antalya 1. asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazası sonrası araçta meydana gelen maddi hasar, değer kaybı ve ikame araç bedeli tazminatı davası.

Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonrası araçta meydana gelen maddi hasar, değer kaybı ve ikame araç bedeli tazminatı davası.

Özet: Davacı, davalının tam kusurlu olduğu maddi hasarlı trafik kazasında aracının zarar görmesi üzerine, hasarlı parça, işçilik, değer kaybı ve 20 günlük ikame araç bedeli talepleriyle sigorta şirketinden yapılan kısmi ödemenin yetersiz olduğunu belirterek tazminat davası açmıştır; davalı sürücü kusurunu reddedip kazanın kendi yeşil ışıkta geçişiyle meydana geldiğini savunurken, davalı sigorta şirketi yetki itirazında bulunmuş, ödeme yaptığını ve bazı taleplerin teminat dışı olduğunu ileri sürmüş, tanıklar davacının yeşil ışıkta geçtiğini belirtmiş ve bilirkişi raporu toplam hasar miktarını, sigorta ödemesini ve kalan zararı tespit etmiştir.

T.C.

ANTALYA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/209 Esas

KARAR NO : 2026/83

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 27/12/2023

KARAR TARİHİ : 09/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacının maliki olduğu ... plaka sayılı aracın, davalı gerçek kişinin sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını ve aracının hasarlandığını, kazaya davalının tam kusurlu olarak sebebiyet verdiğini, davalının aracının diğer davalı şirket tarafından sigortalandığını ve davacının aracında meydana gelen hasarın davalılar tarafından karşılanması gerektiğini, Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... d.iş sayılı dosyası ile yapılan tespite göre aracın hasarlı parça tutarının ... TL, işçilik giderinin ... TL, amortisman kaybının ... TL, aracın onarım süresinin 20 gün, aylık araç kiralama giderinin ... TL olduğunu ancak davalı sigorta şirketinin davacıya yalnızca ... TL ödeme yaptığını beyanla, işçilik ve hasarlı parça bedeli için şimdilik ... TL, değer kaybı için şimdilik ... TL ve ikame araç bedeli olarak şimdilik ... TL olmak üzere toplamda ... TL zararın davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Huzurdaki davanın ... Mahkemeleri’nde açılması gerekirken yetkisiz olan mahkemenizde açıldığından, öncelikle mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, müvekkili şirket tarafından yine dava konusu kazaya ilişkin başvuranın aracının onarımı için toplam ... TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, işbu ödemenin nazara alınmasını talep ettiklerini, davacının araç mahrumiyeti/ gelir kaybı tazminatına ilişkin taleplerinin teminat kapsamında olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere davacı tarafça fatura ibraz edilmediğinden KDV talebinin haksız olmakla, reddi gerektiğini beyan ederek sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle: Kendisinin yeşil ışıkta aracıyla geçmiş olduğunu, bu nedenle kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığını, kaza tespit tutanağını kabul etmediğini, hatalı olduğunu, kusur oranının belirlenmesi için mahkemece uzman bilirkişiden rapor alınmasını talep ettiğini ayrıca aracın tamirde kaldığı ifade edilen 20 gün için sigorta şirketinin ikame araç vermesi gerekirken, aylık ve çok yüksek bedelle, piyasada bulunmayan ve gerçekçi olmayan bir bedelle araç kiralamak suretiyle bu bedelin tazminini istemesinin de hukuki bir dayanağı bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVACI TANIĞI ... ... BEYANINDA: Ben davacının damadıyım, kazanın olduğu gün davacı telefonda kaza yaptığını söyleyerek aradı, ben olay yerine gittim, davacı ve davalı ikisi de yeşil ışıkta geçtik diye iddia ediyorlardı, aralarında anlaşamamışlardı, bunun üzerine bende polisin tutanak tutmasını söyledim, poliste olayda yaralanma yok kendi aranızda tutanak tutun dedi, tutanağı tutmadı, bunun üzerine ben olay yerini gören kamera kayıtlarını araştırdım, benzinlikte kamere kaydı vardı, ancak polis istemiyor diye vermedi, ... ... diye bir işletme vardı, orası kamera görüntülerini verdi, ben kamera görüntülerini inceledim, davacı yeşil ışıkta geçmişti, davalının kırmızı da geçtiğini de kamara görüntülerinde gördüm ancak kamera görüntülerini vermedi, sadece görüntüleri ben izledim, polis istediği zamanda görüntüler silinmişti"demiştir.

DAVACI TANIĞI ... ... BEYANINDA: Davacı benim eşimin dayısı olur, ben araba kiralama iş yeri işletiyorum, kaza olayını ben görmedim, kazadan sonra davacı arabasını tamirde kaldığı süre içerisinde benden araba kiraladı, 15 günlük kiralamaya ilk başta verdik, daha sonra arabanın tamiratının bitmediği nedeniyle bir 15 günlük daha kiraladı, benim bildiğim budur, kazadan sonda ben olay yerine gittim, gittiğimde kamera kaydını bir telefonda izledim, kimin telefonuydu hatırlamıyorum, telefondaki kamera kaydına göre davacı yeşil ışıkta geçiyordu" demiştir.

Bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:

- ... tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davacı ... ...”e ait ... plaka nolu araçta ki toplam ve gerçek hasarın parça bedeli işçilik (kdv dahil) olmak üzere ... TL ( kdv dahil) olduğu,

- Davalı sigorta şirketince davacıya ... tarihinde ... TL hasar bedelini ödediği, bu durumda tespit edilen ... TL hasar bedelinden, davalı tarafın ödediği hasar tazminatı olan ... TL'yi çıkarttığımızda, bakiye alacak hasar tazminat tutarının kdv dahil ... TL ( söz konusu bedelden sayın mahkemenizin vereceği kusur oranına göre tarafların sorumlu olacağı) olduğu,

- Dava konusu ... marka, ... model ... plakalı aracın kaza sonucu tamirde kaldığı süre içeresinde aracını kullanamaması sebebi ile MAKUL ONARIM süresi 20 gün olarak tespit edilmiş olup, bu süreç için aracın yerine koyabileceği emsal bir aracın kiralama bedelinin 20 gün için ... TL olarak belirlendiği, bu bedelden gerekli amortismanların ( % 5 ) di mahrumiyet (ikame araç kiralama bedeli) bedelinin KDV dahil ... TL olduğu," sonucuna varılmıştır.

Adli trafik bilirkişisi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:

"....Yukarıda açıkladığımız gerekçi ve Yargıtay İçtihat Kararları doğrultusunda, iki araçlı maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesinde her iki tarafın da dikkatsiz, nizam ve kurallara aykırı hareket ettiği tespit edilmiş olup, meydana gelen Maddi Hasarlı Trafik Kazasında her iki tarafında eşit derecede kusur ihlali olduğu "kanaatine varılmıştır.

Sigorta eksperi bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:

"İnceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde piyasa değerinin ... TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı oluşacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Aracın kusur durumunun tespit edilen değer kaybı bedelinden düşülmesi Sayın mahkeme heyetine bırakılmıştır." denilmiştir.

Antalya Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin ... tarihli kök raporunda; kaza görüntülerini içerir flash bellekin incelenememesi nedeniyle alternatifli görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Antalya Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin ... tarihli Ek raporunda özetle;''Kaza anı görüntüleri incelendiğinde ise, davacı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın istikametine yanan kırmızı ışık nedeniyle sol şeritte bulunan bir başka araç ve sağ tarafında bulunan büyük bir iş makinesi ile birlikte beklediği, akabinde trafik ışıklarının yeşil yanmasıyla araçların birlikte harekete geçip, kavşağa girdikleri görülmüştür. Bu durumda davalı sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ışık ihlali yaptığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde kusur dağılımı yapılmıştır.

A)Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki aracı ile seyri sırasında olay mahalli ışık kontrollü kavşağa geldiğinde, trafik ışıklarının istikametine kırmızı yanması sebebiyle durup, istikametine göre sağ tarafından gelip, istikametine yanan yeşil ışıkta kavşağa giren davacı sürücü idaresindeki araca ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken bu hususa riayet etmediği, ışık ihlali yapıp, istikametine yanan kırmızı ışıkta kontrolsüzce kavşağa girmesi neticesi meydana gelen olayda asli derecede kusurludur.

B)Davacı sürücü ... ... sevk ve idaresindeki aracı ile istikametine yanan yeşil ışıkta kavşağa girdiği olayda atfı kabil bir kusuru bulunmamaktadır.

SONUÇ :

Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;

A)Davalı sürücü ...’nın % 100 ( yüzde yüz ) oranında kusurlu,

B)Davacı sürücü ... ...’in kusursuz olduğu kanaatini bildirir müşterek ''EK RAPOR''dur'' kanaatine varılmıştır.

Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen bakiye hasar tazminat bedeli, uğranılan değer kaybı tazminatı ile araç mahrumiyet zararı tazminatının karşı araç maliki/sürücüsü ve ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.

Davalı sigorta şirketi kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı, diğer davalı ... ise maliki ve sürücüsüdür. Davacıya ait kazaya karışan araç ise ... plakalı araçtır.

Kazaya karışan araçların kusur durumu için öncelikle trafik bilirkişisinden rapor aldırıldığı, Trafik bilirkişisinin raporunda hangi tarafın kırmızı hangi tarafın yeşil ışıkta geçtiğinin belli olmadığından bahisle taraflara eşit kusur yükler mahiyette kusur raporunun tanzim edildiği, taraf vekillerinin itirazlarını karşılar mahiyette rapor tanzimi için Antalya Trafik İhtisas Dairesi'ninden kök ve ek rapor aldırıldığı, ek raporun kaza görüntüleri incelenerek tanzim edilmesi nedeniyle ... tarihli ek raporun denetime açık ve hükme esas almaya elverişli olduğu bu ek rapora yapılan itirazlarının haksız olduğu anlaşılmış ... tarihli ATK ek raporu hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, kusur raporu aldırılmış, hasar dosyası celp edilmiş, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden davacının aracının daha önce geçirmiş olduğu kazalara ilişkin bilgiler dosyaya kazandırılmış, araç sahiplik kayıtları celp edilmiş, alanında uzman makine bilirkişisi ve sigorta eksper bilirkişisinden rapor aldırılmıştır.

Sigorta Eksper bilirkişisinin raporunu değer kaybı zararın ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları değer kaybı sigorta genel şartlarında belirtilen değer kaybı formülüne göre, aracın kazalı ve kazasız halindeki farkı gözetilerek belirlenen gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar,antalya BAM 4.hukuk Dairesi 2023/296E.-2025/151K-Antalya Bam 14. Hukuk Dairesi2024/63E. 2024/216K. sayılı ilamında belirtilen) hazırlamış olduğu görülmekle raporun hükme esas olmaya elverişli olduğu, tespit edilen değer kaybı bedelinin ... TL olduğu anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır.

Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden; makine bilirkişisinin ... tarihli raporu ile; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak yapılan tespit ve hesaplamalar ile davacının aracının hasarının giderilmesi süresinin 20 gün olduğu ve günlük emsal kiralama bedelleri dikkate alınarak oluşan mahrumiyet zararının KDV dahil ... TL olarak hesaplandığı, raporun denetime açık olduğu, denetlenmesinde hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış, araç mahrumiyet bedeli yönünden davalı araç malikine karşı açılan davanın harcı yatırılan dava değeri dikkate alındığında tam kabulüne, bu talep poliçe teminatı kapsamında kalan doğrudan zarar niteliğinde olmadığından davalı ... şirketi yönünden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Bakiye Hasar Tazminatı yönünden; makine bilirkişisinin ... tarihli raporunda; toplam hasar tazminat miktarının iskontosuz ve KDV dahil ... TL olarak hesaplandığı, yapılan hesaptan sigorta şirketinin ödemiş olduğu ... TL nin düşüldüğü, hasar tazminatının hesaplanmasında üst mahkeme kararları gereğince iskontosuz ve KDV dahil bedelin dikkate alınması gerektiğinin benimsendiği dolayısıyla raporun hükme esas alınabilir mahiyette olduğu anlaşılmış aksine itirazların reddine karar verilerek, rapor hüküm kurmaya elverişli görülmüştür. Açıklanan gerekçeyle bakiye hasar tazminatının da harcı yatırılan dava değeri dikkate alındığında tam kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacı tarafça dava açılmadan önce KTK 97 maddesi gereği davalılardan Sigorta Şirketine karşı başvuru dava şartının yerine getirilmediği yargılama aşamasında anlaşıldığından dosyanın geldiği aşama gözetilerek başvuru şartının yerine getirilmesi için davacıya süre tanındığı, tanınan süre içinde başvurunun yapıldığı (bu dava şartının tamamlanabilir dava şartı olduğu yönünde bknz Bursa Bam 13. HD 2023/2310 esas, 2024/1583 karar) sayılı ilamı '' davacılar tarafından davalı ... Şirketi ve ... na başvuru yapılmadan davanın açıldığı sabit olmakla birlikte , KTK 97. maddesi gereği yazılı başvuru hususu belirli bir süre verilerek tamamlanabilecek dava şartı niteliğinde olmakla, mahkemece, asıl yargılama konusu davada, davacıya davalı sigorta şirketine yazılı müracaatları ile ilgili belgeleri sunmaları için kesin süre verilerek sonucuna göre karar vermek gerektiği halde gereksiz tefrik kararı verilerek davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup davacı vekilinin istinaf istemi yerindedir.'' şeklindeki gerekçesi), davacının raporda belirlenen tutar üzerinden dava değerini artırdığı anlaşılmakla davacının davasının Sigorta Şirketine yöneltilen ikame araç tazminatı harici, diğer talepler yönünden kabulüne, Sigorta Şirketine yöneltilen ikame araç tazminatı talebinin reddinei, hükmedilen tazminat bedeline temerrüt tarihlerinden (davalı Sigorta şirketi yönünden davadan önce başvuru yapılmadığından dava tarihinden, diğer davalı yönünden kaza tarihinden) itibaren davalılar aleyhine yasal faize hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir.

Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı kabul edilmiştir. Diğer davalıya açılan dava yönünden ise davalı sürücü ve davacı tacir olmadığından dava ticari davaya vücut vermeyeceğinden bu davalıya karşı da arabuluculuk zorunlu dava şartı değildir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Hasar tazminatı ve değer kaybı alacağına yönelik davanın KABULÜ İLE; ... TL hasar tazminatı ve ... TL değer kaybı bedelinin davalı ... yönünden ... tarihinden, davalı ... şirketi yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile beraber adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Sigorta şirketine yöneltilen ikame araç bedeline yönelik davanın REDDİ, davalı ...'ya yöneltilen ikame araç bedeline yönelik tazminat talebinin KABULÜ İLE, ... TL ikame araç tazminat bedelinin ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gerekli ... TL harçtan, peşin ve ıslah ile alınan toplam ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılar ... ve ... A.Ş'den tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına.

4-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç, ... TL ıslah harcı ile ... TL başvurma harcı toplamı ... TL nin davalılar ... ve ... A.Ş' (ikame araç bedeline yönelik dava Sigorta Şirketi yönünden reddolunduğundan sigorta şirketinin bu bedelin ... TL sinden sorumlu olması kaydıyla) den alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL adli tıp gideri, tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinin davalılar ... ve ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,

6-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalılar ... ve ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,

7-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak ... A.Ş'ye verilmesine,

8-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca yatırana iadesine,

9-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 09/02/2026

Katip ...

¸e-imza

Hakim ...

¸e-imza