Mirasın hükmen reddi talebiyle açılan davada terekenin borca batık olduğunun tespiti ve bölge adliye mahkemesi kararının temyiz incelemesi.
Özet: Mirasbırakanın terekesinin borca batık olduğunun tespiti ve mirasın hükmen reddi talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi ve istinaf incelemesi sonucu bölge adliye mahkemesi terekenin borca batık olduğuna hükmederek davayı kabul etmiş olup, bir kısım davalılar murisin ölüm tarihi itibarıyla borç ve malvarlığının yeterince araştırılmadığı gerekçesiyle kararı temyiz etmiştir.
7. Hukuk Dairesi         2024/1260 E.  ,  2024/5918 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/97 E., 2024/261 K.
DAVA TARİHİ : 10.11.2021
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/353 E., 2023/412 K.
Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın bir kısım davalılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. ASIL VE BİRLEŞTİRİLEN DAVA
Davacı vekili asıl dava dilekçesi ile birleştirilen İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/202 Esas sayılı dosyasına ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; muris ...'un 21/04/2021 tarihinde öldüğünü, geriye mirasçı olarak müvekkili ile kardeşleri ....... ve ..........'un kaldığını, Samsun İcra Müdürlüğünün 2019/56386 Esas sayılı dosyasında muris ...'un davalılara faiz ve masraf hariç 1.663.609,89 TL borçlu bulunduğunu, yine 13.12.2019 tanzim, 31.03.2022 tebliğ tarihli ve 20191115 14... 13 takip numaralı icra takip dosyasında murisin 47.101,67 TL borçlu bulunduğunun müvekkiline 31.03.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak muris ...'un terekesinin borca batık olduğunu, bu hususun Samsun İcra Müdürlüğünün 2019/56386 Esas sayılı takip dosyası içeriğinde yapılan araştırma ile de sabit olduğunu, icra dosyasında malvarlığı sorgulamasının yapıldığını ve muris/borçlu adına haczi kabil malvarlığı bulunmadığını, tereke aktifinde hiçbir malvarlığı olmadığını, bu nedenle müvekkilinin murisi ...'un terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Asıl dava dosyasında davalılar ..., ..., ... davaya cevap vermemiştir.
2. Davalı ... ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; mirasbırakanın borçlarından dolayı mirasçıların müteselsil ve şahsi sorumlulukları bulunduğunu, ayrıca bu duruma ek olarak, mirasçılar sadece tereke malları ile değil, şahsi malvarlıkları ile de bu borçtan sorumlu olduğunu hukuki dayanaktan yoksun mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3. Birleştirilen dosya davalısı .... Veraset ve Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; mirasın hükmen reddi talep edilen murisin terekesinin borca batık olup olmadığının tespiti için mal varlığı bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü gibi kurum ve kuruluşlardan sorularak, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif mal varlığı ile takibe konu borç miktarı göz önünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüte neden olmayacak şekilde belirlenmesini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulü ile muris ...'un terekesinin borca batık olduğunun ve davacının mirası hükmen reddettiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.
Bir kısım davalılar vekili; Bölge Adliye Mahkemesince istinaf itirazlarının esastan reddine dair verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesince verilen kararda talep doğrultusunda davacının davası kabul edilerek mirasbırakanın terekesinin borca batık olduğunun tespit edildiğini, terekenin borca batık olduğunun tespitine ilişkin açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılmasının gerektiğini, İlk Derece Mahkemesince, murisin ölüm tarihi itibariyle borcu net olarak tespit edilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup bir kısım davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince davalı Gelir İdaresi Başkanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.12.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi