Hukuk Genel Kurulu, yeni delil ve gerekçeyle verilen "direnme" görünümlü kararı yeni hüküm kabul edip temyiz incelemesi için özel daireye gönderdi.
Özet: Tescil davasında, ilk derece mahkemesinin temyiz incelemesi sonucu verilen bozma kararına karşı direndiği belirtilen kararının, bozma sonrasında elde edilen yeni bilirkişi raporu gibi delillerle ve daha önce yargılama sürecinde tartışılmamış yeni gerekçelerle oluşturulduğu tespit edilmiştir; bu durumun, kararı usul hukuku açısından gerçek bir direnme kararı olmaktan çıkarıp, özel daire denetiminden geçmemiş yeni bir hüküm haline getirdiği ve dolayısıyla bu yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi görevinin Hukuk Genel Kurulu yerine ilgili özel daireye ait olduğu sonucuna varılarak dosyanın özel daireye gönderilmesine hükmedilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu         2024/430 E.  ,  2025/773 K.
    "İçtihat Metni"

    MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

    SAYISI : 2022/1325 E., 2023/1118 K.
    ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 24.05.2021 tarihli ve
    2018/1726 Esas, 2021/4278 Karar sayılı BOZMA kararı
    Taraflar arasındaki tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
    İlk Derece Mahkemesince verilen karar davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, bu aşamada davaların birleştirilmesine karar verildikten sonra İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.
    İlk Derece Mahkemesince verilen karar asıl davada davacı-birleştirilen davada davalı ... vekili, dâhili davalı ... vekili ve dâhili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.
    Direnme kararı asıl davada davacı-birleştirilen davada davalı ... vekili ile dâhili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
    A. Ön Sorun
    Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın yeni gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulunca mı yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.
    B. Gerekçe
    Değerlendirme
    1. Bilindiği üzere direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.
    2. Başka bir anlatımla, mahkemenin yeni bir delile dayanmak veya bozmadan esinlenmek suretiyle gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde, direnme kararının varlığından söz edilemez.
    3. Yargıtay'ın istikrar kazanmış içtihatlarına göre, mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar direnme kararı olmayıp yeni hüküm olarak kabul edilmektedir.
    4. Somut olayda; İlk Derece Mahkemesince, dosya içeriği ve toplanan deliller gözetilerek Hazinenin açtığı asıl davanın reddine, ...'nun açtığı birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın, asıl davada davacı-birleştirilen davada davalı ... vekili, dâhili davalı ... vekili ve dâhili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi'nin 24.05.2021 tarihli kararında özetle; bozma ilâmına uyulduğu hâlde bozma ilâmına aykırı düşecek şekilde Hazine tarafından açılan davanın reddine karar verilmesinin taraf açısından usuli kazanılmış hakkı ihlal ettiği, bu nedenle Hazine davasının kabulüne karar verilmesi gerektiğine değinilerek hüküm bozulmuştur.
    5. Özel Dairenin bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince, direnme kararı verilmeden önce asıl ve birleştirilen davalarda dava konusu edilen yerler bakımından alınan bilirkişi raporları arasında m2 farkının bulunduğu belirtilerek kesişen ve kesişmeyen alanların aydınlatılması yönünden 28.11.2022 tarihli fen bilirkişi raporu alındığı, önceki gerekçe yanında bozma sonrası alınan yeni delil niteliğindeki 28.11.2022 tarihli bilirkişi raporu da değerlendirilmek suretiyle direnme kararı verildiği anlaşılmıştır.
    6. Bu durumda İlk Derece Mahkemesinin direnme olarak adlandırdığı kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı; ilk kararda tartışılıp, değerlendirilmemiş yeni delil ve gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olduğu kabul edilmelidir.
    7. Hâl böyle olunca kurulan bu yeni hükmün temyiz incelenmesini yapma görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye aittir.
    8. Bu nedenle, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.
    KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Asıl davada davacı-birleştirilen davada davalı ... vekili ile dâhili davalı ... vekilinin yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
    03.12.2025 tarihinde yapılan görüşmede oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.