Kamulaştırma Kanunu uyarınca arazi niteliğindeki taşınmazda irtifak hakkı bedeli tespiti, tescili, net gelir esaslı değerleme ve temyiz incelemesi sonucu onanan karar.
Özet: Davacı idare tarafından açılan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinin ardından, davacı idarenin bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğu, bedelin fahiş olduğu ve objektif değer artışı verilmemesi gerektiği yönündeki istinaf talepleri bölge adliye mahkemesince, arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin mevzuata uygun olduğu, kapitalizasyon faiz oranının ve ürün münavebesinin doğru uygulandığı, enginar bitkisinin mutat ürünlerden olduğu ve objektif değer artışı ile değer azalışı katsayısının yerinde olduğu gerekçeleriyle esastan reddedilmiş olup, temyiz incelemesinde de bölge adliye mahkemesinin kararı, taşınmazın net geliri esas alınarak ve irtifak hakkına konu bölümün özellikleri dikkate alınarak bedel tespiti yapılmasında ve temyiz edenin sıfatı gözetilerek değer düşüklüğü oranı belirtilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle onanmıştır.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1044 Esas, 2025/498 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Geyve 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/227 Esas, 2023/164 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 21... (eski 1 40... ) parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, taşınmazın nitelikleri göz önüne alındığında objektif değer artışı verilmemesi gerektiğini, bedelin fahiş olduğunu, idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi vasfındaki taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, kapitalizasyon faiz oranının Yargıtay içtihatları ve bilimsel verilere göre taşınmazın özelliklerine uygun şekilde belirlendiği, taşınmazda yetiştirilen ürünlerin münavebe durumları ile verim, satış fiyatı ve üretim giderlerinin İlçe ... ve ... Müdürlüğü verileri ile örtüşür şekilde uygulandığı, enginar bitkisinin ... İlçe ... ve ... Müdürlüğü veri cetveli itibari ile yörede yaygın olarak yetiştirilen mutat ürünlerden olması nedeniyle münavebeye dahil edilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, kaldı ki keşif tarihi itibari ile taşınmaz üzerinde enginar ekili olduğunun da keşif gözlemine geçirildiği, bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, dava konusu taşınmaza yakın konumda olan ... Mahallesi 1 37... parsel sayılı taşınmaz için öngörülen %65 objektif değer artış oranının Dairelerinin 2024/482 Esas sayılı dosyasında uygun bulunarak istinaf incelemesinden geçtiği dikkate alındığında işbu taşınmaz için uygulanan %35 objektif değer artış oranının istinaf edenin sıfatına göre yerinde olduğu, daimi irtifak hattının geçtiği güzergâh dikkate alınarak %35 değer azalışı katsayısı uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde temyiz edenin sıfatı gözetilerek bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.