İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesindeki menfi tespit davasında, sigorta şirketinin rücu talebine karşı, trafik kazasının aslında park halindeki araçlar arasında kavga ve darp sonucu meydana geldiği iddia edilerek kusur tespiti ve borçsuzluk isteniyor.
Özet: Sigortalı bir şirket tarafından, sigorta şirketinin 2023teki bir olaya ilişkin rücuen tazminat talebi ve başlattığı icra takibine karşı açılan menfi tespit davasında; davacı sigortalı, olayın trafik kazası olmayıp sürücüler arasındaki kavga ve fiziksel saldırı neticesinde oluştuğunu, hasarın bir kısmının tekme gibi kasti hareketlerden kaynaklandığını ve kusur oranının hatalı belirlendiğini savunarak borçlu olmadığını ileri sürerken; davalı sigorta şirketi ise, sigortalı aracın sürücüsünün olay anında 2.63 promil alkollü olması ve kasıtlı olarak diğer araca zarar vermesi nedeniyle rücu hakkının bulunduğunu iddia etmektedir.

T.C.

İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/376 Esas
KARAR NO :2026/122
DAVA:3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:13/06/2024
KARAR TARİHİ:17/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkil ... Turizm ve Emlak Ticaret A.Ş. ile davalı ... Sigorta A.Ş arasında ZMSS poliçesi imzalandığı; Sigorta konusu ... plakalı aracın ... marka otomobil olduğunu, 30.05.2023 tarihinde; Müvekkil adına kayıtlı ... plakalı araç ... Tur. ve Emlak Tic. A.Ş. çalışanı ... idaresinde iken ...plakalı araç ile trafik kazası meydana geldiği; Olay aslen araç sürücüleri (... ve ...) arasında geçen kavga neticesi ortaya çıkmış trafikte değil park halindeyken oluşmuş trafik kaza tutanağında kusur oranları belirtilmemiş olduğunu, Olayın aslında trafik kazası olmadığı, müvekkil şirket çalışanı ... ...plakalı araçta mevcut ... ve ...' ın sözlü ve fiziki saldırısına uğradığı; Trafik güvenliğini tehlikeye atar biçimde makas atarak ilerleyen ...plakalı aracın sürücü koltuğunda oturan ..., ... ile tartışmış ve tehdit etmiş olduğunu; Araçların yol kenarında durması sonucu ...' ın yüksek ihtimalle alkollü olmasından dolayı babası ... olay yerine gelmiş ve sürücü sanki oymuş gibi hareket ettiğini, ... ile kavga etmiş olduğu; Araçların bu kavga esnasında zarar gördüğünü, Müvekkil şirket çalışanı ... bunun üzerine ... ve ... hakkında suç duyurusunda bulunduğunu; ...Anadolu C. Başsavcılığınca 2023/ ... numarası ile soruşturma başlatıldığını; Bu olaylar sonrası kazaya karışan ... ....Asliye Ticaret Mah. 2023/... esas numarası ile kendisine ait ...plakalı araca ilişkin değer kaybı talebini içerir dava ikame ettiğini, ayrıca sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.' ye başvurmuş ve 26.09.2023 tarihinde ... A.Ş.' ye 115.919,02TL maddi hasar bedeli, 01.11.2023 tarihinde davacı ...'a 4.080,98TL ödeme yapılmış olduğunu; Bunun üzerine davalı ... Sigorta A.Ş. müvekkil ... Turizm ve Emlak Tic. A.Ş. aleyhine ....İcra Dairesi E. 2023/... sayılı dosyası ile rücuen tazminat noktasında icra takibine geçtiğini, Davalı şirket Kaza Tespit Tutanağında belirtilmeyen kusur oranını neye göre tespit ederek icra takibinin tümünü müvekkil ruhsat sahibi sigortalı şirkete yönlendirdiği belli olmadığını, Dava dilekçesi ekinde sunulan Trafik Kaza Tespit Tutanağı, araç sürücüsünün darp edilmesi nedeniyle oluşan trafik kazası olduğunu ispat etmekte olduğunu, Kaza Tespit Tutanağı incelendiğinde araçların park halindeyken sürücü ...' nın olay mahallinde direksiyon başında saldırıya uğramasından ötürü araçların çarpıştığı ve hasarın bir kısmı ise kaza sonucu değil, atılan tekme sonrası araçta hasar oluştuğu ortaya çıkmakta olduğunu, Mahkeme tarafından yapılacak bilirkişi incelemesi ile kusur durumunun tespiti ile fazladan yapılan takibin iptaline ve haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatan icra takibi alacaklısı aleyhinde takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, 30.05.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle, Müvekkilin kusursuzluğunun tespiti ve kusurun karşı tarafta olduğu, yani kusur oranının tespiti kusur durumunun tespiti ve müvekkil davacı ... Turizm ve Emlak Tic. A.Ş.' nin, davalı ... Sigorta A.Ş.' e takip konusu tutarda veya başka bir tutarda (asıl alacak ve ferileri) borçlu bulunmadığının tespitine, ....İcra Dairesinin E. 2023/... sayılı dosyasına konu icra takibinin belirlenen kusur oranına göre iptaline; Davalı ... Sigorta A.Ş.' nin takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine; Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi" talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Uyuşmazlık konusunun 30.05.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile ödenen hasar tutarını sigortalıya rücu etmeleri nedeniyle açılan menfi tespit davası olduğu; Kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkil ... Sigorta A.Ş. tarafından 30.03.2023/2024 tarihlerini kapsayan ... ... nolu KMSS ile sigortalanmış olduğu, müvekkil sigorta şirketin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğu; Sigortalı araç sürücüsünün 2.63 promil alkollü olduğu anlaşıldığını, Yine Kaza Tespit Tutanakları ve ifade tutanakları incelendiğinde kasti olarak karşı tarafın aracına tekme attığı, daha sonra ise araca çarptığı görüldüğü; Bu durumda yalnızca alkollü olması nedeniyle değil, kasti hareketiyle de ağır kusurlu bulunması nedeniyle de kendilerinin rücu hakları olduğunu, davacı taraf hem ağır kusurlu hem alkollü olduğundan müvekkil Sigorta Şirketinin işbu kaza sebebi ile ödemek zorunda kalacağı tazminatlar için sigortalı aracın sürücüsü ve işletenine rücu etme hakkı söz konusu olduğunu belirtilmiştir.
DELİLLER
Dosya kapsamına göre kaza: İstanbul İli ... İlçesi ... Mah.' de, ... Bul. üzerinde, Kaza krokisine göre bölünmüş yolda, 3 şeritli yerde ve orta şeritte seyreden sürücü ...' nın idaresindeki ... plakalı otomobil ile "Trafiğin Akışı, Trafik İşaretlerine Uyma, Alkollü Araç Kullanma yasağı, Hızın Şartlara Uygunluğunu Sağlama, Şerit İzleme" kurallarını ihlal ile anılan yere gelmesi esnasında aracının sağ ön köşe kısımlarıyla; Yolun sağında duraklama halinde olan sürücü ...' ın idaresindeki ...plakalı otomobilin sol arka kapı çamurluk kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı olarak gerçekleşmiştir.
Dava konusu trafik kazasında sigortalı aracın, dava dışı ...'nın sürücüsü olduğu, kaza esnasında 2,63 promil alkollü olduğu, ...plakalı araca çarparak zarar verdiği ve davalı sigorta şirketi bünyesinde 115.919,02 TL maddi hasar talebi için hasar dosyası açıldığı, ...plakalı aracın dava dışı kasko sigortacısı olan ... A.Ş.'ye 115.919,02 TL maddi tazminat ödemesi gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır.
Alınan bilirkişi raporunda özetle, teknik olarak belirlenmiş kurallara karşı dikkat ve özeni yükümlülüğünü yerine getirmeyen sigortalı ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...' nın "%100 Oranda Asli ve Tam Kusurlu" olacağı, trafik Kazası Tespit Tutanağında herhangi bir kural ihlali bilgisine rastlanmayan ve yolun sağında duraklama halinde iken diğer araç tarafından çarpılmaya uğradı belirtilen ...plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...' ın kazada etkisi olmadığı, alabileceği bir tedbir bulunmadığı ve "Tamamen kusursuz' olacağı, Kaza tarihinde ... plakalı otomobilin maliki olan davacı "... Turizm ve Emlak Tic. A. Ş.' nin" ise (KTK' nun 85. Md. işleten) kurallar gereği araç sürücüsü dava dışı ...' nın kusuru oranında, adı geçen sürücü ile birlikte müştereken ve müteseslsilen sorumlu olacağı, Nörolojik yönden: ... plakalı araç sürücüsü ...' nın 30.05.2023 tarihinde yaptığı kaza anında 2,76 promil alkollü olduğu, alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybettiği, kazanın münhasıran (salt/tek başına) alkole bağlı olarak meydana geldiği, Sigorta yönünden; Gerçek zararın tespit edilmesi halinde; KZMMS Genel Şartları gereğince sürücünün alkollü olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin, davacı sigortalısına rücu hakkı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
GEREKÇE
Dava, sigortacısı davalının zarar gören üçüncü kişiye yaptığı ödemeyi sigortalısının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle rücu istemiyle yürüttüğü takibe karşı menfi tespit istemine ilişkindir.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları B4 maddesi sigortacının sigortalısına rücu hakkını düzenlemiştir. B4/ C maddesi: Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak sureti ile kullanılması sırasında meydana gelen zararlar halinde sigortacı sigortalısına rücu edebilecektir.
Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği uyarınca belli bir promilin üstünde alkol almış kişilerin araç kullanması ve trafiğe çıkması yasaklanmıştır. Ancak, sigorta şirketinin sigortalısına rücu edebilmesi için kişinin yapmış olduğu kaza ile alkollü olması arasında neden- sonuç ilişkisinin olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Kişinin yapmış olduğu kazanın salt alkolün etkisi ile meydana geldiğinin belirlenmesi halinde, sigorta şirketinin sigortalısına rucü etme hakkı doğacaktır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2017 / 1577 Esas 2019 / 9897 Karar sayılı ilamında "olayın alkolün etkisi ile meydana gelmesi halinde" sigortalıya rücu edilebileceğini açıklamaktadır.
Tüm dosya kapsamına göre kaza, İstanbul İli ... İlçesi ... Mah.' de, ... Bul. üzerinde, Kaza krokisine göre bölünmüş yolda, 3 şeritli yerde ve orta şeritte seyreden sürücü ...' nın idaresindeki ... plakalı otomobil ile "Trafiğin Akışı, Trafik İşaretlerine Uyma, Alkollü Araç Kullanma yasağı, Hızın Şartlara Uygunluğunu Sağlama, Şerit İzleme" kurallarını ihlal ile anılan yere gelmesi esnasında aracının sağ ön köşe kısımlarıyla; Yolun sağında duraklama halinde olan sürücü ...' ın idaresindeki ...plakalı otomobilin sol arka kapı çamurluk kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı olarak gerçekleşmiş olup buna göre ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...' nın "%100 Oranda Asli ve Tam Kusurlu" olduğu tespiti ile kaza tarihinde ... plakalı otomobilin maliki olan davacı "... Turizm ve Emlak Tic. A. Ş.' nin" ise (KTK' nun 85. Md. işleten) kurallar gereği araç sürücüsü dava dışı ...' nın kusuru oranında, adı geçen sürücü ile birlikte müştereken ve müteseslsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla Nörolojik bakımından ... plakalı araç sürücüsü ...' nın 30.05.2023 tarihinde yaptığı kaza anında 2,76 promil alkollü olduğu, alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybettiği ve kazanın münhasıran (salt/tek başına) alkole bağlı olarak meydana geldiği anlaşıldığından KZMMS Genel Şartları gereğince sürücünün alkollü olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin, davacı sigortalısına rücu hakkı olduğu kanaatine varılarak (yapılan ödemenin kadri maruf olduğu da alınan ek rapor uyarınca gerçek zarar tespiti ile anlaşılmakla ) açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının kötü niyetli olduğu ispatlanmadığından tazminat talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Gerekçesi açıklanacağı üzere;
1-Davanın menfi tespit ve takibin iptali talebi yönünden ayrı ayrı REDDİNE,
2-Tazminat talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan harcın 732-TL nispi karar harcından mahsubu 116,60-TL harcın kararın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 45.000-TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair karar verildi.17/02/2026
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.