Eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, imalatı tamamlayamayan yüklenicinin ödeme iadesine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararı.
Özet: Bir şirket, eser sözleşmesi kapsamında özel imalat işi (platform/bant/palet) için davalıya ödediği 20.000 TLnin iadesi amacıyla icra takibine yapılan itirazın iptali davası açmıştır; davacı, ödemeye rağmen işin tamamlanıp teslim edilmediğini iddia ederken, davalı imalatın bittiğini ancak montaj için gerekli makineyi davacının getirmediğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi, davalının eseri sözleşmeye uygun şekilde meydana getirip teslim ettiğini ispatlayamadığı gerekçesiyle davayı kabul ederek davacının ödediği bedelin iadesine ve icra inkar tazminatına hükmetmiştir.

T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/828
KARAR NO : 2026/221
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/559
KARAR NO : 2022/809
DAVA TARİHİ : 08/05/2018
KARAR TARİHİ : 11/10/2022
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 19.02.2026
KARARIN YAZ. TARİHİ : 19.02.2026
İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11.10.2022 tarih ve 2018/559 Esas, 2022/809 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM:
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında inşaat ve şantiye alanında kullanmak üzere, ve iş makinelerinin yanlarına takmak maksatlı platform yaptırma kararı alınarak davalı şirketle karşılıklı yapılan anlaşma gereği müvekkili şirket tarafından bu şartlarda platform yapmasının karşılığı olarak KDV dahil 20.000-TL'ye anlaştıklarını belirttiği, yapılan ödemelerin ... Şti hesabından ödendiği, diğer ödemenin ise, ... Şti tarafından 12/10/2018 Tarihinde 8000189 nolu çeke istinaden ödendiğini, ...şti.ile....Şti nin ortağı ve yetkili temsilcisi .... olduğu, davalı ile yapılan işin karşılığını her iki Şirketten 10.000-TL. olarak Toplam da 20.000-TL.gönderdiği belirtidiği, ve davalı şirketin 03/01/2018 Tarihinde bant malzemeleri ve imalat işine ilişkin 20.000-TL. Faturayı müvekkili Şirkete düzenlediği, Fatura bedelinin ödenmesine rağmen, karşılığında anlaşılan bant ve imalat işi bitirilmediği ve bantların müvekkili şirkete teslim edilmediği, ödenen bedelinin iadesine ilişkin icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Davalı Şirket ... ile karşı yan .... Şirketi adına ... ve ... aracılığı ile 12 Ekim 2017 tarihinde ... iş yerinde sözlü olarak anlaşma yapıldığını, İşbu anlaşmaya göre, ... Şirketi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ömerli Çöp Toplama İstasyonu ‘nda kullanılmak üzere; iş makinesi tekerleklerine bağlanmak suretiyle, çöp istasyonunda toplanan çöpleri karıştırmak için iş makinesi tekerleğine 1 adet bant yapılmasını müvekkil şirketten talep edildiği, taraflar arasında sözleşme imzalandığı, davalı şirket ...Şirketinin paletlerin imalatı için gerekli metal malzemeleri satın aldığu, satın aldığı metal malzemeyi keserek davacı yanın istediği iş için şekillendirdiği, davacı yanın talep ettiği bant malzemelerinin imalatı tamamlanınca, müvekkil şirket davacı yan yetkilisi ....‘yı aramış ve malzemelerin hazır olduğunu ve montajının gerçekleştirilebilmesi için bahse konu iş makinesinin iş yerine getirilmesi gerektiğini söylediği, karşı taraf şirketinin iş makinesini getirme edimini yerine getirmemesi dolayısıyla davalı şirkette söz konusu imalatı yapmasına rağmen montajı gerçekleştiremediğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesinin 11.10.2022 tarih ve 2018/559 Esas, 2022/809 Karar sayılı kararı ile özetle; ''...davacının palet yapımı için davalı ile eser sözleşmesi niteliğinde ticari ilişki içinde bulunduğu, davacının gönderdiği çizimler üzerine davalının paletleri meydana getireceğinin her iki tarafın kabulünde olduğu, davacının meydana getirilecek paletlere ilişkin olarak 20.000,00 TL ödeme yaptığı, talimat ile dinlenen tanık beyanlarından tanık ...' un davacı forklift ve traktör getirmediği için paletlerin yapılamadığını, bundan dolayı davacının malzemelerini istediğin beyan ettiği, diğer tanığın ise montaj için forklift veya traktörün getirilemediğini bundan dolayı davacının malzemelerini istediği, malzemelerin teslimine ilişkin dosyada tanık beyanı yahut teslim tesellümü ispata yarar bir belgenin bulunmadığı, gönderilen çizimler ile davacı tarafça istenen paletlerin çiziminin yapılacağının her iki tarafında kabulünde olması karşısında forklift yahut traktörün montaj için davacı tarafça getirilmesi gerektiğinin yani taraflarca meydana getirilecek paletleri teslim alma borcunun davacıda olduğunun kararlaştırıldığı, sözleşmeye uygun eser meydana getirildikten sonra teslim borcunun doğacağı, eserin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun surette meydana getirildiğine dair davalı tarafça ispata yarar bir delil sunulmadığı gibi görgüye dayalı tanık beyanından da davalının eseri meydana getirme borcunu ifa etmediği, bundan dolayı davacı tarafın davalıya sözleşme gereği verdiklerini geri isteme hakkının mevcut olduğu, davacı tarafça talep edilen alacağın likit olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, 4.000 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine'' dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili tarafından verilen 09.02.2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle;
-Dosya kapsamındaki önceki tüm beyan ve itirazlarını tekrarla, işbu davayı hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili Şirket ... ile davacı .... Şirketi adına ... ve ... aracılığı ile 12 Ekim 2017 tarihinde ...Şirketinin iş yerinde sözlü olarak anlaşma yapıldığını, iş bu anlaşmaya göre, ... Şirketi'nin, müvekkili şirketten İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ömerli Çöp Toplama İstasyonu‘nda kullanılmak üzere; iş makinesi tekerleklerine bağlanmak suretiyle, çöp istasyonunda toplanan çöpleri karıştırmak için iş makinesi tekerleğine 1 adet bant yapılmasını talep ettiğini,
-Bunun üzerine, müvekkili şirketin yapılacak işin detaylarını anlattığını, panellerin yapılması için gerekli metal malzemelerden bahsettiğini ve kısmi ödeme olarak 20.000,00 TL paranın önden verilmesini, iş bitiminde de 20.000,00 TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL’ye söz konusu işi yapabileceğini belirttiğini, taraflarca 40.000,00 TL’ye anlaşıldığını, davacı tarafından, gerekli metal malzemelerin alınması amacıyla 10.000,00 TL .... Bankası Çeki, 10.000,00 TL.... bankası ödemesi olmak üzere toplamda 20.000,00 TL kısmi ödeme yapıldığını, taraflarca bakiye 20.000,00 TL’nin iş bitim tarihinde ödenmesi konusunda sözlü olarak anlaşıldığını, sözleşme şartlarında anlaşmanın sağlanması üzerine davacı yanın istenen paletlerin (bant) çizimleri müvekkilinin mail adresi olan .... com.tr adresine 12 Ekim 2017 tarihinde gönderildiğini ve bu şekilde sözleşme kurulduğunu,
-Taraflar arasında akdedilen işbu sözleşmeye istinaden, müvekkili ...Şirketi paletlerin imalatı için gerekli metal malzemeleri satın aldığını, satın aldığı metal malzemeleri keserek davacı yanın istediği iş için şekillendirdiğini, davalı şirket ile davacı şirket arasında yapılan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ömerli Çöp Toplama İstasyonu’nda kullanılmak üzere; iş makinesi tekerleklerine bağlanmak suretiyle, çöp istasyonunda toplanan çöpleri karıştırmak için iş makinesi tekerleğine 1 adet bant yapılmasına ilişkin sözleşme uyarınca davalı tarafça yapılması planlanan platformun teknik resimleri çizildiği, gerekli sac malzemelerinin kestirilerek hazırlanmış olduğu dosya kapsamında yapılan incelemeler ve 10/09/2020 tarihli bilirkişi ek raporundaki tespitlerle de açıkça sabit olduğunu, davacı yanın talep ettiği bant malzemelerinin imalatı tamamlanınca, müvekkili şirketin davacı yanın yetkilisi ... ‘yı aradığını ve malzemelerin hazır olduğunu ve montajının gerçekleştirilebilmesi için bahse konu iş makinesinin iş yerine getirilmesi gerektiğini söylediğini,
-Davacı tarafın, aradaki anlaşmaya göre davalı müvekkilinin bant malzemelerinin imalatı tamamlanınca montajın gerçekleştirilebilmesi için bahse konu iş makinalarının iş yerine getirilmesi gerekirken karşı taraf şirketinin iş makinesini getirme edimini yerine getirmediğini, dolayısıyla müvekkili şirketin de söz konusu imalatı yapmasına rağmen montajı gerçekleştiremediğini, hal böyle olunca 40.000,00 TL üzerinden anlaşma yapıldığını, edimini yerine getirmeyen davacının tam aksine alacak talebinde bulunmasının yersiz olup, davalının henüz anlaşma gereği alacağının bulunduğunu, kanuni düzenlemeler ve ticari teamül gereği; iş sahibi yüklenicinin işi meydana getirebilmesi için kendisine düşen hazırlık fiillerini yerine getirmekle yükümlü olduğunu, gerekli işleri yerine getirmeyerek veyahut geç yerine getirerek sözleşmeye aykırı davranmış olacağını, Yargıtay kararları ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, davacının istemlerinin haksız olduğu ortaya çıkacağını,
-Kabul anlamına gelmemek kaydıyla her ne kadar davacı şirketin, dava dilekçesinde metal bantların (paletlerin) teslim edilmemesine dayanmış olsa da söz konusu teslimat davacı yanın kusuru sebebiyle yapılamadığını, kaldı ki bu konuda müvekkili şirkete yapılmış herhangi bir ihtar da bulunmadığını, Türk Ticaret Kanunu‘nda belirtildiği üzere bir tacirin noter aracılığıyla, iadeli taahhütlü mektupla veya telgrafla ihtar çekmediği sürece muhatap tacirin temerrüdünden söz edilemeyeceğini, (TTK.md.18/b.3) müvekkili şirkete bu konu ile ilgili hiçbir şekilde bir ihtar yapılmadığı gibi tam aksine müvekkili şirketin karşı yan davacı şirketi paletleri teslimi için her aradığında, karşı yan davacı şirket yetkililerince müvekkili şirketin türlü bahanelerle oyalandığını,
-Müvekkilinin aldığı duyumlara göre, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ‘nin bahse konu makinenin ihalesini iptal etmesinden ötürü karşı taraf şirketi elinde kalan eserin bedelini müvekkili şirkete hileli bir yoldan ödetmek saikiyle hareket ettiğini ve bakiye 20.000,00 TL’yi de müvekkiline ödememek için teslime hazır olan paletleri almayarak müvekkilini zor duruma düşürmek istediğini, karşı yan davacının kötü niyetli bu davranışının kabul edilemeyeceğini,
-Yargılama aşamasında beyanlarının dikkate alınmadığını, itirazlarını karşılar nitelikte bilirkişi raporu alınmadan, eksik tetkik ve incelemeyle düzenlenen rapor hükme esas alınarak yerel mahkemece hukuka ve yasaya aykırı olarak karar verilmiş olması sebebiyle istinaf isteminde bulunma zarureti hasıl olduğunu,
-Davacının iddialarının gerçeklikten uzak olup davacının istemlerinin reddine karar verilmesi gerekmekte iken davanın kabulü ile alacağın likit olduğu kabul edilerek davalı şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmiş olması sebebiyle istinaf isteminde bulunduklarını, söz konusu alacağın belirli ve likit bir alacak olmayıp yerel mahkemenin kararının bu yönden de hukuka ve yasaya aykırı olduğunu,
Yukarıda açıklanan ve re’sen gözetilecek sebeplerle; istinaf istemlerinin kabulü ile İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/559 E. 2022/809 K. Sayılı 11/10/2022 tarihli ilamının kaldırılmasına, işbu davanın reddi ile İzmir 5. İcra Müdürlüğü 2018/3871 E. Sayılı dosya ile yapılan icra takibinin iptaline, İzmir 5. İcra Müdürlüğü 2018/3871 E. Sayılı dosyası ile kötüniyetli olarak takip işlemlerine girişen davacı aleyhine takip konusu miktarın %20‘sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda,
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin iadesi için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verildiği, verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edildiği görülmüştür.
Davacı vekili, davacı ile davalının iş makinasının yanlarına takılması için platform(bant) yapımı hususunda KDV dahil 20.000,00TL'ye anlaştığını, davalıya 20.000,00TL ödemenin yapıldığı halde sözkonusu işin teslim edilmediğini, bu nedenle ödenen bedelin iadesi için davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek eldeki itirazın iptali davasını açmıştır.
Davalı vekili ise, davacı ile davalının iş makinası tekerleğine 1 adet bant yapılması için 40.000,00TL karşılığında sözlü olarak anlaşıldığını, 20.000,00TL ödeme yapıldığını, iş bitiminde ise kalan 20.000,00TL'nin ödeneceğini, bant imalatının tamamlandığını, ancak davacının montajın yapılacağı iş makinasını getirmediğinden montajın gerçekleştirilemediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Eser sözleşmesinde, yüklenicinin iş bedelinin tamamına hak kazanabilmesi için eseri tamamlayarak iş sahibine teslim ettiğini ispat etmesi gerekir. (Yargıtay 6.HD 2022/3076Esas ve 2024/175Karar)
Somut olayda, davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında iş makinasına platform (bant) yapılması hususunda sözlü eser sözleşmesi yapıldığı, davacı iş sahibi tarafından davalı yükleniciye iş bedeli olarak 20.000,00TL ödendiği, ancak davalı yüklenici tarafından eser sözleşmesine konu 1 adet platformun (bant) davacı iş sahibine teslim edilmediği anlaşılmıştır. Eser sözleşmesinde, davalı yüklenicinin iş bedelinin tamamına hak kazanabilmesi için eseri tamamlayarak iş sahibine teslim ettiğini ispat etmesi gerektiği, davalı yüklenicinin bant imalatının tamamlandığını, ancak davacının montajın yapılacağı iş makinasını getirmediğinden montajın gerçekleştirilemediği savunmasını ispata yarar delil sunmadığından davacı iş sahibinin teslim alamadığı eser için iş bedeli olarak ödediği 20.000,00TL'nin iadesini talep etmekte haklı olduğundan Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde ve iadesi istenen iş bedelinin likit olması nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesinde usule ve yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11.10.2022 tarih ve 2018/559 Esas, 2022/809 Karar sayılı kararı, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olması nedeniyle, alınması gereken 1.366,20 TL'den davalı tarafından yatırılan 341,55 TL'nin mahsubu ile kalan 1.024,65 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yatırılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 19.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.