Üniversite hastanesi başhekimi tarafından imzalanan sözleşme uyarınca tahkimde verilen hakem kararının iptali davasında, tahkim şartının ve temsil yetkisinin geçerliliği ile mücbir sebep değerlendirmesinin HMK 439 kapsamında iptal nedeni oluşturmadığına ilişkin karar.
Özet: Bölge Adliye Mahkemesi, davacının mücbir sebep nedeniyle sözleşmenin haksız feshedildiği ve teminat mektubu bedelinin iadesi talebiyle açtığı davada verilen hakem heyeti kararının iptali istemini, sözleşmeyi imzalayan başhekimin ve tahkimdeki vekilin temsil yetkisi olmadığını, üniversite hastanesinin taraf ehliyeti bulunmadığını ve hakem heyetinin mücbir sebep değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmesine rağmen, tarafların önceki aşamalarda tahkim şartının geçersizliğini ileri sürmemeleri, kamu avukatlarının temsil yetkisinin yasal dayanağı olması ve hakem kurulunun uyuşmazlığın esasına ilişkin değerlendirmelerinin HMK 439. madde kapsamında iptal nedeni oluşturmaması gerekçeleriyle reddetmiştir.
6. Hukuk Dairesi         2024/3324 E.  ,  2025/3988 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi(İlk Derece)

SAYISI: 2024/1 E., 2024/1 K.
Bölge Adliye Mahkemesi (İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla) kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı ... Araştırma ve Uygulama Hastanesi arasında ... ve ... davalı tarafından alımına yönelik 23.09.2021 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmenin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmalığın İstanbul Tahkim kuralları uyarınca nihai olarak tahkim yoluyla çözümleneceğinin sözleşmede kararlaştırıldığını, davacı tarafından teslim edilmesi gereken iki adet jeneratörün mücbir sebeplerle teslim edilmemesi nedeniyle davalı idareden talep edilen ek sürenin davalı tarafından kabul edilmeyerek sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle davacının uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini ile paraya çevrilen teminat mektubu bedelinin iadesi için ...'nin 2022/DA-410 sayılı dosyasında dava açıldığını, üç kişilik hakem heyeti tarafından davanın reddine karar verildiğini, sözleşmeyi davalı adına imzalayan başhekimin tahkim anlaşması yönünden ehliyetsiz olduğunu, sözleşmenin üniversite rektörlüğü tarafından imzalanması gerektiğini, üniversite hastanelerinin tek başına tüzel kişiliğinin bulunmadığından üniversite hastanelerine karşı açılacak davalarda taraf ve dava ehliyetinin rektörlüğe ait olduğunu, ayrıca tahkim dosyasında davalı idareyi temsil eden avukatların tahkim dosyası yönünden davalıyı temsil yetkilerinin bulunmadığını, tahkim dosyasındaki temsil için avukatlara özel yetki verilmesi gerektiğini, ayrıca hakem kurulunun mücbir sebebin varlığına ve feshin haklı olup olmadığına ilişkin değerledirmelerinin de açıkça hukuka aykırı olduğunu, bu hususların kamu dizenine ilişkin olduğunu ileri sürerek... Tahkim Merkezi'nin 2023/DA-300 sayılı dosyasından verilen 24.03.2023 tarihli hakem heyeti kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tahkim aşamasında sözleşmenin geçersizliğini ileri sürmediğini ve sözleşme uyarına uyuşmazlığın çözümü için tahkim yoluna başvurduğunu, tahkim yargılamasında davalıyı temsil eden Avukatların ... Üniversitesi avukatı ve hukuk müşaviri olduklarını, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri kapsamında ... Üniversitesini temsil yetkilerinin bulunduğunu, davacının bu hususta tahkim yargılaması sırasında her hangi bir itirazda bulunmadığını, mahkemece 6100 sayılı HMK'nın 439. maddesinde sayılan iptal sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapılacağını, davacının uyuşmazlığın esasına ilişkin iptal davasında itirazda bulunmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
Bölge Adliye Mahkemesinin (İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla) yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin davacı şirket ile davalı üniversitenin başhekimi arasında üniversite adına imzalandığı, nitekim tahkim yargılamasında davalı tarafın üniversite vekillerince temsil edildiği, tarafların aşamalarda sözleşmenin veya tahkim şartının geçersizliğine ilişkin iddialarının bulunmadığı, davacı tarafın sözleşme kapsamında edimlerini ifa etmeye çalıştığı, davalı tarafın da sözleşme kapsamında işlemler yürüttüğü ve sözleşmenin taraflarca benimsendiği gözetildiğinde tahkim şartının geçersizliğinin ileri sürülemeyeceği, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin "Hukuk Birimlerinin Görevleri" başlıklı 4. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi "İdarenin taraf olduğu adli ve idari davalarda, iç ve dış tahkim yargılamasında, icra işlemlerinde ve yargıya intikal eden diğer her türlü hukuki uyuşmazlıklarda idareyi temsil eder, dava ve icra işlemlerini vekil sıfatı ile takip eder." hükmünü, "Takip ve temsil yetkileri ile bunların kapsamı, niteliği ve kullanılması" başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrası ise "İdareleri adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde vekil sıfatıyla doğrudan temsil yetkisi; hukuk birimi amirleri, hukuk müşavirleri, muhakemat müdürleri ve avukatlara aittir." hükmünü içermekte olup, hüküm belirtilen hükümler uyarınca kurum vekillerinin tahkim yargılamasında temsil görevi ve temsil yetkisinin bulunduğu, hakem kurulunun, hukuku doğru uygulayıp uygulamadığı meselesinin 6100 sayılı HMK'nın 439. maddesinin 2. fıkrasında sayılan iptal sebeplerinden olmadığı, hakem kurulunun mücbir sebep konusundaki yorum ve değerlendirmesi bu kapsamda olup bir iptal nedeni oluşturmadığı gibi kamu düzenine ilişkin bir husus da olmadığı, yasanın saydığı diğer iptal sebeplerinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde: tahkim şartına yönelik taraf ehliyetindeki eksikliğin tarafların sözleşmeyi benimsedikleri gerekçesiyle giderilebilecek bir eksiklik olmadığını, tahkim şartını içeren sözleşme maddesi yönünden sözleşmenin üniversiteyi temsile yetkili rektörlük tarafından imzalanması gerektiğini, hakem kararlarının esasında kamu düzenine aykırılık varsa HMK'nın 439/2-ğ maddesi uyarınca esasınında incelenebileceğini, taraflar arasındaki sözleşmeye konu jeneratörün mücbir sebeplerle davalıya teslim edilemediği açıkça belliyken ve davalı idare tarafından bu hususta ek süre verilerek mücbir sebebin varlığı kabul edilmişken daha sonra mücbir sebep ortadan kalkmadığı halde davalının yeniden ek süre vermeyerek sözleşmeyi feshetmesinin ve hakem heyetince de fesih işleminin haklı olduğunun kabulünün açıkça kamu düzenine aykırı olduğunu, hakem kararının iptaline karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine (İlk Derece),
20.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.