kayıp/sahte çeklerden kaynaklanan menfi tespit davasında, faktoring şirketi ilişkisi nedeniyle finans mahkemelerinin görevine dair kapsamlı yargı değerlendirmesi.

Kayıp/sahte çeklerden kaynaklanan menfi tespit davasında, faktoring şirketi ilişkisi nedeniyle finans mahkemelerinin görevine dair kapsamlı yargı değerlendirmesi.

Özet: Bu hukuki evrak, davacının, ticari ilişkisi sonucu zayi olduğunu veya sahte imza içerdiğini iddia ettiği iki çek nedeniyle aleyhine başlatılan icra takibine karşı, davalılara borçlu olmadığının tespitini talep ettiği bir menfi tespit davasını konu almaktadır ve mahkeme, çeklerin bir faktoring şirketi tarafından işleme konulması ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamına girmesi sebebiyle, uyuşmazlığın çözümünde ihtisas mahkemesi olarak belirlenen finans mahkemelerinin görevli olduğuna karar vermiştir.

T.C.

İSTANBUL

18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/147 Esas

KARAR NO :2026/112

DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:17/02/2026

KARAR TARİHİ:23/02/2026

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ticari ilişki sebebiyle ... Şubesi - C1 ... seri nolu 138.863,74-TL bedelli 13.12.2025 tarihli çek ile ... Şubesi - C1 ... seri nolu 100.000-TL bedelli 20.12.2025 tarihli çeklerin zayi olduğunu ve iptal davası açılarak ödeme yasağı konulduğunu, bu çeklerle ilgili müvekkili aleyhine icra takibi başlatılarak haciz işlemi yapıldığını, söz konusu çeklerle ilgili olarak müvekkilinin davalılara borçlu olmadığını, %20'den aşağı olmamak üzere tazminatın davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı itibariyle yapılan incelemede; Dava, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile davacı aleyhine başlatılmış olan takip neticesinde öncelikle çeklerin istirdadı olmadığı takdirde davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle; davacının lehtarı olduğu, ... Şubesi - C1 ... seri nolu 138.863,74-TL bedelli 13.12.2025 tarihli çekin ve ... Şubesi - C1 ... seri nolu 100.000-TL bedelli 20.12.2025 tarihli çekin zayi olduğu, çek üzerindeki davacının kaşe ve imzasının taklit edildiğinden bahisle öncelikle davalı faktoring şirketi uhdesinde olan çeklerin istirdadını; olmadığı takdirde ... Şubesi - C1 ... seri nolu 138.863,74-TL bedelli 13.12.2025 tarihli çekten ve bu çekin icraya konulduğu.... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... E. sayılı icra takibinden dolayı davacının davalılara borcunun bulunmadığının tespiti ile ... Şubesi - C1 ... seri nolu 100.000-TL bedelli 20.12.2025 tarihli çekten ve bu çekin icraya konulduğu .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... E. sayılı icra takibinden dolayı davacının davalılara borcunun bulunmadığının tespiti istimiyle işbu davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2023/57 Esas, 2023/350 Karar Sayılı, 01/03/2023 Tarihli "İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında; davacı tarafça davaya konu çekin düzenlenerek ticari ilişkide bulunduğu, ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. 'ye verildiğini çekin bu şirketten çalındığını yada kaybolduğunu, davalı Faktoring Şirketi tarafından icra takibine konu edildiğini, müvekkilinin davalıya borçlu bulunmadığını ileri sürmüştür.

İlk derece mahkemesince davaya bakma görevinin, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 25/11/2021 tarihli 1232 sayılı kararıyla Finans Mahkemeleri olarak gönderilen mahkemelere ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

İstinaf başvurusunda bulunan davalı Faktoring Şirketi'nin müvekkili ... A.Ş. ile dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ("Faktoring Müşterisi") arasında 10.06.2022 tarihli Faktoring Sözleşmesi (EK-1) imzalandığını ve çekin bu faktoring ilişkisi çerçevesinde kendisine ciro edildiğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

30/11/2021 tarihli 31675 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 25/11/2021 tarihli 1232 sayılı kararıyla; 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nu ilgilendiren Uyuşmazlıkların, 15/12/2021 tarihinden itibaren ihtisas mahkemesi olarak finans mahkemelerinde bakılacağı ve yirmi ve daha fazla Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde, 6,7,8,9. Ticaret Mahkemelerinin finans mahkemeleri olarak görev yapacağı düzenlendiğinden, uyuşmazlığın çözümünde 6361 Sayılı Kanun hükümleri de uygulanacağından, ilk derece mahkemesince gönderme kararı ile, dosyanın ihtisas mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, görevsizlik kararı verilmesi yerinde değilse de, bu husus sonuca etkili olmadığından işaret edilmekle yetinilmiş, sonuç olarak mahkemece dosyanın finans mahkemesine gönderilmesi yerinde olduğundan , davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir." şeklindeki gerekçeli ilamı ile Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin , İhtisas Mahkemelerinin belirlenmesine ilişkin 25/11/2021 tarihli 1227 -1228- 1229- 1230- 1231- 1232- 1233- 1234- 1235-1236 sayılı kararları ile "13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,

3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde

düzenlenenler hariç),

4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,

5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve

Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,

6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,

7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,

Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşlar Hakkında Kanun’dan,

Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari

nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;

a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,

b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,

c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerler de 6 numaralı,

d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,

e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8

numaralı, f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9

numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına,

(Örneğin asliye ticaret mahkemelerine bu kapsamda gelecek dava ve işlere;

a) Kayseri’de iki asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 2 numaralı, b) Konya’da dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 4 numaralı,

c) İzmir’de yedi asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 numaralı, d) İstanbul Anadolu’da on üç asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 ve

7 numaralı,

e) Ankara’da on dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7 ve 8

numaralı,

f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve

9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına) " aynı kararda yine " Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr

Mahkemeler ve Hâkimliklere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava, iş ve başvuruların

ise anılan ihtisas mahkemeleri ve hâkimliklere tevzi edilmesine" denildiği, yukarıda belirtilen Hakimler ve Savcılar Kurulu kararına göre eldeki davanın 17/02/2026 tarihinde açıldığı hususu, nitekim davalılardan Tam Finans Faktoring Anonim Şirketinin icra takip dosyasında alacaklı konumunda olması ve istirdat talebi bakımından çekin işbu davalının uhdesinde olması sebebiyle davalının faktoring kanunu çerçevesinde çeki teslim almada gereken özeni gösterip göstermediği hususunun da ihtisas mahkemesince tartışılması gerektiği hususu da göz önünde bulundurulduğunda davaya bakmaya mahkememizin görevli olmadığı kanaatine varılarak dosyanın İstanbul 6,7,8 ve 9 nolu Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;

1-Dosyamızın niteliği itibari ile İstanbul 6,7,8 ve 9 nolu Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi bürosuna gönderilmesine, mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına,

2-Yargılama gideri, harç ve masrafların esas hükümle birlikte görevli mahkemesince hüküm altına alınmasına,

3-Davacının ihtiyati tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 23/02/2026

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır