Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, asıl işveren tarafından işçiye ödenen kıdem tazminatının alt işverenlerden rücuen tahsiline ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Davacı kurum, dava dışı bir işçiye ödenen kıdem ve ihbar tazminatının, kendisi ile davalı alt işverenler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri gereğince nihai sorumluluğun alt işverenlere ait olduğunu belirterek rücuen tazminat talep etmiş; davalılar ise yetki, görev ve zamanaşımı itirazlarında bulunup, sözleşmenin personel çalıştırmaya dayalı olduğunu savunmuş; mahkemece alınan bilirkişi raporuyla da işçinin davacı kurum ve davalılar nezdindeki çalışma süreleri dikkate alınarak ödenen tazminatın davalılardan talep edilebilecek tutarları ayrı ayrı tespit edilmiştir.
T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/679 Esas - 2023/185
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/679 KARAR NO : 2023/185HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLLERİ : ...DAVALI : 1- ... VEKİLİ : ...DAVALI : 2- ... VEKİLİ : ...DAVALILAR : 3- ... 4- ... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : 21/09/2022KARAR TARİHİ : 12/05/2023GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : ...Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVANIN ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili için davacı kuruma müracaat ettiğini, dava dışı işçi ile yapılan anlaşma sonucu kıdem ve ihbar tazminatının ödendiğini, davalı şirketler nezdinde çalışan dava dışı işçi ... için 23.01.2020 tarihinde 6.041,22 ve 19.656,75-TL tazminat ödemesinin yapıldığını, ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme hükümleri gereğince, davalı şirketin elamını olarak çalışan işçilere karşı SSK primleri ve tazminat gibi tüm sorumlulukların şirkete ait olduğunu, ... Genel Müdürlüğünün işçiye ödeme yapılan tazminat bedellerine ilişkin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu olayda müvekkili kurum ile davalı şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin mevcut olduğunu, asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükleri nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkili kurum ile taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, düzenlenen sözleşmeye göre, sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların yükleniciye ait olduğu sözleşme ve şartnamelerle hüküm altına alındığını, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı sorumluluğunun olmadığını, müvekkili kurum ile davalılar arasında ihale yoluyla “Hizmet Almalarına İlişkin Sözleşme” imzalanmış olduğunu, davalıların belirli sürelerle bu işi almış olduğunu ve söz konusu işleri yürütmek üzere personel çalıştırdığını, sözleşmeye göre sözleşme konusu iş ile ilgili çalışan personele ilişkin sorumlulukların tamamının yüklenici (davalılara) ait olduğunu, dolayısı ile davalıların sözleşmesi fesih edilen personelin kıdem tazminatlarını (her bir davalının çalıştırdığı süre ile sınırlı) yerine getirmesi gerektiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı ... ..... Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle görev itirazı, yetki itirazı ve zamanaşımı itirazlarının olduğunu, müvekkili şirketin asıl işveren olan ... Müdürlüğü'nden ihale ile aldığı atık su arıtma tesisi işletmesi işinde işçilerini çalıştıran alt işveren konumunda olduğunu, ...'nin, atık su arıtma tesisinin işletilmesi işini ihale ile yüklenicilere devrettiğini, alt işverenlerin sürekli değiştiğini, müvekkili şirketin ... ile aralarında imzalanan “Seyhan, Yüreğir ve Karaisali Atık Su Arıtma Tesislerinin Bakım, Onarım ve İşletilmesi Hizmet İşi” sözleşmesi ile atık su arıtma tesisinin işletilmesi işini ihale ile aldığını, taraflar arasında yapılan anlaşmada, ...’nin belirlediği sayıda personelin bu işte çalışacağı ve bu personelin ...’nin onayladığı kişiler olması gerektiği hususlarının yer aldığını, müvekkili ile davacı kurum arasındaki işin personel çalıştırmaya dayalı hizmet sözleşmesi olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalılar Davalılar ... Hiz...... Ltd.Şti ile ... ...... Ltd.Şti'ne usulüne uygun tebligatın yapıldığı ancak davaya cevap sunmadığı görüldü Davalı ... İnşaat Ticaret A.Ş'nin mahkememiz dosyasından tefrik edilerek ayrı bir esasına kaydı yapılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, hizmet alım sözleşmesi gereğince dava dışı işçi için yapılan ödemenin taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı alt işverenlere rücu talebine ilişkindir.Bilirkişi ... 10.01.2023 tarihli raporunda; dava dışı işçi ...’in davacı kurum ve bağlı alt işverenler nezdinde çalışma süreleri karşılığı toplam Kıdem Tazminatının 19.645,86-TL olduğu, İş bu tutarın 7.154,48-TL’ si dava dışı ... Personel … AŞ sorumluluğunda olduğu, Davalılar sorumluluğunda olan tutarın 12.491,38-TL olduğu, iş bu tutarın; 1. ... Hizmetler … LTD ŞTİ’ den 683,06-TL' nin, 2. ... … LTD ŞTİ’ den 208,38-TL' nin, 3. ... … LTD ŞTİ’ den 2.489,00-’nin, 4. ... … AŞ’ den 9.110,94-T’ nin, Rücuen Tazmininin talep edilebileceği, Sorumluluğa ilişkin çalışma sürelerinin SGK kaydı uyarınca tespit edildiği, Dosya arasında davalılardan dava öncesi rücu talebine ilişkin tebliğ evrakı bulunmaması nedeniyle faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olabileceği, Faiz türü hususunda takdirin sayın mahkemede olduğu yönünde rapor sunmuştur. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay Hukuk 15.Dairesi'nin 31.05.2021 Tarih ve 2021/1521 E.-2021/2333 K.). Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; dava dışı ...'ün davacının alt iş verenleri davalılar nezdinde çalıştığı, dava dışı işçinin iş akdinin sona erdiği, dava dışı işçinin 15 koduyla toplu işçi çıkarma olarak iş akdinin sone erdiği, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için davacı kuruma müracaat edildiği, dava dışı işçi ile yapılan anlaşma sonucu kıdem ve ihbar tazminatının ödendiğini, davalı şirketler nezdinde çalışan dava dışı işçi ... 'e 23.01.2020 tarihinde 6.041,22-TL ve 19.656,75-TL tazminat ödemesinin yapıldığı, alınan bilirkişi raporunda dava dışı işçinin davalıların sorumluluğunda olan tutarın 12.491,38-TL olduğu, iş bu tutarın; ... Hizmetler … LTD ŞTİ’ den, 683,06-TL' nin, ... … LTD ŞTİ’ den 208,38-TL' nin, ... … LTD ŞTİ’ den 2.489,00-TL rücuen tazminat talep edeceği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın Kabulü ile;1-) 683,06-TL'nin dava tarihi olan 21.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine, 208,38-TL'nin dava tarihi olan 21.09.2022'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,2.489,00-TL'nin dava tarihi olan 21.09.2022'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden tahsili ile ile davacıya verilmesine, 2-)Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 230,92-TL den peşin alınan 219,73-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.18-TL harcın davalılar ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına, 3-)AAÜT gereğince hesaplanan 3.380,44-TL vekalet ücretinin davalılardan ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, 4-)Davacının yapmış olduğu 1.545,00-TL'nin davalılardan ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine,5-) Davacı tarafından yatırılan 230,92-TL peşin harcın davalılardan ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, 6-)Arabuluculuk Bürosu tarafından T.C. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenmesine karar verilen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan ... Hizmetler İnşaat Dayanıklı Tüketim malları Otomotiv Nakliyat Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden tahsil edilerek hazineye irat kaydına, 7-)Fazla yatan avans var ise Adalet Bakanlığı HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, karar kesinleştikten sonra talep sahibine elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise PTT aracılığı ile adreste ödemeli gönderilmesine, (gönderme masrafının avanstan karşılanmasına ),Dair, davacı vekili ile davalı ... A.Ş vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda KESİN olmak üzere karar verildi..12/05/2023Katip ... Hakim ...e- imzalıdır e- imzalıdır