Kapı ebatlama makinesinde kolunu kaptıran işçinin maddi ve manevi tazminat talepli iş kazası davasının temyiz incelemesi.
Özet: İş kazası sonucu kolundan yaralanan işçinin, işverenin iş güvenliği önlemlerini yetersiz bulduğu iddiasıyla açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin kabul ettiği yüksek tazminat miktarları ve bölge adliye mahkemesinin bu kararı onamasının ardından, davalı işverenin tüm güvenlik tedbirlerini eksiksiz aldığını ve kazanın tamamen işçinin kusurundan kaynaklandığını savunarak yaptığı temyiz başvurusu incelenmektedir.
10. Hukuk Dairesi         2025/4979 E.  ,  2025/15143 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1943 E., 2024/1889 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 1. Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi
SAYISI : 2018/333 E., 2024/439 K.
Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Mesut'un , 04.07.2012 tarihinde davalı ...’ a ait... Fabrikasında kapı ebatlayıcı olarak çalışmaya başladığını, 21.12.2017 tarihinde saat 11:00 sıralarında kapı ebatlama makinesini kullandığı sırada kolunu makinenin bıçağına kaptırarak kolundan yaralandığını ve büyük bir acı ile bağırmaya başladığını, o sırada işyerinde bulunan müvekkilinin iş arkadaşı ...'in, hemen müvekkili ...’un yardıma koşarak aracı ile ... Eğitim ve Araştırma Hastanesine götürdüklerini, davalı işverenin iş yerinde iş güvenliği ve işçi sağlığı ile ilgili olarak yasal mevzuat çerçevesinde alınması gereken tedbirlerin hiçbirini almadığını, çalışanlara gerekli eğitimler verilmediğini, işin barındırdığı risklerle ilgili olarak herhangi bir tedbir alınmadığı gibi işçileri kazalara karşı koruyacak hiçbir güvenlik ekipmanı da verilmeden oldukça ağır ve riskli işler verilerek adeta kazaya davetiye çıkartıldığını belirtereK 50.000,00 TL manevi tazminatın, 4.000,00 TL geçici iş göremezlik ve 2.000,00 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere toplam 6.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi ile davacının 04.07.2012 tarihinde müvekkili ...'a ait olan ... Mobilya isimli işyerinde kapı ebatlayıcısı olarak çalışmaya başladığını, İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda son derece duyarlı olan müvekkili bünyesinde işe başlayan davacıyı işe başlamasının ardından Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak düzenlenen “İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimine” gönderdiğini ve bu yönde diğer işçiler gibi davacı tarafa da eğitim aldırıldığını, davacının sergilemiş olduğu ihmali davranışları nedeniyle 21.12.2017 tarihinde 11:00 sıralarında kapı ebatlama makinasını kullandığı sırada kolunu makinenin bıçağına kaptırarak yaralandığını, kazanın meydana geldiği makinede ihmali davranış olmadığı sürece böyle bir kazanın meydana gelmesi teknik olarak mümkün olmadığını, davacı tarafın makinayı geldiği günden itibaren operatörlük eğitimi alarak kendisinin kullandığını, olay gününe kadarda herhangi bir kaza ile karşılaşılmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; "..davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;
1-) Maddi tazminat yönünden;
a)702.253,94 TL sürekli iş göremezlikten doğan maddi tazminatın kaza tarihi olan 21.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
b)4.766,06 TL geçici iş göremezlikten doğan maddi tazminatın kaza tarihi olan 21.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-)Manevi tazminat yönünden;
40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,.." şeklinde karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "..1-)Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1)-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,..
" karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı işyerinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin önlemlerin eksiksiz alındığını, davacıya gerekli eğitimlerin verildiğini, kusurun tamamen davacıya ait olduğunu, maluliyet oranına ilişkin raporlara yaptıkları itirazların kabul edilmediğini, kusura ve hesaba ilişkin raporları kabul etmediklerini belirterek temyiz talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Dosya kapsamından; davacının davaya konu iş kazası nedeniyle mahkemece sürekli iş göremezlik oranının %16 oranı olarak belirlendiği, mahkemece kabul edilen oran üzerinden bağlanan gelirin peşin sermaye değerli miktarın dosya kapsamında yer almadığı bu nedenle hükme esas alınan hesap raporunda kurumca bağlanan peşin sermaye değerinin rücu edilebilir kısmının tenzilatı yapılmadan davacı lehine 707.020,00 TL üzerinden maddi tazminata karar verildiği anlaşılmaktadır.
SGK gelirlerinin ( geçici iş göremezlik ödeneği ve ilk peşin sermaye değerli gelir ) tenzilinde kamu düzeni ilkesi kapsamında uygulanma imkanı bulunan 6098 sayılı TBK'nun 55. maddesi kapsamında rücu edilebilir olan kısmının hesaplanan tazminat alacağından tenzil edilerek davacının netice tazminat alacaklarının belirlenmesi gerektiği açıktır.
Mahkemece yapılacak iş; Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından mahkemece kabul edilen iş göremezlik oranı üzerinden davacıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerli miktarının sorulmasına, Kurumca bildirilmediği takdirde mahkemece resen hesaplanarak bu miktardan davacının %35 kusurlu olduğu dikkate alınarak rücu edilebilir kısmın tenzili yapılarak yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi halinde ise alınacak raporda davacının maddi tazminata ilişkin temyiz isteminin bulunmaması nedeniyle hükme esas alınan 05.03.2024 tarihli bilirkişi hesap raporundaki bilinen (iskontosuz), bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihleri değiştirilmeden hesaplama yapılması gerektiğini göz önünde bulundurmak usuli kazanılmış hakları da gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3. Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.