Dava konusu taşınmazın üçüncü kişiye devredilmesi nedeniyle tapu iptali ve tescil davasında HMK 125 uyarınca davacının seçimlik hakkının hatırlatılması gerektiği.
Özet: Bu karar düzeltme incelemesinde, davanın açılmasından sonra üçüncü bir kişiye devredildiği tespit edilen 1 07... parsel sayılı taşınmaz için Hukuk Muhakemeleri Kanununun 125. maddesi gereği davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılmadığı ve bu durumun infazı kabil olmayan bir hüküm doğurduğu gerekçesiyle, önceki düzeltilerek onama kararının bu parsel yönünden yeniden değerlendirilmesine ve davacının yasal hakkını kullanması için gerekli usul işlemlerinin yapılmasına hükmedilmiştir.
1. Hukuk Dairesi         2025/5555 E.  ,  2025/5523 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2010/147 E., 2015/116 K.
Mahkemece verilen kararın davalı ... ve ... tarafından temyizi üzerine Dairenin 13.02.2025 tarihli ve 2024/5094 Esas, 2025/603 Karar sayılı kararı ile Mahkeme hükmünün düzeltilerek onanmasına karar verilmiş, Dairenin 13.02.2025 tarihli kararı için davalı ... mirasçısı ... tarafından karar düzeltme yoluna başvurulmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı ... dava dilekçesinde; Kayseri ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 1 02... parsel, 1 03... parsel, 1 04... , 15 parsel, 1 06... parsel, 1 09... ve 39 parsel, 1 10... parsel, 1 11... , 203, 246 parsel, 1 18... parsel, 1 01... , 126, 225 parsel sayılı taşınmazların davalılardan ... adına, 1 02... parsel, 1 04... , 56 parsel, 1 07... parsel, 1 01... , 109 parsel sayılı taşınmazların davalılardan ... adına, 1 04... , 67 parsel, 1 11... , 184, 247 parsel, 1 01... , 223, 254 parsel sayılı taşınmazların ise kadastro tespiti sırasında davalılardan ... adına tespit edildiğini ancak bu taşınmazlarda esasen dedesi ....'ın 1/2 payının bulunduğunu ileri sürerek taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile ... mirasçıları adına tescilini talep etmiş; aşamada, davacı ve ...'ın diğer mirasçıları davacı vekiline vekaletname vermiş ve yargılamaya bu şekilde devam olunmuştur.
II. CEVAP
Davalılar, davaya süresinde cevap vermemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; üzerinde keşif icra edilen taşınmazların tarafların mirasbırakanları ... ve .... tarafından kullanıldığı, ...'ın ölümü üzerine tek mirasçısı ve davacıların babası olan ...'un bir süre sonra köyden ayrılması üzerine taşınmazların davalılar tarafından kullanıldığı, davacıların köyde olmamaları nedeniyle kadastro tespitinin davalılar adına yapıldığı, davacıların taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini sona erdirme iradelerinin bulunmadığı, taşınmazlara malik olma iradelerini değişik yollarla ortaya koydukları gerekçesiyle çekişmeli 1 01... , 67, 126, 223, 225 parsel, 1 03... parsel, 1 04... , 8, 11, 56 parsel, 1 06... parsel, 1 07... parsel, 1 11... , 246, 247 parsel ve 1 18... parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının 1/2 oranında iptali ile miras payları oranında .,.. mirasçıları olan davacılar adına tesciline, 1 09... parsel ve 1 10... parsel sayılı taşınmazlar hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine, davaya konu diğer taşınmazlar hakkında açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve ... temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Daire Onama Kararı
Dairenin 13.02.2025 tarihli ve 2024/5094 Esas, 2025/603 Karar sayılı kararı ile Mahkeme hükmünün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
C. Karar Düzeltme Yoluna Başvuranlar
Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davalı ... tarafından karar düzeltme isteğinde bulunulmuştur.
D. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastrodan önceki hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve karar düzeltme yoluna başvurulan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... mirasçısı ...’ın aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan karar düzeltme itirazlarının reddine.
Bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 125/1. maddesi "Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:
a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.
b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür." hükmünü içermektedir.
Re'sen gözetilmesi zorunlu bulunan bu usul kuralına göre Mahkemece davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceği sorulmalı ve sonucuna göre işlem yapılmalıdır.
Somut olayda; davalı ...’ın karar düzeltme başvurusu üzerine yapılan incelemede dava konusu 1 07... parsel sayılı taşınmazın 2014 yılında dava dışı ...’a devredildiği, HMK’nın 125. maddesinin uygulanmadığı ve infazı kabil olmayacak şekilde anılan parsel hakkında da kabul kararı verildiği görülmüştür.
Hal böyle olunca, dava konusu 1 07... parsel sayılı taşınmaz yönünden HMK'nın 125. maddesi uyarınca davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceğinin sorulması, bu yöndeki usuli eksiklik giderildikten sonra sonucuna göre işlem yapılması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ...’ın sair karar düzeltme itirazlarının reddine,
Davalı ...’ın başvurusu üzerine re'sen yapılan inceleme sonucu karar düzeltme itirazlarının değinilen yön itibariyle 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un 440. maddesi gereğince kabulüne, Dairenin 13.02.2025 tarihli ve 2024/5094 Esas, 2025/603 Karar sayılı düzeltilerek onama ilamının dava konusu 1 07... parsel sayılı taşınmaz yönünden ortadan kaldırılmasına, Mahkeme kararının 1 07... parsel sayılı taşınmaz yönünden BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek halinde karar düzeltme isteyene iadesine,
Dosyanın Tomarza Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.