etmiştir. 31.12.1993 tarihine kadar yapılacak satışlar tutarının % 8.40'ı 46.200.000.000,00 ETL'ye ulaşamadığı takdirde alıcılar aradaki farkı 6 ay içinde nakden ödeyecektir. Hükümlerinin yer aldığı,
Yukarıda esas dosya bakımından yapılan tespitlere göre davacı bankanın belirtilen sözleşmeler kapsamında yaptığı satış hasılatları toplamının 171.783.880,34 YTL. olduğu ve bunun yıllara göre dağılımının raporda yer verilen tabloda gösterildiği gibi olduğu davacı kayıtlarıyla belirlendiğini,
Sözleşme hükmüne göre; satış hasılatının % 8,40 ının 46.200,- TL. dan fazla olup olmadığına gelince; % 8,40 pay tutarı 171.783.880,34 x 8,40 / 100 =14.429.845,95 TL. nın senet bedeli 46.200,- TL. den fazla olduğu için sözleşmenin bu şarta uygun hükmü gereğince davacının talebi mümkün alacağının da 14,429.845,95 TL. olarak hesaplandığı,
Ancak huzurdaki bu dava bir Kayıt Kabul davası olduğundan; Sayın Mahkeme heyetimize görev tevcih eden ara kararında: Davalı müflis şirketin iflas tarihi itibarıyla iflas masasına kayıt ve kabulü gereken bu davadaki davacı alacağının miktarının belirlenmesi, görevi vermiş olduğu görüldüğünden ve davalı müflis şirketin ise; yukarıda detayları verilen satış hasılatlarının başlangıç tarihi olan 11.04.1993 tarihinden önce olmak üzere 04.12.1992 tarihinde iflas etmiş olduğu hususu dikkate alındığında; her ne kadar da iflas tarihi itibarıyla henüz tahakkuk etmiş bir alacak bulunmasa da; iflastan sonraki gelişmeler nedeniyle 14.429.845,95 TL. davacı alacağının iflas masasına kaydının uygun olacağı, faiz isteminin ise; müflisin tüm borçlarının ödenmesi halinde masada bir bedel kalması halinde söz konusu olabileceğini rapor etmişlerdir.
Taraf vekillerinin 07/01/2025 tarihli rapora itirazları ve bu itirazlarında yer verdikleri ödeme kaydı bilgilerine göre bilirkişi kurulundan ek rapor alınmış, aldırılan 21/07/2025 tarihli ek raporda; bozma ilamının 2 nolu bendinde “... tarafından Temmuz 2002 — Ağustos 2003 aralığında yapılan ödemeler dahil edilmeksizin ... Katılım Bankasınca davalı ... Bankasına fazla ödeme yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise miktarının belirlenmesi,” öngörülmüş iken; heyetimizce zuhulen ... tarafından ... Bankasına yapılan ödemelerin tamamı tenzil edilerek hesaplama yapılmış olmakla varılan sonucun yanlış olduğu görülmüş, buna göre sağlıklı bir hesaplama yapılabilmesi için ... tarafından yapılan ödemelerin hangilerinin hesaplamaya dahil edilip, hangilerinin hesaplama dışı bırakılacağı rapor içerisindeki tabloda ayrı ayrı gösterilmiş, buna göre önceki raporda hesaplamaya dahil edilmesi gereken 2.143.074,50 TL. lık ... ödemeleri de dahil edildiğinde ... Bankasına ödenen % 6,42 lik paylar toplamı yeniden hesaplanmış, bu tespitler birleştirildiğinde; yapılan 4 ayrı icra takibi ile ... Bankasına yapılan ödemelerin ne kadarının asıl alacak ve ne kadarının da faiz ve masraflardan oluştuğu rapordaki tabloda gösterilmiş, raporda yer verilen tabloda birleştirilen ödemelere göre; ... Bankası A.Ş. ne % 6,42 oranındaki ödemeler bakımından 12.153.543,54 TL. asıl alacak ve 14.681.121,86 TL. da faiz ve İcra masraflarıyla vekalet ücretleri olmak üzere toplam 26.834.665,40 TL. ödeme yapıldığının tespit edildiği, bu durumda; ... Bankası A.Ş. kayıtlarından elde edilen satış hasılatlarının 6 6,42 si tutarının ise; ödenen asıl alacaktan daha az olmak üzere 11.028.525,12 TL. olması gerektiği önceki raporlarında tespit edildiğini, bu tespitler ışığında, davalıya yapılmış olan fazla anapara ödemesinin 12.153.543,54 - 11.028,525,12 - 1.125.018,42 TL. olduğu görüldüğünü, bu durumda; huzurdaki davanın 11.07.2005 tarihinde ve şimdilik 100.000.- TL. ile açıldığı dikkate alındığında; yapılan fazla ödemelerin 100.000.- TL. sı için dava tarihine kadar, kalan kısmı olan (1.125.018,42 - 100.000.-) -— 1.025.018,42 TL. İçin ise; 03.04.2006 ıslah tarihine kadar, aradaki ilişki ticari olduğundan avans faizi istenebileceği, ... tarafından yapılan 1.040.943,84 TL. ödemenin 68.478,09 TL. lik kısmının fazla ödeme bölümüne girmediği, kalan 972.465,75 TL. nın fazla ödeme başlangıcını temsil ettiği tespit edildiği, asıl davada istenen 100.000.-TL. için hangi tarihlerde hangi ödemelerin yapıldığının, bu tutara 31.05.2004 tarihli ... ödemesinden dava tarihi olan 11.07.2005 e kadar olan dönem için istenen avans faizi hesaplamasının raporda tablolar halinde açıklandığı, davacının 11.07.2005 dava tarihi itibarıyla 100.,000.-TL. asıl alacak ve 71.189,04 TL. da faiz olmak üzere toplam 171.189,04 TL. lık talepte bulunmasının mümkün olduğu kanaatine varıldığını, davacı davasını 03.04.2006 tarihinde ıslah ettiğinden kalan 1.125.018,42 TL. - 100.000.- — 1.025.,018,42 TL. TL.ya ulaşan ödemeye Toplu Konut İdaresinden gelen havalelerle devam edildiği dikkate alınarak, son ödeme tarihi 31.05.2004 tarihinden ıslah tarihi 03.04.2006 ya kadar faizli tutar hesabının rapordaki gibi hesaplandığını, davacının 03.04.2006 ıslah tarihi itibarıyla 1.025.018,42 TL. Asıl alacak ve 698.827,62 TL da faiz olmak üzere toplam 1.723.846,04 TL. lık talepte bulunmasının mümkün olduğunu rapor etmişlerdir.
Birleşen dosya yönünden ... ... A.Ş. Tarafından ... Bankası A.Ş. ne detayları raporda yer verilen tabloda gösterildiği gibi 4 ayrı dava ve takiple kesinleşerek ödenen 18.817.206,57 TL. asıl alacak ve kalan 5.874.384,34 TL'si ise faiz ve masraflar toplamı olarak 24.691.590,91 TL ödendiğinin rapor edildiği görülmüştür.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/2416 Esas, 2022/936 Karar Sayılı bozma ilamı sonrası aldırılan bilirkişi ek raporlarındaki tespitlerin, dosyadaki delillerle uyumlu, bilimsel ve denetime açık olduğu kabul edilmiş, birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı dosyası yönünden mahkememizin ... red kararı kesinleşmiş olduğundan bu dosya yönünden hüküm oluşturulmasına yer olmadığına karar verilmiştir. Asıl davada, davalı ... Bankası A.Ş ile yapılan hisse devir sözleşmesi ve inşaat sözleşmesi hükümlerine göre müteahhit davacı payından, hisse devir bedeli olarak sözleşmeye aykırı olarak alınan fazla ödenen toplam 1.125.018,42 TL olduğu bu tutar üzerinden 100.000,00 TL'nin 634,08 TL'sine 31/03/2003 tarihinden itibaren, 99.356,92TL'sine 30/04/2003 tarihinden itibaren 1.025.018,42 TL'sine 03/04/2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... Bankası A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesine ilişkin asıl davada davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı dosyasında ... ... A.Ş tarafından ... Bankası A.Ş'ye hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği şekilde, dava ve takiplerde kesinleşen 18.817.206,57 TL ödendiğinin, bu miktar alacağın davalı şirketin .... İflas Müdürlüğü'nün ... Esas dosyası üzerinden iflas işlemleri yürütülen iflas masasına davacı alacağı olarak kayıt ve kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Asıl davada davanın Kısmen KABULÜNE,
100.000,00 TL'nin 634,08 TL'sine 31/03/2003 tarihinden itibaren, 99.356,92 TL'sine 30/04/2003 tarihinden itibaren, 1.025.018,42 TL'sine 03/04/2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... bankası aş den alınarak davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin istemin reddine,
a)Alınması gerekli 83.637,08 TL karar ve ilam harcının 337.510,00-TL peşin ve ıslah harcından mahsubu ile geriye kalan 253.872,92 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, (bozma öncesi ... Esas sayılı dosyada hesaplanan 222.750,00 TL bakiye karar harcı davalı tarafından yatırılmış olduğundan, mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde bu miktarın davalıya iadesine),
b)Davacı tarafça yatırılan peşin ve ıslah harcından mahsup edilen 83.637,08 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
c)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 189.412,55 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
d)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 1.293.756,25 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
e)Davacı tarafından yapılan posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 55.933,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.739,32 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
f)Davalı tarafından yapılan 952,00 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 905,38 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
2-Birleşen ... ATM ... Esas sayılı dosyada davanın Kısmen Kabulüne,
18.817.206,57 TL'nin davacı alacağı olarak davalı şirketin .... İflas Müdürlüğü'nün ... Esas dosyası üzerinden iflas işlemleri yürütülen iflas masasına davacı alacağı olarak kayıt kabulüne fazlaya ilişkin istemin reddine,
a)Alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcının 13,10 TL peşin harçtan mahsubu ile geriye kalan 718,90 TL'nin davalıdan alınarak maliyeye gelir kaydına,
b)Davacı tarafça yatırılan 13,10 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
c)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
d)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
e)Davacı tarafından yapılan posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 24.800,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 18.899,82 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Birleşen .... ATM ... Esas sayılı dosyada mahkememizce verilmiş olan 26/11/2020 tarih ... Karar sayılı kararı yargıtay incelemesi sonrası kesinleşmiş olduğundan bu konuda yeniden hüküm oluşturulmasına yer olmadığına,
4-Asli müdahilin taleplerinin reddine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay'da temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı.15/01/2026
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır