diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin, %100 kusurlu trafik kazası sonucu araç değer kaybı tazminatının sigorta şirketinden tahsiline ilişkin gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin, %100 kusurlu trafik kazası sonucu araç değer kaybı tazminatının sigorta şirketinden tahsiline ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Bu dava, davacının aracının, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu trafik sigortası yapılmış başka bir aracın %100 kusurlu olduğu arkadan çarpma sonucunda uğradığı değer kaybının tahsili talebiyle açılmış olup; davalı tarafın kısmi onarım ve 20.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapmasına rağmen, bilirkişi raporları kazada davacı aracında 77.500,00 TL değer kaybı oluştuğunu, davalı aracın tamamen kusurlu olduğunu ve ödenen miktar düşüldüğünde 57.500,00 TL daha ödeme yapılması gerektiğini tespit ederek, sigortacının işletenin sorumluluğu oranında ve yasal limitler dahilinde tazminat ödeme yükümlülüğünü vurgulamaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 04/02/2025

KARAR TARİHİ : 03/02/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE TALEP :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde müvekkile ait ve .....sevk ve idaresinde olan .....plakalı araç, Diyarbakır ili Yenişehir ilçesi Elazığ caddesinde kırmızı ışıkta durduğu esnada .....’a ait ve .....’un sevk ve idaresinde olan .....plakalı aracın tam (%100) kusurlu olarak müvekkile ait araca arkadan çarpması nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza nedeniyle .....plakalı araçta meydana gelen değer kaybı olarak şimdilik 100,00 TL'nin faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA :

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı araç müvekkil şirket nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....- .....tarihleri arasında sigortalı olduğunu, Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00-TL olduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın onarımı için aracın kasko sigortacısı olan .....Anonim Şirketi'ne .....tarihinde 51.056,38 TL ve değer kaybına yönelik olarak .....tarihinde 20.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapılarak davacının tüm zararı giderildiğini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER;

1- Mahkememizce makine mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli rapor; .....plakalı araçta .....tarihindeki kaza nedeniyle değer kaybının oluştuğu, kaza tarihi itibari ile değer kaybı (.....) fiyatının: 77.500,00 TL olabileceği, davalı .....Sigorta Anonim Şirketinin dava konusu .....plakalı araç için 20.000,00 TL değer kaybı tazminatı ödediği, .....tarihli trafik kazasında .....plakalı araç icüsü .....%0 oranında kusurlu olduğu ve .....plakalı araç sürücüsü .....%100 oranında kusurlu olduğu durumda; davalının toplam değer kaybı tutarının %100'ü olan .....TL'den sorumlu olduğu ve değer kaybı için ödeme yaptığı 20.000,00 TL toplam değer kaybı tutarının 100'ü olan 77.500,00 TL'den mahsup edilmesi durumunda (77.500,00- 20.000,00-57.500,00) 57.500,00 TL (Elli Yedi Bin Beş Yüz Türk Lirası) daha ödeme yapması gerektiği kanaatine varıldığı anlaşıldı.

2-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli rapor; Sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı panelvan kamyonetin ön kısmı ile .....yönetimindeki .....plakalı otomobile ışıklı kavşak yaklaşımında arkadan çarpması ile meydan gelen kaza; .....plakalı panelvan kamyonet sürücü .....%100 kusurlu olduğu, .....plakalı otomobil sürücü .....kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı ve kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile açılan tazminat davasıdır.

Davacıya ait bulunan .....plakalı aracın .....tarihinde davalı şirketçe zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan .....plakalı araç ile Diyarbakır ilinde bir kazaya karışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği ve davacıya ait bulunan araçta değer kaybı oluştuğundan bahisle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde dava dışı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu hasar miltarının tespiti, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, davalı tarafça yapılan bir ödeme olup olmadığı varsa yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı buna göre talep edilen değer kaybı zararının doğup doğmadığı ve miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihli kaza nedeni ile tarafların kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenlediği, buna göre davalı tarafça sigortalı bulunan araç sürücüsünün kaza tarihinde kırmızı ışığı fark etmeksizin davacının aracına çarptığını beyan ettiği, Mahkememizce davacıya ait aracın SBGM kayıtları ile hasar dosyası kayıtlarının celbinden sonra 1 makine mühendisinden değer kaybına yönelik .....tarihli rapor tanzim edildiği, raporda davacı aracının hasar tarihi öncesi hasar kaydının bulunmadığı, aracın kaza tarihindeki kazasız halinin rayiç değerinin 1.239.000,00 TL ; kazalı haldeki değerinin ise 1.161.500,00 TL olduğu bu heliyle araçta değer kaybının oluştuğu, davalı sigorta tarafından dava tarihi öncesi 20.000 TL değer kaybına yönelik tazminat ödemesi yapılması nedeniyle bu değerin mahsubu gerektiği, 77.500 TL değer kaybı oluştuğu bu değerden de 20.000 TL nin mahsubu sonrası sonuç tutarın 57.500 TL olduğu tespit edilmiştir. Bundan sonra 1 trafikçi bilirkişiden kusur oranlarına ilişkin rapor tanzimi istenmiş olup .....tarihinde sunulan rapora göre .....plaka sayılı araç sürücüsünün KTK m. 52/1-b , 56/1-c ve 84/d uyarınca asli kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığının tespit edildiği görülmüştür. Bilirkişilerce değer kaybı tutarının nispi metod yöntemine uygun şekilde hesap edildiği, kusur tespitinin ise kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu her iki raporun hüküm kurmaya elverişli olduğuna karar verilmiş, davacı vekilince de bu doğrultuda ıslah talebi sunulduğu anlaşılmakla sigorta şirketince sigortalı bulunan aracın hususi olduğu ve sigorta şirketinin temerrüt tarihinin usulüne uygun başvurudan sonra 8 iş günü bitiminde oluşacağı tespiti ile açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-DAVANIN KABULÜNE, 57.500,00 TL değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketine başvuru sonrası 8 iş günü bitimi temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,

2-Kabul edilen 57.500,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.927,82 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.595,65 TL harcın düşümü ile eksik kalan 2.332,18 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 980,25 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.211,05 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacının karşıladığı 161,00 TL tebligat gideri, 7.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.361,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irad kaydına,

6-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 57.500,00 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim