Sahte hizmet iddiasıyla kesilen yaşlılık aylığının iadesi ve borçsuzluk tespitine yönelik davada, bozma sonrası kısmen kabul edilen kararın temyiz incelemesi.
Özet: Yaşlılık aylığı, sahte hizmet gerekçesiyle kesilen ve yersiz ödenen maaşların iadesi istenen bir sigortalının açtığı davada, ilk derece mahkemesinin başlangıçtaki kabul kararı, üst mahkemece işyerinin gerçek faaliyet süresi, davacının kendi beyanları ve benzer bir davanın emsal teşkil eden kesinleşmiş kararı ışığında eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur; bozma sonrası yeniden yargılamada, ilk derece mahkemesi, davacının söz konusu işyerindeki hizmetini belirli bir tarihle sınırlı kabul ederek, Kurumun emeklilik iptali ve borçlandırma işlemini kısmen yerinde bulup davanın kısmen kabulüne hükmetmiştir.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/14 E., 2025/148 K.Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 2...2 6 sigorta sicil numarası ile 22.05.2004 - 31.12.2012 tarihleri arasında ... Mahallesindeki ... ... ... Ürünleri Gıda Paz. San ve Tic. Ltd. Şti. adlı iş yerinde (2004 yılına kadar yarı hissedar, daha sonra hisselerini devrederek) müdür ve iş yeri sorumlusu olarak çalıştığını, ardından başka bir iş yerinde daha çalışarak 01.06.2013 tarihinde gerekli prim ödemelerini tamamlayarak yaşlılık aylığı almaya hak kazandığını, davacının yaklaşık 2 yıl boyunca 2...6 tahsis numarası ile emekli maaşı aldığını, ancak 2015 Ağustos ayında emekli maaşının kesildiğini, sebebinin ise 01.09.2015 tarihli yazıda, fiilen çalışmadığı sahte hizmet kazandırılarak yardımlardan yararlandığı gerekçesi ile emekliliğinin iptal edildiğinin belirtildiğini, söz konusu gerekçenin tamamen gerçek dışı olduğunu, söz konusu olan iş yerinin 2000-2013 yılları arası faaliyet gösteren günde 17-18 saat açık bulunan büyük bir yer olduğunu, davacının fiilen bu iş yerinde haftada 6 gün günde 8 saat fiilen çalıştığını, bu nedenle Kurumun yaptığı işlemin haksız olduğunu, bu nedenle bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, davalı Kurumun işleminin hukuka aykırı olduğunu ve çıkartılan borç için icra takibi ihtimali olduğundan, müvekkilin yaşayacağı mağduriyet için ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve haksız ve hukuka aykırı olan SGK ... Müdürlüğünün 18.08.2015 gün ve .... sayılı işlemin iptali ve müvekkilin Kuruma borçlu olmadığının, yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının ve devam etmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine; yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemenin 06.07.2023 tarihi ilamı ile "1-Davanın kabulüne; davacı ...'in yaşlılık aylığının kesilmesine ve 01/05/2013-23/09/2015 tarihleri arasında yapılan ödemelerin yersiz olduğuna ve davacıya borç kaydedilmesine ilişkin ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 18/08/20 15... . sayılı işleminin iptaline; davacının bu işlem nedeniyle borçlu olmadığının tespitine" dair karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı Mahkemenin tarihli kararının süresi içinde, davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece "... 1. iş yerine ait elektrik ve su aboneliğinin bulunmadığı, TAPDK'nin bilgi yazısı, davacının sunmuş olduğu 20 10... . ayına ilişkin faturalar, 20.02.2012 tarihli ... Ticaret Odası tahsilat makbuzunun bulunduğu anlaşılmıştır.2.Davacının 07.12.2012 tarihinde denetmene vermiş olduğu beyanında, iş yerinin bir yıl öncesi kadar mal satışlarını durdurduğunu, herhangi bir faaliyetinin olmadığını, geçmiş dönem alacaklarının tahsili için kapanış vermediklerini belirttiği, dosya kapsamına sunulan faturaların tüm dönemi aydınlatmadığı, aynı iş yerinden sigortalılığı iptal edilen ...'in benzer şekilde açmış olduğu ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen 12.09.20 19... /422 E., 2019/290 K. sayılı davada 01.01.2010-31.01.2011 tarihleri arası sigortalılığı iptal eden Kurum işleminin iptaline karar verildiği belirgindir.3. İş yerinin faaliyetinin ne zaman sona erdiği hususu uyuşmazlık konusu olmakla, davacının da sunmuş olduğu delillerin sıhhati araştırılmak suretiyle, davacının denetmene vermiş olduğu imzalı beyanı, kesinleşen dava dosyasındaki deliller de dikkate alınarak Kurum denetmen raporundaki tespitlerin yerinde olup olmadığı ile iş yerinin faaliyetinin bitmiş ise ne zaman bittiği hususunun netleştirilip sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir. ..." şeklindeki gerekçesi ile kararın bozulmasına dair karar verilmiştir.B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacı ...'in yaşlılık aylığının kesilmesine ve 01.05.2013-23.09.2015 tarihleri arasında yapılan ödemelerin yersiz olduğuna ve davacıya borç kaydedilmesine ilişkin ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 18.08.20 15... 706 sayılı işleminin kısmen kabulüne, davacı ...'in dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. nezdinde 31.12.2010 tarihine kadar fiilen çalışmış olduğunun tespitine dair karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde, davanın tümden kabulü gerektiğini beyan etmektedir.Davalı vekili temyiz dilekçesinde, taleplerinde haksız olan davacının davasının reddi gerektiğini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, Kurum işlemi iptali istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı,davalı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.