hizmet tespiti davasında ücretli öğretmenin eksik bildirilen prim günlerinin tespiti, 506 ve 5510 sayılı kanunlar çerçevesinde çalışma süresi ile gün sayısının hesaplanmasına ilişkin temyiz incelemesi.

Hizmet tespiti davasında ücretli öğretmenin eksik bildirilen prim günlerinin tespiti, 506 ve 5510 sayılı Kanunlar çerçevesinde çalışma süresi ile gün sayısının hesaplanmasına ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Ücretli öğretmen olarak çalıştığını ve eksik günlerinin tespitini talep eden davacının hizmet tespiti davasında, Bölge Adliye Mahkemesinin davanın kısmen kabul/reddi yönündeki kararı, Yargıtay tarafından yapılan temyiz incelemesi sonucunda, önceki bozma kararlarında belirtilen ve ücretli öğretmenin istihdam statüsü, çalışma saatleri ile 506 ve 5510 sayılı Kanun dönemleri için prim ödeme gün sayılarının hesaplanmasına ilişkin detaylı araştırma ve değerlendirme esaslarına uyulmadığı, özellikle 5510 sayılı Kanunun 80/j maddesinin ücretli öğretmenler için uygulanmayacağının gözetilmediği gerekçesiyle yeniden bozulmuştur.

10. Hukuk Dairesi 2025/8104 E. , 2025/15357 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1764 E., 2024/2495 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2016/27 E., 2017/57 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; dava hakkında davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; 2002-2016 tarihleri arasında eğitim öğretim dönemleri boyunca ücretli öğretmen olarak tam gün esası ile çalıştığını ancak çalıştığı dönem içerisinde çalışmalarının Kuruma eksik olarak bildirildiğini ileri sürerek Kuruma bildirilmeyen eksik günlerinin tespitini talep ve dava etmiştir.

II CEVAP

1.Davalı vekili; davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili; davacının, hizmet akdiyle çalışmış olduğu hususunun tanık beyanları dışında, resmi, yazılı ve deliller ile ispatlanması ve bu hususun araştırılması, çalışma olgusunun varlığı için inandırıcı ve yeterli kanıt aranması, gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin, 30.03.2017 tarihli kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşıdavalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuş olup Bölge Adliye Mahkemesinin 07.11.2017 tarihli kararıyla mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine dair karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

a.Birinci Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.21. Hukuk Dairesi 12.02.2019 tarihli kararında; "... Yapılacak iş, ilgili İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden ihtilaflı dönemin tamamını kapsayan davacı ile imzalanan tüm sözleşmeleri, ek ders ücret bordrolarını, atama kararlarını, davacının günlük ve haftalık girdiği ders saatlerini gösteren tüm puantaj kayıtlarını getirtmek, davacının ücretinin aylık olarak her ay aynı ücret şeklinde mi aldığı, yoksa her ay girdiği ders saatine göre değişen bir ücret mi aldığını sormak, davacının hangi sıfatla istihdam edildiğini sormak, davacının vekil öğretmen olarak mı ücretle öğretmen olarak mı çalıştığını netleştirmek, ...'ndan davacı ile aynı konumda olan kadrolu sınıf/branş öğretmeninin bir günde ve haftada kaç saat derse girmesi gerektiğini sormak, davacının günlük girdiği ders saatini belirleyerek bununla karşılaştırmak, ...'ndan ihtilaflı dönemde çalışmanın geçtiği okulda kadrolu olarak çalışan öğretmen, müdür, müdür yardımcılarının listesini istemek ve bunların arasından re'sen seçilecek tanıkların beyanlarına başvurmak, davacının ücretinin girdiği ders saatine göre belirlenmesi halinde uyuşmazlığın 506 sayılı Kanun dönemine isabet eden kısmı bakımından 1 gün=7,5 saat çalışma esasından hareketle eksik prim gün sayısını belirlemek, 5510 sayılı Kanun'un yürürlükte olduğu dönem bakımından ise 5510 sayılı Kanun'un 80/j hükmüne göre değerlendirme yaparak karar vermektir.. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

b.İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesi 07.10.2020 tarihli kararıyla davanın kabulüne karar vermiş, karara karşı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 25.02.2021 tarihli ilamında; "... Bölge Adliye Mahkemesi’nce bozma ilamına uyulmasına karşın yukarıda açıklanan ve bir önceki bozma kararında belirtilen esaslara uyulmadığı ve davacının tam süreli iş sözleşmesine göre çalıştığı varsayılarak hüküm kurulduğu görülmektedir. Mahkemece kayıtlardaki çelişkiler giderilerek, tespite konu dönemde hangi aylar kaç saat çalıştığı tespit edilmeli ve yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, ücretli öğretmen statüsündeki davacının prim ödeme gün sayıları hesaplanırken, 5510 sayılı Kanun'un 80/j maddesinin uygulama alanının bulunmadığı göz önüne alınmalı ve toplam aylık çalışma saatleri 1 gün = 7,5 saat esası üzerinden aylık çalışma gün sayısına dönüştürülerek varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

c.Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya direnen Bölge Adliye Mahkemesi 09.06.2021 tarihli kararıyla; davanın kabulüne karar vermiş, karara karşı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 03.10.2022 tarihli

ilamında; "...Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde, davacı ile ... arasında yazılı kısmî süreli hizmet akdi düzenlenmediği, yazılı akit olmadığından eylemli olarak saat ücreti karşılığının ödenmiş olmasının saat ücreti ile çalışıldığını kanıtlamayacağı, günde 6 saat çalışan davacının ek ders ücreti ile çalışmadığının ortada olduğu belirtilerek davacının tam süreli iş sözleşmesine göre çalıştığı varsayılarak hüküm kurulduğu görülmektedir. Mahkemece, dosyada eksik olan sözleşmeler, ek ders ücret bordroları, davacının günlük ve haftalık girdiği ders saatlerini gösteren puantaj kayıtları celp edilerek ve kayıtlardaki çelişkiler giderilerek, tespite konu dönemde hangi aylar kaç saat çalıştığı tespit edilmeli ve yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, ücretli öğretmen statüsünde ki davacının prim ödeme gün sayıları hesaplanırken, toplam aylık çalışma saatleri 1 gün = 7,5 saat esası üzerinden aylık çalışma gün sayısına dönüştürülerek, varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

d.Dördüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesi 26.12.2023 tarihli kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar vermiş; karara karşı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 11.07.2024 tarihli ilamında; "...Dairemizin 25.03.2021 tarihli ilamında da belirtildiği üzere, Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyulmasına karşın, yukarıda açıklanan ve bir önceki bozma kararında belirtilen esaslara uyulmadığı ve davacının 5510 sayılı Kanun'un 80/j maddesi kapsamında çalıştığı varsayılarak hüküm kurulduğu görülmektedir. Mahkemece kayıtlardaki çelişkiler giderilerek, tespite dönemde hangi aylar kaç saat çalıştığı tespit edilmeli ve yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, ücretli öğretmen statüsünde ki davacının prim ödeme gün sayıları hesaplanırken, 5510 sayılı Kanun'un 80/j maddesinin uygulama alanının bulunmadığı göz önüne alınmalı ve toplam aylık çalışma saatleri, 1 gün = 7,5 saat esası üzerinden aylık çalışma gün sayısına dönüştürülerek, varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır. .."gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-)Davanın kısmen kabulü ile davacının ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü adına kayıtlı ... sicil numaralı iş yerinde,

2008 yılı Nisan ayında 18 gün bildirilmesi gereken sürenin 17 gün bildirilerek 1 gün,

2008 yılı Mayıs ayında 17 gün bildirilmesi gereken sürenin 16 gün bildirilerek 1 gün,

2008 yılı Haziran ayında 16 gün bildirilmesi gereken sürenin bildirilmeyerek 16 gün,

... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü adına kayıtlı ... sicil numaralı işyerinde,

2010 yılı Eylül Ayında 4 gün bildirilmesi gereken sürenin bildirilmeyerek 4 gün,

2014 yılı Ekim ayında 14 gün bildirilmesi gereken sürenin 13 gün bildirilerek 1 gün,

2015 yılı Haziran ayında 10 gün bildirilmesi gereken sürenin bildirilmeyerek 10 gün,

2015 yılı kasım ayında 17 gün bildirilmesi gereken sürenin 16 gün bildirilerek 1 gün,

2015 yılı Aralık ayında 19 gün bildirilmesi gereken sürenin 18 gün bildirilerek 1 gün, sigortalı hizmetin kuruma eksik bildirildiğinin tespiti ile bu sürelerin kuruma bildirilen süreye eklenmesine," dair karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı temyiz dilekçesinde; davanın kabulüne dair hüküm kurulması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı temyiz dilekçesinde; davanın reddine dair hüküm kurulması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddine dair hüküm kurulması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Temyiz yoluna başvuru harcı ve aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.