Hizmet tespiti davasında, mahkemenin hizmet sürelerini infaza elverişsiz belirlemesi ve davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hakkı ihlal etmesi nedeniyle Yargıtay bozması.
Özet: Davacının bildirilmemiş hizmet sürelerinin tespiti talebiyle açtığı davada, yerel mahkemenin önceki bozma kararına uyarak verdiği hükmün temyiz incelemesinde, tespit edilen hizmet sürelerinin başlangıç ve bitiş tarihlerinin hükümde açıkça belirtilmemesi nedeniyle infaza elverişsiz olduğu, ayrıca davacının ilk kararı temyiz etmemesiyle davalılar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka aykırı olarak, ilk kararda tespit edilenden çok daha fazla gün sayısının ve yeni dönemlerin belirlenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle Yüksek Mahkemece bozulmasına karar verilmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/10936 E.  ,  2025/16699 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2022/767 E., 2024/268 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ... Su Ürünleri Tic. San. Ltd. Şti.'ye ait ... adresinde bulunan iş yerinde 05.04.1987 tarihinde işe başlayıp 08.03.2008 tarihine kadar aralıksız çalıştığını, müvekkilinin hizmet akdine dayalı olarak davalı iş yerinde asgari ücret karşılığında çalıştığını, kesintisiz çalışma olgusuna rağmen bazı yıllardaki hizmetlerinin eksik gösterildiğini, bazı yıllara ait çalışmalarının ise hiç gösterilmediğinden bahis ile müvekkilinin Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... Su Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.
2.Davalı Kurum vekili davanın reddini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 19.03.2015 tarihli ve 2012/527-2015/159 Esas ve Karar sayılı kararıyla; davacının davalı iş yerine ait ilk işe giriş bildirgesi 02.01.1991 tarihli olup bu tarihten evvelki döneme ilişkin çalışmasını gösterir, Yönetmelikte öngörülen belgelerden birinin dahi Kuruma verildiği dosya içeriğiyle sabit olmadığından, bu tarihten evvelki dönem hakkındaki tespit talebinin hak düşürücü süre bakımından reddedilmesi gerektiği ve tanık beyanları ile dosya münderecatı kapsamında davacının 30.04.2005 tarihinde işten ayrıldığı ve bu tarihten sonraki çalışmaları bakımından hak düşürücü süre sebebiyle tespit şartlarının gerçekleşmediği değerlendirmesi yapılmış, hak düşürücü süre Yönetmelikle tespit edilen belgeler işveren tarafından Kuruma verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerli olduğundan ve davacının davalı iş yerine ait ilk işe giriş bildirgesi 02.01.1991 tarihinde verildiğinden yukarıda ret kapsamında ifade olunan süreler dışındaki tarihler arasında kalan süre zarfında davacının davalı iş yerinde mevsimlik işçi olarak çalıştığı, buna rağmen hizmetlerinin Kuruma bildirilmediği sonuç ve kanaatine varılmış, davacının 02.01.1991-30.04.2005 tarihleri ve her yılın Eylül-Mayıs ayları arasındaki süreler içinde davalı iş yerinde toplam 2044 gün süreyle hizmet akdine dayalı ve asgari ücret karşılığında çalıştığı tespitini içerir bilirkişi raporunun hükme esas nitelik ve yeterlilikte olduğu görülmüş, davanın kabulüne, davacının, SGK'ya bildirilen hizmet süreleri dışında; 1990 yılında 120, 1991 yılında 64, 1994 yılında 120, 1995 yılında 246, 1996 yılında 207, 1997 yılında 194, 1998 yılında 12, 1999 yılında 170, 2000 yılında 179, 2001 yılında 164, 2002 yılında 130, 2003 yılında 123, 2004 yılında 2 42... yılında 73 gün olmak üzere toplam 2044 gün süreyle, hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret karşılığında davalı iş yerinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Son Bozma Kararı
Mahkeme kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Eldeki davada, davacı, 05.04.1987 – 08.03.2008 tarihleri arasında davalı işverenin yanında kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, Mahkemece, davacının, SGK'ya bildirilen hizmet süreleri dışında; 1991 yılında 64 gün, 1992 yılında 270 gün, 1993 yılında 270 gün, 1994 yılında 270 gün, 1995 yılında 246 gün, 1996 yılında 207 gün, 1997 yılında 194 gün, 1998 yılında 12 gün, 1999 yılında 170 gün, 2000 yılında 179 gün, 2001 yılında 164 gün, 2002 yılında 130 gün, 2003 yılında 123 gün, 2004 yılında 242 gün ve 2005 yılında 73 gün olmak üzere toplam 2614 gün süreyle, hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret karşılığında davalı iş yerinde sigortalı olarak çalıştığının tespiti ile fazlaya ilişkin talebin reddine dair hüküm kurulmuş ise de kabule konu sürelerin başlangıç ve bitiş tarihleri belirtilmeksizin infaza elverişsiz şekilde hüküm tesisi isabetsiz olmuştur. Ayrıca, davacı tarafından ilk kararın temyiz edilmediği ve böylelikle davalılar lehine oluşan usulü kazanılmış hak gözetilmeksizin, ilk kararda tespit edilmeyen 1992 yılında 270 gün, 1993 yılında 270 gün ve 1994 yılında 150 gün daha fazla hizmet sürelerinin tespiti ile ilk kararda bildirilmeyen toplam 2044 gün çalıştığı tespit edilmişken, bozma ilamından sonra verilen kararda bildirilmeyen toplam 2614 gün çalıştığının tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları ile duruşmalardaki beyanları, davacının iş yerine ait sicil dosyası ile SGK kayıtları, bilirkişi raporu, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 07.09.2015 tarihli, 2015/13848 Esas, 2015/14016 Karar sayılı ilamı ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2022/49 68... /7925 Karar sayılı ilamı ile dosyadaki kağıtların birlikte değerlendirilmesi neticesinde: aşamalarda dinlenilen davacı tanıkları ile bordro tanıklarının beyanları ile dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş, davalı iş yeri tarafından düzenlenip SGK Başkanlığına verilen işe giriş bildirgesinden davalı işyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamında olduğu, davacıya ait ilk işe giriş bildirgesinin 02.01.1991 tarihli olduğu ve davacının eylemli-fiili çalışmasının belirtilen tarihte başladığı ve bu tarihten önceki çalışmaların hak düşürücü süreye uğradığı, sonraki çalışmaları hakkında hak düşürücü süreden bahsedilemeyeceğinin görüldüğü, davacıya ait SGK hizmet dökümünde davacının ilk işe giriş tarihi olan 02.01.1991 tarihi ile 30.04.2005 tarihleri arasında muhtelif zamanlarda davalı işyerinde çalışmış olduğu, dosya kapsamından tespit edilen tarihler arasında kalan süre zarfında davacının davalı iş yerinde mevsimlik işçi olarak çalıştığı, buna rağmen hizmetlerinin Kuruma bildirilmediği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Mahkemenin 19.03.2015 tarihli birinci kararında 19 92... yıllarından tespit yapılmadığı ve 1994 yılında 120 gün tespit yapıldığı ve usuli kazanılmış hak gereği bu ve tespit edilen diğer sürelerin aşılamayacağı dikkate alınarak, tespit edilen günlerin başlangıç ve bitiş tarihleri de belirtilmek ve SGK'ya bildirilen hizmet süreleri dışlanmak suretiyle davacının hizmet tespitine karar verilmiş davanın kısmen kabulüne
Davacının SGK'ya bildirilen hizmet süreleri dışında; 29.03.1991-31.05.1991 tarihleri arası 62 gün, 01.09.1991-02.09.1991 tarihleri arası 2 gün, 01.01.1994-01.05.1994 tarihleri arası 120 gün, 01.01.1995-31.05.1995 tarihleri arası 150 gün, 01.09.1995-01.11.1995 tarihleri arası 61 gün, 27.11.1995-31.12.1995 tarihleri arası 35 gün, 04.03.1996-31.05.1996 tarihleri arası 87 gün, 01.09.1996-31.12.1996 tarihleri arası 120 gün, 01.01.1997-01.03.1997 tarihleri arası 60 gün, 17.05.1997-31.05.1997 tarihleri arası 14 gün, 01.09.1997-31.12.1997 tarihleri arası 120 gün, 01.09.1998-13.09.1998 tarihleri arası 12 gün, 11.03.1999-31.05.1999 tarihleri arası 79 gün, 01.09.1999-28.11.1999 tarihleri arası 91 gün, 01.01.2000-20.04.2000 tarihleri arası 110 gün, 01.09.2000-09.11.2000 tarihleri arası 69 gün, 18.04.2001-31.05.2001 tarihleri arası 44 gün, 01.09.2001-31.12.2001 tarihleri arası 120 gün, 01.01.2002-01.02.2002 tarihleri arası 30 gün, 03.05.2002-31.05.2002 tarihleri arası 28 gün, 01.09.2002-11.11.2002 tarihleri arası 72 gün, 27.05.2023-30.05.2023 tarihleri arası 3 gün, 01.09.2023-31.12.2023 tarihleri arası 120 gün, 01.01.2004-31.05.2004 tarihleri arası 150 gün, 01.09.2004-02.12.2004 tarihleri arası 92 gün, 18.03.2005-31.05.2005 tarihleri arası 73 gün olmak üzere toplam 1924 gün süreyle hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret karşılığında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin hizmet tespiti talebinin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve incelemeye dayandığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Hukuk usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
04.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.