Danıştay 7. Daire, gümrükte sahte menşe belgesi nedeniyle ithal kömürün otomatikman ABD menşeli kabul edilerek uygulanan ek mali yükümlülüğün iptali kararını onadı.
Özet: Yüksek temyiz mercii, ithal edilen antrasit-kömür için düzenlenen menşe belgesinin Rusya makamlarınca sahte olduğunun bildirilmesi üzerine, gümrük idaresince eşyanın gerçek menşei araştırılmadan doğrudan Amerika Birleşik Devletleri menşeli kabul edilerek uygulanan ek mali yükümlülük ve katma değer vergisi tahakkuk ettirilmesi işleminin hukuka aykırı olduğuna dair alt mahkeme kararlarını onamıştır; böylece gümrük idaresinin sadece menşe belgesinin geçersizliğine dayanarak otomatik olarak ek mali yükümlülük tesis edemeyeceği, eşyanın fiili menşeini tespit etme yükümlülüğünün bulunduğu hükmedilmiştir.
Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/2408 E.  ,  2024/4975 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2408
Karar No : 2024/4975
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sanayi Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ..., ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "antrasit-kömür" ticari tanımlı eşyanın menşeinin tevsik edilememesi nedeniyle ... tarih ve ... sayılı Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında bulunduğundan bahisle tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve katma değer vergisine vaki itirazın reddi işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Rusya'nın Azov limanından yüklenerek İskenderun limanına getirilen ithale konu eşyaya ait beyanname ekinde ibraz edilen menşe belgesinin sonradan kontrolü amacıyla Rusya makamları ile yapılan yazışmalarda eşyanın menşeine ilişkin belgelerin Rostov Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenmediğinin ve sahte olduğunun ifade edilmesi üzerine ek tahakkuk kararının alındığı olayda, eşyanın menşeine ilişkin olarak herhangi bir araştırma yapılmadan, menşe belgesinin sahte olduğundan bahisle ithalata konu eşyanın Amerika Birleşik Devletleri menşeli olarak kabul edilmesi suretiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın menşeinin menşe şahadetnamesi ile ispat edileceği, ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından geçerli menşe belgesi ibraz edilmediği, tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 03/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.