Kanun yararına bozma istemiyle; kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan 18 yaş altı ve sabıkasız hükümlüye verilen kısa süreli hapis cezasının TCK 50/3 uyarınca seçenek yaptırıma çevrilmemesi hukuka aykırılığı.
Özet: Adalet Bakanlığının talebi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından sunulan kanun yararına bozma istemi, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yargılanan ve suç tarihinde on sekiz yaşını doldurmamış, daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olan bir hükümlüye, kısa süreli hapis cezası verildiği, ancak Türk Ceza Kanununun 50/3. maddesi uyarınca bu tür durumlarda hapis cezasının seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğu gözetilmeden mahkemece karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesine dayanmaktadır.
10. Ceza Dairesi         2023/23191 E.  ,  2025/6647 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2021/282 E., 2022/679 K.
SUÇ : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma
İNCELEME KONUSU KARAR : Mahkûmiyet
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
Erdek Asliye Ceza Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile, hükümlü hakkında, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 5560 sayılı Kanun ile değişik 191/1. maddesi ve 31/3. maddesi uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, Erdek Asliye Ceza Mahkemesinin 06.07.2018 tarihli ve 2018/391 Esas, 2018/560 Karar sayılı kararı ile verilen 6 ay 20 gün hapis cezasının mahsubu ile sonuç olarak 3 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,
hükmün, istinaf edilmeksizin 12.09.2022 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. maddesi uyarınca, 30.10.2023 tarihli ve 2023/21377 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2023 tarihli ve KYB - 2023/116686 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2023 tarihli ve KYB - 2023/116686 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"Erdek Asliye Ceza Mahkemesinin 13.05.2015 tarihli ve 2014/554 esas, 2015/622 sayılı kararına konu dosya aslının, inceleme dışı .... ............. ..... hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını müteakip, ... denetim süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlemesi nedeniyle, hakkındaki hükmün açıklanmasına dair anılan mahkemenin 09.03.2016 tarihli ve 2016/114 esas, 2016/266 sayılı kararının temyiz edilmesini takiben Yargıtay'a gönderildiği anlaşıldığından onaylı dosya sureti üzerinden yapılan incelemede;
Dosya kapsamına göre, suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin hükümlülüğü bulunmayan ve suç tarihinde 18 yaşından küçük olduğu anlaşılan ............... hakkında tayin olunan kısa süreli hapis cezasının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/3. maddesinde yer alan, "Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir." şeklindeki hüküm gereğince, anılan maddenin 1. fıkrasındaki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
A. ..........şüpheli hakkında, 12.09.2013 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, Erdek Cumhuriyet Başsavcılığının 26.12.2013 tarihli ve 2013/2186 Soruşturma, 2013/856 Esas, 2013/532 sayılı iddianamesi ile kamu davası açıldığı,
B. Erdek Asliye Ceza Mahkemesinin 13.05.2015 tarihli ve 2014/554 Esas, 2015/622 Karar sayılı kararı ile, sanığın, TCK'nın 5560 sayılı Kanun ile değişik 191/1. maddesi, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 6 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5320 sayılı Kanun'un geçici 7/2. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 3 yıl denetim altında bulundurulmasına karar verildiği, kararın 08.06.2015 tarihinde itiraz edilmeksizin kesinleştiği,
C. Sanığın denetim süresi içerisinde 20.09.2015 tarihinde işlediği kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, Erdek Asliye Ceza Mahkemesinin 19.12.2017 tarihli ve 2017/466 Esas, 2017/652 Karar sayılı kararı ile mahkûm edildiğinin ihbar edilmesi üzerine; Erdek Asliye Ceza Mahkemesinin 06.07.2018 tarihli ve 2018/380 Esas, 2018/558 Karar sayılı kararı ile; hükmün açıklanmasına ve sanığın TCK’nın 191/1, 31/3 ve 62. maddeleri gereğince 6 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, sanığın istinaf kanun yoluna başvurduğu,
D. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 20.01.2021 tarihli ve 2019/4085 Esas, 2021/68 Karar sayılı kararı ile hükmün bozulmasına karar verildiği,
E. Bozmadan sonra, Erdek Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 25.05.2022 tarihli ve 2021/282 Esas, 2022/679 Karar sayılı kararı ile, sanığın, 5237 sayılı TCK'nın 5560 sayılı Kanun ile değişik 191/1. maddesi, 43/1 ve 31/3. maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, Erdek Asliye Ceza Mahkemesinin 06.07.2018 tarihli ve 2018/391 Esas, 2018/560 Karar sayılı kararı ile verilen 6 ay 20 gün hapis cezasının mahsubu ile sonuç olarak 3 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün istinaf edilmeksizin kesinleştiği,
Anlaşılmıştır.
F. Dosya kapsamına göre;
Suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin hükümlülüğü bulunmayan ve kayden 17.01.1996 doğumlu olup, suç tarihinde 18 yaşından küçük olduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuk hakkında tayin olunan kısa süreli hapis cezasının 5237 sayılı TCK'nın 50/3. maddesinde yer alan, "Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir." şeklindeki düzenleme gereğince, anılan maddenin birinci fıkrasındaki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi Kanun’a aykırı ise de;
Nüfus kayıt örneğine göre 17.01.1996 doğumlu olan ve suç tarihinde 15-18 yaş aralığında bulunan sanığın yargılama konusu eylemi için, 5237 sayılı TCK'nın 191/1. maddesi uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre aynı Kanun'un 66. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve ikinci fıkrası ile 67. maddesinin dördüncü fıkrası gereği, 5 yıl 4 ay olağan zamanaşımı süresinin ve 7 yıl 12 ay olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü,
Erdek Asliye Ceza Mahkemesinin 25.05.2022 tarihli kararına konu fiile ilişkin suç tarihinden itibaren karar tarihine kadar, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 08.06.2015 tarihi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının denetim süresi içerisinde işlenen suç tarihi olan 20.09.2015 tarihi arasında duran süre eklendiğinde, 7 yıl 12 aylık olağanüstü zamanaşımı süresinin karar tarihi olan 25.05.2022 tarihi itibariyle dolduğu anlaşıldığından, Kanun yararına bozma istemi değişik gerekçe ile yerinde görülmüştür.
5271 sayılı CMK'nın 309/4. maddesinin (d) bendi;
"Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay Ceza Dairesi doğrudan hükmeder." şeklinde düzenlenmiş olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmekle, 5271 sayılı CMK'nın 309/4. maddesinin (d) bendi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.
III. KARAR
A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
B. Erdek Asliye Ceza Mahkemesinin 25.05.2022 tarihli ve 2021/282 Esas, 2022/679 Karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA
C. 5271 sayılı CMK'nın 309/4. maddesinin (d) bendi uyarınca bozma nedeninin cezanın kaldırılmasını gerektirdiği belirlendiğinden;
Hüküm fıkrasının; "sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE" şeklinde DEĞİŞTİRİLMESİNE, hukuka aykırılığın bu şekilde giderilmesine,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
16.06.2025 tarihinde karar verildi.