Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, tüzel kişiliği olmayan davalıya sehven ödenen döviz dönüşüm desteğinin iadesi ve itirazın iptali talepli davasının gerekçeli kararı.
Özet: Bu dava, davacı bankanın, 2023/5 sayılı tebliğ kapsamında yalnızca tüzel kişiliği haiz firmalara ödenmesi gereken döviz dönüşüm desteğini, kanuni yerleşim yeri Türkiyede bulunmayan veya tüzel kişiliği olmayan davalıya sehven ödediği iddiasıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemidir; banka, davalının bu destekten haksız yere yararlandığını ve bilirkişi raporuyla da tespit edilen 93.428,01 TL tutarındaki borcun faiziyle birlikte tahsilini ve takibin devamını talep etmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 27/08/2024
KARAR TARİHİ : 02/02/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili bankadan 2023/5 Sayılı Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ kapsamında yurtdışı kaynaklı dövizlerin satılarak döviz dönüşü desteği talebinde bulunduğunu ve Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı kapsamında müvekkili Banka ile davalı arasında bankacılık işlem sözleşmesinin eki niteliğinde 10.05.2023 tarihli, 16.05.2023 tarihli, 24.05.2023 tarihli, 14.06.2023 tarihli, 16.06.2023 tarihli, 20.06.2023 tarihli, 21.06.2023 tarihli, 18.09.2023 tarihli, 19.09.2023 tarihli, 29.09.2023 tarihli,03.10.2023 tarihli,10.10.2023 tarihli, 11.10.2023 tarihli, 17.10.2023 tarihli, 08.11.2023 tarihli, 10.11.2023 tarihli, 16.11.2023 tarihli, 20.11.2023 tarihli, 04.12.2023 tarihli, 07.12.2023 tarihli, 11.12.2023 tarihli ve 19.12.2023 tarihli toplam 23 adet Döviz Dönüşüm Desteği Ek Sözleşmesi düzenlendiğini, yapılan sözleşmeler çerçevesinde borçluya Türk Lirasına çevrilen tutarın %2'si kadar döviz dönüşüm destek tutarları,19.12.2023,11.12.2023, 07.12.2023, 04.12.2023, 20.11.2023, 16.11.2023, 10.11.2023, 08.11.2023, 17.10.2023, 11.10.2023, 10.10.2023, 03.10.2023, 29.09.2023, 19.09.2023, 18.09.2023, 21.06.2023, 20.06.2023, 16.06.2023, 14.06.2023, 24.05.2023, 16.05.2023, 10.05.2023 tarihlerinde ödendiği, ancak söz konusu tebliğin 3. maddesi kapsamında ilgili destekten sadece ... kanuni yerleşim yeri bulunan tüzel kişiliğe haiz firmalar yararlanabileceğinden, ... Bankası tarafından davalının haksız şekilde tüzel kişiliği olmaksızın bu destekten yararlandığının tespit edildiğini, bankanın haklı alacağını tahsil amacıyla başlattığı ... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyasına yönelik davalının takibe, davalının ... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyasına vaki takibe, borca, faize, faiz oranına ve diğer tüm itirazlarının iptaline ve takibin takip talebindeki şartlarla devamına karar verilmesini, davalının % 20’den az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı cevap dilekçesinde özetle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, ... İcra Dairesinin 2024/... sayılı icra takip dosyası, bilirkişi raporu, ...-... Esnaf ve Sanatkarlar Odası’na ve ... ... Ticaret ve Sanayi Odası’na, ...’ya, ... Vergi Dairesi’ne yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı tarafından ''sehven yapılan ödemenin, sözleşme hükümlerine istinaden iadesi''nedenine dayalı olarak ilamsız takip talebinde bulunmuştur. İcra Dairesi tarafından davalı borçluya ilamsız takiplerde ödeme emri usulüne uygun tebliğ edilmiş ve davalı tarafından yasal süre içinde borca itiraz etmiştir.Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında dosyanın bankacı bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.Bankacı bilirkişi İlhan Tükenmez' in 13/10/2025 tarihli raporunda özetle; Taraflar arasında 23/05/2022 tarihinde dijital ortamda onaylanan "Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi (BİS) Temel Bankacılık Ürün Bilgi Formu (Tacirler için) ve 16/05/2023 tarihinde ...-Dış Ticaret-... ile " Döviz Dönüşüm Desteği EK Sözleşmesi" akdedilmiş olduğu, davalının; Takip Tarihi İtibariyle hesaplanan borcun ayrıntılarının, 85.966,58TL Asıl Alacak, 7.461.43 TL İşlemiş faizi olmak üzere toplam 93.428,01TL borçlu olduğu, 93.428,01TL alacağın takip tarihinden kredinin tamamen tahsil ve tasfiyesine kadar, 85.966,58 TL dönüşüm desteği asıl alacak için işleyecek TTK 1530. Madde temerrüt faizi , vekalet ücreti, icra harç masraflarıyla tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ve TBK.100 Md. Gereğince kısım ödemelerin öncelikle faiz ve ferilerin mahsup edileceği hususlarıyla, Yapılan Sözleşmeler çerçevesinde davalı/borçluya Türk Lirasına çevrilen tutarın %2'si kadar döviz dönüşüm desteği, söz konusu tebliğin 3. maddesi kapsamında ilgili destekten sadece "Türkiye'de kanuni yerleşim yeri bulunan tüzel kişiliğe haiz firmalar yararlanabileceğinden" davalı ...'un, sahibi olduğu firma ile mobilya üretimi ile uzun yıllar yurdışına ihracat yaptığının beyan edildiği, davalının gerçek/tüzel kişi olup olmadığının Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne sorulması Sayın Mahkemeniz takdirinde olduğu, mütalaa edilmiştir.Mahkememiz dosyasının ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27/08/2024 tarihli 2024/ Esas, 2024/ Karar sayılı görevsizlik kararı, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/12/2024 tarihli 2024/ Esas, 2024/ Karar sayılı gönderme kararı ile mahkememiz esasına kaydedilmiş olduğu anlaşılmıştır.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; taraflarca Firmaların Yurtdışı Kaynaklı Dövizlerinin TL ye Dönüşümünün Desteklenmesi hakkında tebliğ kapsamında taraflarca sözleşme akdedildiği, bu sözleşmelere istinaden davalıya ödemeler yapıldığı, davalının tüzel kişiliğinin bulunmadığı iddiasına istinaden sözleşmeler kapsamında ödenilen bedellerin iadesi amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine açılmış itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesine ilişkindir.Sözleşmeler kapsamında davalıya yapılan ödemelerin mevzuata uygun olup olmadığının tespiti amacıyla dosya bankacılık alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, Bankacı bilirkişi İlhan Tükenmez tarafından tanzim edilen raporda özetle; taraflar arasında 23/05/2022 tarihinde dijital ortamda onaylanan "Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi (BİS) Temel Bankacılık Ürün Bilgi Formu (Tacirler için) ve 16/05/2023 tarihinde ...-Dış Ticaret-... ile " Döviz Dönüşüm Desteği EK Sözleşmesi" akdedilmiş olduğu, davalının; takip tarihi itibariyle hesaplanan borcun ayrıntılarının, 85.966,58TL Asıl Alacak, 7.461.43 TL İşlemiş faizi olmak üzere toplam 93.428,01TL borçlu olduğu, 93.428,01TL alacağın takip tarihinden kredinin tamamen tahsil ve tasfiyesine kadar, 85.966,58 TL dönüşüm desteği asıl alacak için işleyecek TTK 1530. Madde temerrüt faizi , vekalet ücreti, icra harç masraflarıyla tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ve TBK.100 Md. Gereğince kısım ödemelerin öncelikle faiz ve ferilerin mahsup edileceği hususlarıyla, yapılan Sözleşmeler çerçevesinde davalı/borçluya Türk Lirasına çevrilen tutarın %2'si kadar döviz dönüşüm desteği, söz konusu tebliğin 3. maddesi kapsamında ilgili destekten sadece "Türkiye'de kanuni yerleşim yeri bulunan tüzel kişiliğe haiz firmalar yararlanabileceğinden" davalı ...'un, sahibi olduğu firma ile mobilya üretimi ile uzun yıllar yurdışına ihracat yaptığının beyan edildiği, davalının gerçek/tüzel kişi olup olmadığının Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne sorulması mütalaa edildiği, davalının tacir olup olmadığı hususunda araştırma yapılması amacıyla müzekkereler yazılmış , ... Vergi Dairesi'nden gelen müzekkere cevabında davalının 11/02/2021- 31/12/2024 tarihleri arasında bilanço esasına göre defter tuttuğu, birinci sınıf mükellef grubuna tabi olduğu, ...'dan gelen müzekkere cevabında 28/03/2025 tarihine kadar davalının ''... ... Dış Ticaret '' unvanlı kaydının bulunduğunun belirtildiği, davalının, taraflarca Firmaların Yurtdışı Kaynaklı Dövizlerinin TL ye Dönüşümünün Desteklenmesi hakkında tebliğ kapsamında akdedilen sözleşmeler döneminde tacir olduğunun (şahıs şirketi olduğunun ve bilanço esasına göre defter tuttuğu) gözetilerek, davacı banka tarafından davalıya yapılan ödemeler mevzuata uygun olarak yapıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.128,38 TL' den mahsubu ile artan 396,38 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK’nın 341. ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/02/2026
Katip
¸E-imzalıdır.
Hakim
¸E-imzalıdır.