SGK denetim raporuyla taşeron tesciline itiraz ve asıl-alt işveren ilişkisinin hatalı değerlendirilmesi nedeniyle ihtirazi kayıtla ödenen primlerin iadesi talebi.
Özet: Davacı şirket, dava dışı bir firma ile arasındaki hizmet temini sözleşmesinin hatalı değerlendirilerek Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından alt işveren olarak tescil edilmesine dair denetim raporunun iptalini ve ihtirazi kayıtla ödediği primlerin iadesini talep etmiş; aralarındaki ilişkinin asıl-alt işveren ilişkisi olmadığını, yalnızca hizmet alımı olduğunu ve sözleşmelerinde de bunun açıkça belirtildiğini savunmuştur; ancak hem ilk derece hem de istinaf mahkemeleri, toplanan deliller ve yapılan incelemeler neticesinde davacının ilgili işyerinde fiilen alt işveren olarak faaliyet gösterdiğini tespit ederek davanın reddine karar vermiştir.
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2260 E., 2024/3040 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 2. İş MahkemesiSAYISI : 2022/340 E., 2023/196 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; şirketin dava dışı ... Tic. A.Ş. ile akdettiği hizmet temini sözleşmesi kapsamında anılan şirketten hizmet aldığını, Kurum tarafından usule ve kanuna uygun hiçbir belge ve delil bulunmadığı halde şirketin taşeronu olarak tescil edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, dava açılmadan önce söz konusu hukuka aykırı işleme yapılan son itiraz dilekçesinin SGK tarafından reddedildiğini, Kurum tarafından tesis edilen “... Tic. A.Ş.” nin şirkete ait iş yerine alt işveren olarak tescil edilmesine dair işlemin gerekçesini oluşturan denetim raporunun aslı ve eklerinin taraflarına tebliğ edilmediğini, bahsi geçen şirket ile şirketleri arasındaki ticari ilişkinin hatalı değerlendirildiğini, taşeronluk ilişkilerini düzenleyen Kanun hükümleri ile Alt Taşeron Yönetmeliği’nde mevcut kriterlerin yanlış uygulandığını, mevcut belgeler incelenmeden peşin hükümle hareket edildiğini belirterek davalı Kurum tarafından düzenlenen 11.03.2022 tarih, 2022/414030/SM-005 sayılı Sosyal Güvenlik Denetmen raporunun iptaline, bu rapora istinaden şirkete tahakkuk ettirilen ve şirket tarafından “ihtirazi kayıt” ile ödenmek zorunda kalınan tutarın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalı Kurumdan iadesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu denetim raporu doğrultusunda Müdürlüğün işlem gördüğü ...Şirketine ... Şirketi tarafından taşeron olarak tescil kaydı yapıldığından belirtilen tarihler arasında sigortalı hizmetlerinin aktarıldığını, denetim ve kontrolle görevli memurlar tarafından tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu, iki şirket arasındaki sözleşmede hiçbir detayın eksik kalmadığını, davacı şirketin bilerek kendine ait şirket kurarak işçilerin alacaklarının almasının önüne geçmeye, Kuruma ödenmesi gereken prim, vs. alacaklarının almasını önlemeye yönelik işlemler yaptığını, şikayet üzerine yapılan incelemede de bu durumun tespit edildiğini ve gerekli yasal prosüdürün uygulandığını, davacının öncelikle kendi alt işvereni olmadığı kabul ediliyor ise ... Tic. A.Ş.'ye dava açılması onlardan bu ödemenin yapılmasının istenilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; Mahkeme dosyası, bilirkişi raporu, iş yeri ve davacının yaptığı işin niteliğine ilişkin somut, net anlatımları dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucu; davacının davalı işverene ait iş yerinde ...A.Ş. ile dava dışı ... Şirketi arasında asıl işveren alt işveren ilişkisini gösterir hizmet temin sözleşmesi ile personel hizmet sözleşmesine göre aralarında alt üst işveren ilişkisinin bulunduğu gerekçeleriyle; davacının davasının reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller v..il numarasında bildirilen Tablo 1'de belirtilen (916 kişi) sigortalıların tümünün ...A.Ş. unvanlı iş yerlerinde alt işveren olarak faaliyet gösterdiği ve söz konusu iş yerlerinde fiilen çalıştıkları tespit edildiğinden, ...A.Ş. unvanlı iş yerlerinde alt işveren olarak tescil edilmesi ve sigortalıların hizmet bildirimlerinin tamamının aktarılması gerektiğinin değerlendirildiği, ... A.Ş. ile ...Yurtiçi Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. arasında düzenlenen Personel Temini başlıklı hizmet temini sözleşmesine göre; sözleşmenin konusunun, ... Kargonun ihtiyaç duyduğu ve ... Kargonun belirlediği yerlerde hizmet vermek üzere indirme, yükleme, istifleme ve ... Kargonun talebi olması hâlinde depolama hizmetlerinin mevzuat, sözleşme ve eklerinde yer alan hüküm ve şartlarının yüklenici tarafından yerine getirilmesi ve tarafların bu konudaki hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesi olduğu, sözleşmenin 6.5. maddesinde, yüklenicinin, bu sözleşmede belirtilen işi yapmak için görevlendireceği personelin her türlü hukukî, cezai ve mali yükümlülüklerinden sorumlu olduğunun, SGK vesair kurumlardaki her türlü yükümlülükten yüklenicinin sorumlu olduğunun, 6.6. maddesinde ise bu sözleşmedeki hiçbir hükmün ...ile yüklenici arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi tesis edildiği şeklinde yorumlanamayacağının hüküm altına alındığı, sözleşmenin 01.01.2021-01.01.2023 tarihlerini kapsar şekilde düzenlendiği, sözleşme Ek-1'de yer alan günlük yevmiyeci şartnamesine göre de SGK ödemeleri, prim her türlü personel ödeme ve hak edişlerinden yüklenicinin sorumlu olacağının düzenlendiği, denetmen raporu, taraflar arasındaki sözleşmeler ve toplanan delillere göre, yasal mevzuat hükümleri ve yerleşik içtihatlar doğrultusunda davacı ...A.Ş. ile dava dışı ... A.Ş. arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu, sonuç olarak Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili, davacı ile dava dışı ... Şirketi arasında imzalanan Hizmet Temini Sözleşmesi'nin 6.5. maddesinde Sosyal Sigortalar Mevzuatı ve diğer mevzuatlardan doğabilecek her türlü vergi ve prim borçlarının sadece yüklenici olan ... Şirketinin sorumlu olacağının açıkça belirtildiği, aynı sözleşmenin 6.6. maddesinde işin anahtar teslim niteliğinde olduğunun belirtildiği, sözleşmenin söz konusu maddeleri değerlendirildiğinde dava dışı şirketin işçilerine ait sigorta primi borçlarından davacının hiçbir şekilde sorumlu olmayacağı, Kurum tarafından söz konusu sözleşme hiçe sayılarak usul ve yasalara aykırı bir şekilde müvekkiline borç tahakkuk ettirildiği, denetim raporunda adı geçen işçilere ilişkin müvekkiline tahakkuk ettirilen prim borçlarından davacının akdedilen Anahtar Teslim Sözleşmesinden dolayı asıl işveren konumunda bulunmaması nedeniyle sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, dava dışı ... A.Ş.'nin SGK prim borçlarının bulunduğu, Kurum tarafından alacağın tahsil edilebilmesi amacıyla denetim raporunun hazırlandığı, şirketin sorumlu tutulmak istendiği SGK prim borçlarına muhatap olması gereken borçlunun dava dışı TEDI firması olduğu gerekçeleriyle, kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık dava dışı ... .... A.Ş. unvanlı iş yerinin davacı şirketin alt işvereni olmadığının tespiti ile istirdat istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.