Hazinenin kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil talepli davasında, mahkemece dava kapsamının hatalı belirlenmesi ve kayıt miktar fazlası ile zilyetlik değerlendirmesi eksikliği.
Özet: Hazinenin eski tapu kayıtlarının revizyonla miktarından fazla taşınmazı kapsadığı iddiasıyla açtığı kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasında, yerel mahkeme davanın sadece belirli parsellere yönelik olduğunu ve miktar fazlası bulunmadığını belirterek reddetmişse de, temyiz incelemesi sonucunda davanın baştan itibaren tüm ilgili taşınmazları kapsadığı, eski tapu kayıtlarının zemine uygulanarak gerçek miktar fazlasının tespit edilmesi ve zilyetlikle iktisap koşullarının değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
1. Hukuk Dairesi         2024/2956 E.  ,  2025/4544 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 1976/140 E., 2013/171 K.
Taraflar arasında görülen kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istekli davadan ötürü yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş olup karara karşı davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmakla; dosya tetkik olunarak gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı Hazine; kadastro sırasında davalılar adına tespit edilen taşınmazlara uygulanan Kasım 1943 tarih, 1 sıra ve Mart 1952 tarih, 48 sıra numaralı tapu kayıtlarının miktarından fazlasına revizyon gördüğünü iddia ederek tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur.
II. CEVAP
Davalılar aşamalarda revizyon gören kayıtlara ve zilyetliğe tutunarak davanın reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacı Hazine vekilinin dava dilekçesi ile 5 01... parsel sayılı taşınmazlara karşı dava açtığı, buna rağmen davacı temsilcisinin 14.04.1994 tarihli dilekçesi ile 5 01... parsel sayılı taşınmazlar arasındaki tüm parselleri ve maliklerini davaya dahil ettirdiği, davaya konu 502, 503, 504, 505, 506, 507, 508, 509, 510, 511, 512, 513, 514, 515, 516, 517, 518, 519, 520, 521, 522, 523, 524, 525, 526, 527, 528, 529, 530, 531, 532, 533, 534, 535, 536, 537, 538, 539, 540 parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak usulüne uygun açılmış dava bulunmadığı, davanın konusunu teşkil eden 5 01... parsel sayılı taşınmazların miktarları dikkate alındığında ise kayıt miktar fazlalığının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
IV.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı Hazine temsilcisi, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
2. Mahkemece yazılı şekilde davanın reddine hükmedilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi, Matmura köyü çalışma alanında bulunan 501 ilâ 541 parsel sayılı taşınmazların Kasım 1943 tarih, 1 sıra ve Mart 1952 tarih, 48 sıra numaralı tapu kayıtları uyarınca ............Anlayan ve ... adına tespit edildiği, Hazine tarafından kayıt miktar fazlası bulunduğu iddiasıyla Komisyona itiraz edildiği, Kadastro Komisyonu tarafından itirazın reddine karar verildiği, bilahare Hazine tarafından aynı iddia ile Viranşehir Tapulama Mahkemesi huzurunda dava açıldığı, davanın askı süresinden sonra açıldığı gerekçesiyle verilen görevsizlik kararı üzerine dosyanın yukarıda yazılı esasa kaydedildiği anlaşılmaktadır.
3. Taşınmazın tespit tutanağı, Komisyon kararı ve dava dosyasının içeriği incelendiğinde, 501 ilâ 541 parsel sayılı taşınmazların Kasım 1943 tarih, 1 sıra ve Mart 1952 tarih, 48 sıra numaralı tapu kayıtları uyarınca ........ Anlayan ve ... adına tespit edildiği, taşınmazların tamamının aynı kayıt kapsamında kaldığının belirtildiği, davacı Hazinenin 31.10.1973 tarihli itiraz dilekçesi incelendiğinde 501 ilâ 541 parsellerin tamamı yönünden tespite itiraz ettiği, kadastro komisyonunun 07.03.1974 tarihli kararında 501 ilâ 541 parseller yönünden itirazın reddedildiği, bilahare tespite itiraz davası açılırken Kasım 1943 tarih, 1 sıra ve Mart 1952 tarih, 48 sıra numaralı tapu kayıtlarının miktarından fazlasına revizyon gördüğü açıklanmak suretiyle çekişmeli taşınmazların kadastro tespitlerinin iptalinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, davacı Hazine vekili aşamalarda davanın 501 ilâ 541 parsel sayılı taşınmazlara teşmil edildiğini beyan etmiştir. Tapulama süreci bir bütün halinde incelendiğinde Hazinenin dava açma iradesinin en başından beri Kasım 1943 tarih, 1 sıra ve Mart 1952 tarih, 48 sıra numaralı tapu kayıtlarının revizyon gördüğü 501, 502, 503, 504, 505, 506, 507, 508, 509, 510, 511, 512, 513, 514, 515, 516, 517, 518, 519, 520, 521, 522, 523, 524, 525, 526, 527, 528, 529, 530, 531, 532, 533, 534, 535, 536, 537, 538, 539, 540, 541 parsel sayılı taşınmazları kapsadığı aşikardır. Şu halde Mahkemece davanın yalnızca 5 01... parsellere yönelik olarak açıldığı yönündeki kabulü isabetsiz olmuştur.
4. Hal böyle olunca davanın kapsamının Kasım 1943 tarih, 1 sıra ve Mart 1952 tarih, 48 sıra numaralı tapu kayıtlarının revizyon gördüğü taşınmazların tamamı olduğu gözetilerek bahsi geçen tapu kayıtlarının yöntemince zemine uygulanması suretiyle var ise kayıt miktar fazlasının belirlenmesi, miktar fazlasının bulunduğu tespit edildiği taktirde davalılar yararına miktar fazlası üzerinde zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığının tayin edilmesi suretiyle iddia ve savunma çerçevesinde toplanmış ve toplanacak tüm deliller bir arada değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulması gerekirken isabetsiz gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Hazine temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince hükmün BOZULMASINA,
Temyiz eden davacı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Dosyanın Viranşehir 1. Asliye Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
16.10.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.