Yarıcılık anlaşmasına dayalı şahsi hakla tapu iptali ve tescil veya tazminat ile el atmanın önlenmesi davalarında istinaf kararlarının temyizen onanması.
Özet: Bu uyuşmazlık, davacının eski maliklerle yaptığı sözlü yarıcılık anlaşmasına dayanarak taşınmazların 1/2 payının adına tescilini veya yaptığı fındık ocakları ve muhdesat bedelinin ödenmesini talep ettiği şahsi hakka dayalı tapu iptali ve tescil ile terditli tazminat davası ile, davalıların davacının hakkı olmadığını iddia ederek el atmanın önlenmesi ve tazminat istediği karşı davadan kaynaklanmakta olup, ilk derece ve istinaf mahkemeleri davacının taleplerini reddederek karşı davada el atmanın önlenmesine karar vermiş, temyiz incelemesi sonucunda ise bölge adliye mahkemesi kararında bozmayı gerektirecek bir sebep bulunmamıştır.
7. Hukuk Dairesi         2024/477 E.  ,  2024/5886 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3228 E., 2023/3354 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ünye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/85 E., 2023/118 K.
Taraflar arasındaki asıl davada şahsi hakka dayalı tapu iptali ve tescil, terditli olarak tazminat, karşı davada el atmanın önlenmesi istemlerinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince; asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı–karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, dava konusu 12 85... ve 25 parsel sayılı taşınmazların davalılar ... ........... ve ...... tarafından diğer davalı ... ... Liman Hizmetleri İç ve Dış Ticaret Limited şirketine satıldığını, müvekkilinin davalılara aralarındaki anlaşma gereğince taşınmazın yarısının tapu kaydının kendisine verilmesi gerektiğini, kendisi ile anlaşma yapılmadan yapılan bu alım-satım işlemine rızasının olmadığını söylediğini, davalıların müvekkilinin taşınmazı terk etmesini istediklerini, ancak müvekkilinin sözlü yarıcılık anlaşması gereğince haklarını talep ettiğini ileri sürerek, 12 85... ve 25 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının iptali ile 1/2 oranında müvekkili adına kayıt ve tescilini, bu talebin reddi halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin imar-ihya ettiği fındık ocakları ve muhdesatın bedelinin tazminini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı-karşı davacı ... ... Ltd. Şti. vekili, davacının iddiasının hukuka aykırı olduğunu, davacının müvekkiline ait taşınmazları herhangi bir dayanmaksızın işgal ettiğini belirterek davanın reddini savunmuş, karşı davasında; davacı–karşı davalı ...’nun dava konusu 24... parsel sayılı taşınmazlara el atmasının önlenmesini ve uğradığı zararın tazminini talep etmiştir.
2. Davalılar ........, ..., ... ve ... vekili, davacının mülkiyete ilişkin iddiasının asılsız olduğunu, müvekkillerinin murisleri tarafından, davacının maddi durumunun kötü olması ve akrabalık ilişkileri nedeniyle taşınmaz üzerindeki küçük evi kullanmasına ve yevmiye karşılığında fındık yetiştirmesine izin verildiğini, davacının herhangi bir hakkı bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
3. Davalı ... vekili, davacının iddialarının asılsız olduğunu ve taşınmazlar üzerinde mülkiyete ilişkin herhangi bir hakkı bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden tapu iptali ve tescil davasının reddine, imar-ihya edilen fındık ocakları, meyve ağaçları ve yapı (ev ahır) bedeli taleplerinin reddine, karşı davanın kısmen kabulüyle, davacı–karşı davalının el atmasının önlenmesine, tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflarca istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı–karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde; davalıların murisleri ile arasında yarıcılık sözleşmesi bulunduğunun kesin olarak belli olduğunu, müvekkili ve murisinin dava konusu taşınmazı 1949 yılından itibaren kullandığını, davalıların kök murisi ...’nin taşınmazı kardeşleri ile paylaşmak kaydı ile kendi üzerine aldığını, müvekkilini payını vereceği vaadi ile oyaladığını, ancak daha sonra taşınmazı davalıların murisi ..’ye devrettiğini, ...’nin de taraflar arasındaki anlaşmayı kabul ettiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl davada şahsi hakka dayalı tapu iptali ve tescil, terditli olarak tazminat, karşı davada ise mülkiyet hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve tazminat istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.12.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.