Hırsızlık ve konut dokunulmazlığı ihlali suçlarında savunma hakkı kısıtlamasıyla ilgili duruşmasız bozma kararının usule aykırılığı ve ilk derece mahkemesinin yeniden hüküm kurma yetkisizliği.
Özet: Yüksek mahkeme, hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından verilen mahkumiyet kararına yönelik istinaf incelemesinde, bölge adliye mahkemesinin, zorunlu müdafi atanmamasıyla savunma hakkının kısıtlanması ve konut dokunulmazlığı ihlali eyleminin niteliğine ilişkin eksik inceleme gibi önemli hukuka aykırılıklar tespit etmesine rağmen, bu bozma sebeplerinin duruşma açılmadan dosya üzerinden değil, bölge adliye mahkemesince davanın yeniden görülmesi suretiyle giderilmesi gereken haller olduğunu belirterek, istinaf mahkemesinin usulüne uygun olmayan bozma kararı ve ilk derece mahkemesinin buna dayanarak yeniden hüküm kurmasını yasal dayanaktan yoksun bulmuştur.
2. Ceza Dairesi         2023/15529 E.  ,  2025/20374 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2022/472 E., 2022/1246 K.
SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli
HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama
İlk Derece Mahkemesince hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlâli suçlarından verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, " Hırsızlık ve konut dokunulmazlığı ihlal suçunun, bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında hırsızlık suçunun unsurları olması sebebiyle ayrı ayrı ceza tayin edilemeyeceğine, suçun niteliğinin tayininde yanılgıya düşüldüğüne, gece vakti olduğuna dair varsayıma dayalı olarak değerlendirme yapıldığına, kanıtların hatalı takdirine, kanıtların mahkûmiyet kararı verilmesine elverişli olmadığına, savunma hakkının kısıtlandığına, ve değer azlığı indiriminin yapılmadığına'' yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Konya 9. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.04.2021 tarihli ve 2020/191 Esas, 2021/326 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanık müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 16.09.2021 tarihli ve 2021/1383 Esas, 2021/1640 Karar sayılı kararı ile ''Dairemizce de benimsenen Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 16/09/2020 tarih ve 2020/16758-8907 E-K. sayılı kararında da belirtildiği üzere 28.06.2014 tarihli 6545 sayılı Yasa ile değişik 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h ve 143. maddelerinde öngörülen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırı dikkate alınarak, 5271 sayılı CMK’nın 150/3 ve 196/2. maddeleri uyarınca sanığa zorunlu müdafi atanması gerektiği gözetilmeden, duruşmalarda müdafi hazır edilmeksizin yargılamaya devam edilerek aynı Kanunun 188/1 ve 289/1-e maddesine aykırı davranılması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması, kabule göre de, konut dokunulmazlığının ihlali eyleminin gerçekleştiği A ve B blok şeklindeki binaların bulunduğu yerin tek bahçe duvarı ile çevrili aynı bahçe içerisinde mi yoksa bahçe duvarıyla çevrili olmaksızın yerleşik konutlar şeklinde mi olup olmadığının, aynı bahçe içerisinde ise konut dokunulmazlığını ihlal etme eyleminin tek eylem kabul edilerek hüküm kurulacağı, bahçe duvarı ile çevrili aynı bahçe içinde değil ise ayrı ayrı eylem kabul edilerek hüküm kurulacağı hususunun araştırılarak ve gerektiğinde keşif yapılarak, sonucuna göre konut dokunulmazlığını ihlal suçundan uygulama yapılması gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması ve hüküm tarihine kadar yapılan yargılama gideri toplamı 5,50 TL olup, 5271 sayılı CMK'nun 324/4. maddesinde atıfta bulunulan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutar olan 20 TL'den az olduğu halde yargılama giderinin sanıktan tahsiline karar verilmiş olmasından'' bahisle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, bozma sebebinin hukuka kesin aykırılık hâllerini düzenleyen yine aynı Kanun’un 289. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan “hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 16.09.2021 tarihli ve 2021/1383 Esas, 2021/1640 sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Konya 9. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.12.2021 tarihli ve 2021/700 Esas, 2021/870 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hükümler kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.