Konsoloslukta kaloriferci/bahçıvan olarak çalıştığı iddia edilen işçinin SGKya bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespiti davasında, hak düşürücü süre ve kayıt eksikliği itirazlarıyla temyiz edilen istinaf mahkemesi kararı.
Özet: Bir işçi, yabancı bir konsoloslukta 2005-2013 yılları arasında kaloriferci ve bahçıvan olarak bildirilmeden çalıştığı iddiasıyla hizmet tespiti davası açmış; ilk derece mahkemesi davayı kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi ise davalı konsolosluk ve feri müdahil kurumun itirazlarını kısmen haklı bularak çalışma süresinin bitiş tarihini düzelttikten sonra davacının sigortasız hizmetini büyük ölçüde tespit etmiş, davalı konsolosluk ise davanın zamanaşımına uğradığı, kayıtsız çalışma iddiasının ispatlanamadığı ve davacının kısmi çakışan başka bir sigorta kaydının bulunduğu gerekçeleriyle kararı temyiz etmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/8424 E.  ,  2025/14937 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/648 E., 2024/2816 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/135 E., 2024/1 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ... Cumhuriyeti Devleti ... Başkonsolosluğunda 10.10.2005-10.06.2013 tarihleri arasında kaloriferci ve bahçivan olarak kesintisiz çalıştığını, bu çalışmalarının ...'na bildirilmediğini belirterek davacının bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini istemiştir.
II. CEVAP
1.Davalı tarafından cevap dilekçesi verilmemiştir.
2.Fer'i müdahil ... vekili, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davalı tarafından, davacının çalışmasına ilişkin işe giriş bildirgesi ve dönem bordrosu verilmediğini, davacının dava konusu ettiği dönemde ... İl Özel İdare Müdürlüğünde 01.09.2012-05.09.2012 tarihleri arasında 22 gün hizmetinin bulunduğunu, bu tür davalarda fiili çalışmanın ispatı gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının, 10.10.2005-01.07.2013 tarihleri arasında kesintisiz şekilde toplam 2783 gün süreyle ... SGK sicil numaralı davalı işyerinde, hizmet akdine tabi olarak 2006/5 döneminde 548,63-TL, 2005/6 döneminde 552,06-TL, 2006/10 döneminde 983,10-TL, 2006/12 döneminde 986,01-TL, 2012/02 döneminde 927,34-TL, 2012/3 döneminde 906,52-TL, 2012/4 döneminde 895,01-TL, 2012/5 döneminde 891,23-TL, diğer aylarda ise asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile feri müdahil ve davalı vekillerinin istinaf başvuruları kısmen kabul edilerek kararın kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle,
"II) 1-Davanın kısmen kabulü ile
Davacının, davalıya ait ... işyeri numaralı işyerinde, 10.10.2005-09.06.2013 tarihleri arasında kesintisiz şekilde hizmet akdine tabi olarak, 2006/5 döneminde 548,63-TL, 2005/6 döneminde 552,06-TL, 2006/10 döneminde 983,10-TL, 2006/12 döneminde 986,01-TL, 2012/02 döneminde 927,34-TL, 2012/3 döneminde 906,52-TL, 2012/4 döneminde 895,01-TL, 2012/5 döneminde 891,23-TL, diğer aylarda ise asgari ücretle çalıştığının tespitine, ” karar verilmiştir.
Kararın gerekçesinde, "Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre ve özellikle; davacı ile işveren arasında 01.07.2007-01.07.2009, 01.07.2009-01.07.2011, 01.01.2011-01.02.2012, 01.02.2012-01.02.2013 tarihlerini kapsayan 4857 sayılı Yasa kapsamında iş sözleşmelerinin bulunması, davalı tarafından düzenlenen 01.07.2005 tarihli yazıdan, davacı ile 2 ay deneme süreli iş sözleşmesi yapıldığının anlaşılması, davalı tarafından bayram ikramiyelerine ilişkin 15.10.20 06... .12.2006 tarihli yazısının bulunması, yine davacının ücretine ilişkin olarak davalı tarafından düzenlenen yazıların olması, davacının, 01.07.2013 tarihi itibariyle işten ayrılmak istediğine ilişkin 20.06.2013 tarihli dilekçesi ve özellikle tanıklardan ...'ın beyanları, davacının Mahkemece verilen ilk kararı istinaf etmemiş olması dikkate alındığından mahkemenin kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmamakla davalı vekili ile feri müdahil vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
Dosya kapsamı itibariyle davacının davalı yanındaki çalışmasında Kuruma bildirilmeyen ve ispatlanan 10.10.2005-09.06.2013 tarihleri arasında gerçekleştiğinin hüküm altına alınması gerekirken, yazılı şekilde çalışmanın 10.10.2005-01.07.2013 tarihleri arasında gerçekleştiğinin hüküm altına alınması doğru görülmemiştir.
Yukarıda yapılan hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353-1-b-2 maddesi gereğince davanın esasına ilişkin olarak hüküm kurulduğu" belirtilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
-Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle,
1.Kanunda öngörülen yasal dava açma süresinin geçtiğini,
2.Davacının iş yeri dosyasının bulunmadığını, kendisiyle ilgili kayıt tutulmamış olup çalışmasının yalnızca iddia boyutunda olduğunu,
3.Davacının Başkonsoloslukta çalıştığını iddia ettiği 10.10.2005-10.06.2016 tarihleri arasında ... İl Özel İdare Müdürlüğünde SGK kaydının ortaya çıktığını, bu haliyle dava hakkında ret kararı verilmesi gerekmekte iken kabul kararı verilmesinin hatalı olup bozmayı gerektirdiğini,
4.Kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunmasına rağmen bu hatanın istinaf sürecinde düzeltileceği düşünülerek mevcut haliyle bırakılması hatalı olup, hukukun varsayımlar üzerine değil maddi gerçeklik ve kanuna uygunluk ile tesis edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
-Fer’i müdahil vekili temyiz dilekçesinde özetle,
1.Davacının ... Özel İdare Müdürlüğünde 01.09.2012-05.09.2012 tarihleri arasında 22 günlük hizmetinin mevcudiyetinin, davalı işverenin işletmesinde kesintili çalıştığının bir göstergesi olduğunu, Yerel Mahkemece ve İstinaf Mahkemesince davanın hakdüşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,
2. ... Özel İdaresinde kaydı olmasına rağmen ve 2012 öncesi Başkonsoluslukta fiili ve eylemli olarak çalıştığını ispata yarar bilgi ve belge olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,
3.Sırf tanık beyanları ile hizmet tespitinin mümkün olmadığını, Mahkemece kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak bir tanık delilinin mevcut olmaması ve davacının çalıştığını gösteren hiçbir yazılı delillin bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.