İİK 94/2 yetkisine dayalı tapu iptali ve tescil davasının, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshini takiben alacak davasına dönüştürülerek usulden reddine dair kararın temyizen onanması.
Özet: İcra takibi sonrası İİK 94/2 yetkisine dayanarak davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinden kaynaklanan bağımsız bölüm alacağını tapu tescil davası olarak açan davacı, sözleşmelerin geriye etkili feshedilmesi ve yüklenici lehine imalat bedeli kararı verilmesi üzerine davasını alacak davası olarak ıslah ederek tahsilini talep etmiş; ancak ilk derece mahkemesi, takip yetkisinin bulunmadığı ve yetki kapsamında alacak davası açılamayacağı gerekçesiyle davayı usulden reddetmiş, bu karar istinaf mahkemesince onanmış ve yüksek mahkeme de bölge adliye mahkemesinin kararını usul ve kanuna uygun bularak temyiz istemini reddetmiştir.
6. Hukuk Dairesi         2024/3724 E.  ,  2025/4002 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/1485 E., 2024/1392 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Menemen 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2016/403 E., 2023/392 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı şirketten alacaklı olduğu, bu konuda İzmir 14. İcra Dairesi'nin 2015/17598 Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, davalı şirketin ise diğer davalılarla arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri gereği bağımsız bölüm alacağı olduğu, davacının icra dairesinden İİK.'nın 94/2. maddesi gereği yetki aldığı iddiası ile sözleşme konusu (dava dilekçesinde yazılı) bir kısım bağımsız bölümlerin tapu iptali ile davalı şirket adına tesciline karar verilmesini, bilahare davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin Menemen 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/5 Esas, 2023/287 Karar sayılı kararı ile geriye etkili olarak feshine ve 11.423.851,52 TL imalat bedelinin yükleniciye ödenmesine karar verildiğinden bahisle alacağının bu bedel üzerinden karşılanması için davasını alacak davası olarak ıslah edip 379.962,34 TL alacağının 10.09.2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; yüklenicinin edimini yerine getirmediğini, arsa sahiplerinin yükleniciye borcunun bulunmadığını, sözleşme feshedileceğinden tescilinin de mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya karşı cevap sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi nedeniyle yüklenici lehine tescil olamayacağı, İİK.'nın 94. maddesi gereği alınan yetkiye istinaden alacak davası açılamayacağı, davacının ıslah ile davasını alacağa dönüştürdüğü, bu nedenle bu davayı takip yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 114/1-e-115/2 maddesince usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili ve davalı ... . Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin geriye etkili olarak feshedildiğini ve sözleşmelere istinaden yapılan imalatlar nedeniyle yüklenicinin arsa sahiplerinden 11.423.851,52 TL alacaklı olduğunu ancak feshin tasfiyesi yapılmadığı için davacı alacağının bu bedel üzerinden tahsili için davayı ıslah ettiklerini, tasfiye amacıyla ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılarak, ödeme yapılmamışsa işin seviyesine göre ödenmesi gereken miktar belirlenip davacının icra dosyasındaki alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere bu alacağa hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, İİK.'nın 94/2. maddesi gereğince verilen yetkiye dayalı olarak açılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.