Harp/terör malulünün 5510 sayılı Kanun uyarınca genel sağlık sigortası primi muafiyeti, prim iadesi ve sigorta statüsü düzeltme talebinin kabulüne yönelik Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması.
Özet: Harp/terör malulü davacının, 5510 sayılı Kanunun 5/c maddesi kapsamında genel sağlık sigortası priminden muaf olduğunun tespiti, hatalı kesilen primlerin yasal faiziyle iadesi ve sigortalılık statüsünün 01adan 24a harp malulleri kodu uzun vadeli sigorta kollarına tashih edilmesi talebinin, yargılama sürecinde ortaya çıkan görev uyuşmazlığının adli yargı lehine çözülmesi sonrası, ilk derece mahkemesinin kararının Bölge Adliye Mahkemesince onanması ve davalı kurumun temyiz itirazlarının reddedilmesiyle kesinleşerek kabul edildiği bir hukuki ihtilaftır.
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1986 E., 2025/299 K.İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 2. İş MahkemesiSAYISI : 2016/218 E., 2019/284 K.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I.DAVA Davacı vekili, davacının harp/terör malulü olduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 5/c maddesine göre genel sağlık sigortası priminden muaf olduğunun tespiti ve alınan primlerin iadesi ile 22.11.2010-Şubat 2015 tarihleri arasında hatalı olarak 01a üzerinden alınan primlerin iptal edilerek 23a kısa vadeli sigorta kolları üzerinden işlem yapılmasına dair Kurum işleminin iptali ile 22.11.2010-Şubat 2015 tarihine kadar 24a harp malulleri kodu üzerinden uzun vadeli sigorta kollarına tabi olduğuna dair tashih yapılması ile haksız olarak kesilen genel sağlık sigortası primlerinden şimdilik 1.000 TL'nin 22.10.2010 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı Kurum vekili cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalarda davayı kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 10.12.2019 tarihli ve 2016/218 E., 2019/284 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacıdan 2010/Aralık - 2015/Şubat ayları arası asıl ve ek bildirgelerle kesilen toplam 21.050,20 TL genel sağlık sigortası priminin talep tarihi olan 29.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının statüsü gereği 22.11.2010 - 2015/Şubat tarihleri arasında hatalı olarak 01a üzerinden alınan primlerin iptal edilerek 23a kısa vadeli sigorta kolları üzerinden işlem yapılmasına dair davalı Kurumun işleminin hatalı olduğu, 24a Harp Malülleri kodunda uzun vadeli sigortalı kollarına tabi olduğunun tespitine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesi kararının davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 26.10.2022 tarih ve 2021/708 E., 2022/1336 K. sayılı kararı ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yargı yolu uyuşmazlığı nedeni ile dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİBölge Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece, somut dosyada uyuşmazlık; vazife malullüğü aylığı almakta olan davacının uzun vade sigorta kollarına tabi olup olmayacağı ve maaşından genel sağlık sigortası primi kesilmesi gerekip gerekmediğine ilişkin olup 5510 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği 101. madde de düzenlenmiş olduğundan ve uyuşmazlık anılan Yasa'nın 5/c bendinden kaynaklandığından adli yargının ( iş mahkemeleri) görevli olduğu, davanın esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.Bozma sonrası Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davanın kabulüne, davacıdan 2010/Aralık - 2015/Şubat ayları arası asıl ve ek bildirgelerle kesilen toplam 21.050,20 TL genel sağlık sigortası priminin talep tarihi olan 29/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının statüsü gereği 22.11.2010 - 2015/Şubat tarihleri arasında hatalı olarak 01a üzerinden alınan primlerin iptal edilerek 23a kısa vadeli sigorta kolları üzerinden işlem yapılmasına dair davalı Kurumun işleminin hatalı olduğu, 24a harp malulleri kodunda uzun vadeli sigortalı kollarına tabi olduğunun tespitine karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile kabulüne karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve Gerekçe1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.