kamu ihale kanunu kapsamında hizmet alım sözleşmesinde güncel sut puanlarının hak edişlere yansıtılması talebi ve fiyat farkı uygulanıp uygulanamayacağı üzerine yargıtay incelemesi.

Kamu ihale kanunu kapsamında hizmet alım sözleşmesinde güncel SUT puanlarının hak edişlere yansıtılması talebi ve fiyat farkı uygulanıp uygulanamayacağı üzerine Yargıtay incelemesi.

Özet: Davacı, 2021de imzalanan ve SGK puanlarına dayalı tıbbi görüntüleme hizmet alım sözleşmesi sonrası güncellenen SGK puanlarının hak edişlere yansıtılmaması nedeniyle davalıdan fark bedeli talep etmiş; ancak davalı, sözleşmede fiyat farkı ödenmeyeceğine dair hükümlerin bulunduğunu ve Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen hizmet alımlarında fiyat farkı uygulanabilmesi için sözleşmede açıkça belirtilmesi gerektiğini, ayrıca teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında puan artışlarından kaynaklanan fiyat değişimleri için fiyat farkı hesaplanamayacağını savunmuştur. İlk derece mahkemesi ve istinaf, sözleşmedeki fiyat farkı verilmeyeceği hükümleri ve ilgili mevzuat uyarınca davanın reddine karar vermiş, davacı ise bilirkişi raporunun yetersizliğini ve sözleşmede fiyat farkı esaslarının yer almamasını gerekçe göstererek temyiz etmiştir.

6. Hukuk Dairesi 2025/1631 E. , 2025/3997 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/379 E., 2025/380 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2022/348 E., 2023/200 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından 2021 yılında ihaleye çıkıldığında o tarihte SGK tarafından yayımlanan ... puanları üzerinden birim fiyat teklif mektubu hazırlandığını ve müvekkili ile davalı arasında 14.12.2021 tarihinde görüntüleme ve raporlama hizmet alımı sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre ... Üniversitesi ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin tıbbi görüntülemesi ihalesi işinin müvekkili tarafından yapılmaya başlandıktan sonra 08.02.2022 tarihinde yeni ... yayınlandığını ve değişiklikler olduğunu, müvekkiline hak ediş ödemesi yapıldığı tarihte yürürlükte olan ... puanları üzerinden hesaplanması gerekirken yürürlükte olmayan ... üzerinden hak ediş ödemeleri yapıldığını; ancak davacının SGK'dan yürürlükteki ... puanları üzerinden tahsil ettiğini, bu durumun hukuka aykırı olduğunu, davalının bu hususu ticari bir kazanç haline getirdiğini belirterek şimdilik 50.000,00 TL'nin davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; söz konusu ... puanlarındaki artış ile oluşan fiyat farkına ilişkin Strateji Geliştirme Başkanlığı Mali Analiz Dairesi Başkanlığının 08.10.2018 tarihli yazısında ihtilaf konusu ihale sözleşmelerinde meydana gelen değişikliklerin dikkate alınacağına ve fiyat farkı ödeneceğine dair hükümler bulunması halinde ...’ta meydana gelen değişikliklerin uygulanması, aksi taktirde sözleşmenin akdedildiği tarihteki ... puanlarına göre işlem tesis edilmeye devam edilmesi gerekeceğinin, güncel ... fiyatlarının uygulanabilmesi için ilgili sözleşmeye hüküm konulması gerektiğinin belirtildiğini, davaya konu ihale sözleşmesinde yüklenicinin fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağına ve fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağına ilişkin hükümlerin yer aldığını, davacının kendinden beklenen özeni, makul davranışı göstermeyip müvekkilinin sorunun çözümüne yönelik iyi niyetli yazılarına rağmen ... puanlarındaki artış ile oluşan fiyat farkını müvekkiline yüklemeye çalıştığını, bu hususun objektif iyiniyet kuralına ve tacirden beklenen basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğüne aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 31.08.2013 tarihli ve 2013/5215 Karar sayısı ile Resmi Gazete'de yayınlanan Kararname'ye istinaden, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre ihale edilen Hizmet Alımlarında Uygulama Esasları madde 7.-1-“… Hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz. Madde 7.-11 “Teşhis ve Tedaviye yönelik hizmet alımlarında puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde bir hizmetin puanının arttırılmasından veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için fiyat farkı hesaplanamaz düzenlemeleri yer aldığını, 14.04.2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davalı Kurumun haklı olduğu kanaati ile açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a.Müvekkilinin birim fiyatta değişiklik yapmadığını, fiyat farkı talep etmediğini, 4734 sayılı ... Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların ihale dökümanında yer almadığından müvekkili tarafından da imzalanarak kabul edilmiş hususlar olmadığını, ihale dokümanında yer alan belge ve evrakların, hizmet alım sözleşmesinin 8.maddesinde düzenlenmiş olup fiyat farkına ilişkin esasların bu dökümanlardan birisi olmadığını,

b.Bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, bilirkişinin uyuşmazlık konusunda teknik bilgiye haiz olmamasına rağmen teknik hiçbir bilgi yer almadan bilirkişi tarafından hukuki değerlendirme yapıldığını,

c.... puanlarının güncellenmesindeki amacın hem ihale alanı hem de ihaleye veren kurumun günümüz ekonomik koşullarına karşı hizmetin ifasını devam ettirebilir nitelikte tutmak, çekilmez hale getirmemek, her iki tarafın zararının oluşmasını engellemek olduğunu, bir mevzuatın aynı olayın bir tarafına aleyhe olacak şekilde, diğer tarafına ise lehe olacak şekilde uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu, davalı idarenin asıl amacının kamu hizmeti sunması olması gerekirken işbu haksız uygulama ile ihale alanı zarara uğratarak kâr ettiğini, mahkeme tarafından kurulan hüküm incelendiğinde davanın reddine karar verilmesi hususunun gerekçelendirilemediğini, bu durumun Anayasa'nın 36.maddesi ile 141. maddesine açıkça aykırılık teşkil ettiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Sağlık Uygulama Tebliğinin ilgili maddesindeki değişikliğin taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmede uygulanıp uygulanamayacağı konusuna ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Temyiz harcı peşin yatırdığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.11.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

-MUHALEFET ŞERHİ -

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı tarafından 2021 yılında ihaleye çıkıldığı tarihte SGK tarafından yayımlanan ... puanları üzerinden birim fiyat teklif mektubu hazırlandığını davacı ile davalı arasında 14/12/2021 tarihinde görüntüleme ve raporlama hizmet alımı sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre ... Üniversitesi ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin tıbbi görüntülemesi ihalesi işinin müvekkili tarafından yapılmaya başlandıktan sonra 08/02/2022 tarihinde yeni ... yayınlandığını ve değişiklikler olduğunu, müvekkiline hak ediş ödemesi yapıldığı tarihte yürürlükte olan ... puanları üzerinden hesaplanması gerekirken yürürlükte olmayan ... üzerinden hak ediş ödemeleri yapıldığını; ancak davalının SGK'dan yürürlükteki ... puanları üzerinden tahsil ettiğini, bu durumun hukuka aykırı olduğunu, davalının bu hususu ticari bir kazanç haline getirdiğini belirterek şimdilik 50.000,00 TL'nin davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, söz konusu ... puanlarındaki artış ile oluşan fiyat farkına ilişkin ihtilaf konusu ihale sözleşmelerinde meydana gelen değişikliklerin dikkate alınacağına ve fiyat farkı ödeneceğine dair hükümler bulunması halinde ...’ta meydana gelen değişikliklerin uygulanması, aksi taktirde sözleşmenin akdedildiği tarihteki ... puanlarına göre işlem tesis edilmeye devam edilmesi gerekeceğinin, güncel ... fiyatlarının uygulanabilmesi için ilgili sözleşmeye hüküm konulması gerektiğini, davaya konu ihale sözleşmesinde yüklenicinin fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağına ve fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağına ilişkin hükümlerin yer aldığını, davacının kendinden beklenen özeni, makul davranışı göstermediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda, sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağı, teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde bir hizmetin puanının arttırılmasından veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için fiyat farkı hesaplanamayacağı kanaati ile açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesine yaptığı istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Somut olayda hem talep edilen hususun fiyat farkı olmadığı hem de talep edilebileceği sözleşmede yer almakta olduğu halde davanın reddi doğru olmamıştır. şirkete aylık hakediş ödemesi yapılır iken davacı şirketin her bir çekim için hakediş ödemesi tarihindeki yürülükte olan ... puanları üzerinden hesaplama yapılması gerekmektedir. Davacının fiyat farkı talep ettiğini iddia etmek ve uyuşmazlığı bu şekilde nitelendirerek sonuca bağlamak ihale mevzuatına uygun değildir. Davanın konusu ... puanının değişmesinden kaynaklı fiyat değişimi talebidir. Davalı İdare, davacı şirkete hakediş ödemelerini hep eski Sağlık Uygulama Tebliği'ndeki puanlar üzerinden hesaplamış şirkete ödenmiş olup bu durum mevzuata ve hakkaniyete aykırıdır.

Esasen mevcut durumda davacı taraf birim fiyatında ve sözleşme hükümlerinde değişiklik yapmamakta buna göre fiyat farkı talep etmemektedir. Davacı şirketin her bir çekim için teklif ettiği 0,593 TL ile ... puanları çarpılarak aylık fatura miktarı tespit edilmekte ve şirkete ödeme yapılmaktadır. Davacı şirket tarafından belirlenen ve Onun inisiyatifinde olan tek rakam, her bir çekim için teklif edilen 0,593 TL olup puanlar Sağlık Uygulama Tebliği ile dava dışı SGK tarafından belirlenmektedir. Davacı 0,593 TL'de değişiklik yapma talebinde bulunsa idi fiyat farkı talebi kapsamında değerlendirme yapılabilirdi. Ancak mevcut talebinin bu doğrultuda değerlendirilmesi hatalı olmuştur. Somut olayda total ... puanı değişmiştir. Davacıya yapılacak olan ödemenin total ... puanına göre yapılacağı ve hesaplanacağı sözleşmede kararlaştırılmıştır.

Davacı şirkete aylık hakediş ödemesi yapılırken şirketin her bir çekim için teklif ettiği 0,593 TL'nin, hakediş ödemesi tarihindeki yürürlükte olan ... puanları üzerinden hesaplama yapılması gerekirken eski ... puanları üzerinden hesaplama yapılması yanlış olmuştur. Davacı şirketin talebinin sanki teklif ettiği rakamda değişiklik talebi mevcutmuş gibi fiyat farkı talep ettiğini iddia etmek ve uyuşmazlığı bu şekilde nitelendirerek sonuca bağlamak ihale mevzuatına da uygun değildir.

8 Şubat 2022 Salı gün ve 31744 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Sosyal Güvenlik Kurumu Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"in 14. maddesi gereğince; bu tebliğin bazı maddelerinin 01.02.2022 tarihinden, bazı maddelerinin yayım tarihinden itibaren 5 iş günü sonrasında, diğer hükümlerin yayım tarihinde yürürlüğe gireceği" kabul edilmek suretiyle sözleşme tarihinde yürürlükte olan Sağlık Uygulama Tebliği tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Davacı şirketin kazandığı ihale 2021 yılanda yapılmış ve 14.12.2021 tarihinde sözleşmeye bağlanmıştır. Sözleşmenin imzalamasında yürürlükte olan olan ... 08.02.2022 tarihinden itibaren tamamen yürürlükten kaldırılmış ve uygulama imkanı kalmamıştır. Tebliğin yayınlandığı tarihten itibaren yürürlüğe gireceği belirtilerek işbu yayımlanma tarihinden önce imza edilen sözleşmeler için ... puanlarının geçerli olmadığına ilişkin bir şerh de düşülmemiştir. Dolayısıyla mevcut sözleşmelerde de total ... Puanı olarak yayımlanan puanların esas alınması ve ödeme yapılması gerekecektir.

Belirtildiği üzere, sözleşmeye uygulanması gereken ... hükümleri değişmiş ve dikkate alınması gereken puanlar güncellenmiş olmasına rağmen, davalı İdare tarafından 08.02.2022 tarihinden bu yana müvekkil şirkete hakediş ödemelerinin yapıldığı sırada, yürürlükte olmayan Sağlık Uygulama Tebliği'ndeki belirlenen puanlar üzerinden hesaplama yapılarak hakediş ödemesi yapılması hatalıdır.

Davalı İdare, dava dışı SGK'dan davacının verdiği hizmetlerin bedelini yürürlükte olan ve daha yüksek puanların belirlendiği ... puanları üzerinden tahsil etmekteyken, müvekkile yaptığı ödemeleri ise yürürlükte olmayan ve daha düşük puanların belirlendiği ... hükümlerine göre yapmaktadır. ... puanlarının güncellenmesindeki amaç hem ihaleyi alanı, hem de ihaleye veren kurumun günümüz ekonomik koşullarına karşı hizmetin ifasını devam ettirebilir nitelikte tutmak, her iki tarafın zararının oluşmasını engellemektir. Bir mevzuatın aynı olayın bir tarafına aleyhe olacak şekilde, diğer tarafına ise lehe olacak şekilde uygulanması hukuka aykırıdır. Başka idarelerce yeni ...'un yayımlandığı 08.02.2022 tarihinden itibaren yeni ...'a göre hesaplama ve ödeme yapılırken somut olayda davalı idarece tam tersi bir uygulama yapılması kamu hizmetinin ticari işe dönüşmesi ve kamu hizmetiyle hedeflenen amaçlardan sapıldığı anlamına gelmektedir.

Davacı şirketin yeni ... puanlarına göre hesaplama yapılması yönündeki talebinin kabul edilmesi gerektiği halde reddine dair kararın onanması gerektiği yönündeki sayın çoğunluğun kararına katılmadığımdan kararın bozulması gerektiğini düşünüyorum.