hazinenin tapu iptali ve tescil davasının konusuz kalması üzerine, taşınmazın kurumsal devirle hazineye geçmesi nedeniyle yargılama giderleri ve vekalet ücreti sorumluluğunun kadastro kanunu 36/a maddesi kapsamında değerlendirildiği temyiz kararı.

Hazinenin tapu iptali ve tescil davasının konusuz kalması üzerine, taşınmazın kurumsal devirle hazineye geçmesi nedeniyle yargılama giderleri ve vekalet ücreti sorumluluğunun Kadastro Kanunu 36/a maddesi kapsamında değerlendirildiği temyiz kararı.

Özet: Hazine tarafından açılan tapu iptali ve tescil davasında, dava konusu taşınmazlardan birinin 6360 sayılı Kanun uyarınca belediyeye tashihen devredilmesiyle davanın konusuz kalması üzerine, ilk derece ve istinaf mahkemeleri, Kadastro Kanununun 36/a maddesini gerekçe göstererek Hazinenin yargılama giderlerini kendi üzerinde bırakıp davalı belediye lehine vekalet ücretine hükmetmiş; Hazine ise, davanın açıldığı tarihte haklı olduğu ve uyuşmazlığın 6360 sayılı Kanundan kaynaklandığı için Kadastro Kanunu hükmünün uygulanamayacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

1. Hukuk Dairesi 2025/2767 E. , 2025/4348 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/161 E., 2025/288 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gölköy Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/41 E., 2024/22 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Hazine temsilcisi dava dilekçesinde; ...Mahallesinde bulunan 1 61... parselin 6360 sayılı Kanun'a istinaden... Belediyesine tashihen geçtiğini, 1 61... parselin davalı ..., 1 49... parselin ise davalı ..... adına tespit edildiğini, kadastro işleminin doğru olmadığını ileri sürerek taşınmazların tapu kayıtlarının iptaliyle Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...cevap dilekçesinde; 1 61... , 2 ve 3 numaralı parsellerin öncesinde bir bütün olarak babası ... ...e ait olduğunu, ... ...in 1 61... parsel olarak sınırlandırılan taşınmazı okul yapılmak için Milli Eğitime bağışladığını ve taşınmaz üzerine okul yapıldığını, 1 61... parseli cami yapılması için bağışladığını ve kalan kısmını kendisine hibe ettiğini, 3 parsel üzerinde bulunan lojman binasının ise kendisine bağışlanan alandan camiye bağışladığı bölüm olduğunu, bu nedenle davaya konu 1 61... parsel sayılı taşınmazın kendisine ait olup 30 yıldır zilyetliğinde bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı .......... ... cevap dilekçesinde; dava konusu 1 49... parsel sayılı taşınmazın çok uzun yıllardan beri zilyetliğinde olduğunu, taşınmazın babası ... ...'ın zilyetliğindeyken 30 yıl önce kendisine hibe edildiğini, eklemeli zilyetlik süresinin 70 yılın üstünde olduğunu, davacının dayandığı tapu kaydının sabit sınırları içermediğini ve dava konusu taşınmaza ait olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince temyize konu 1 61... parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın tefrikine karar verildikten sonra Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yargılama sırasında dava konusu 1 61... parsel sayılı taşınmazın mülkiyetinin kurumlar arası tahsisen devir yoluyla davacı Hazineye devredildiği, davanın konusuz kaldığı, yargılama giderleri yönünden HMK’nın 331. maddesine göre davanın açıldığı tarihteki haklılık durumunun dikkate alınacağı, mülkiyetin davalı ... Belediye Başkanlığına tashihen devir ile geçmesi nedeniyle davalı ... Belediye Başkanlığının davanın açılmasına sebebiyet vermediği, bu nedenle aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmediği, vekalet ücreti yönünden ise AAÜT’de özel düzenleme bulunduğu ve davanın ön inceleme aşamasından sonra konusuz kaldığı gerekçesiyle 1 61... parsel yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı ... Belediye Başkanlığı lehine dava değeri de dikkate alınarak 1.000,00 TL vekalet ücreti verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine temsilcisi tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Kadastro Kanunu'nun 36/A maddesi gereğince Devlet ve diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından kayıt lehtarına karşı kadastro mahkemeleri ile genel mahkemelerde açılan davalarda davalı aleyhine vekalet ücreti dahil yargılama giderine hükmolunmayacağı, davacı lehine yargılama giderine hüküm olunmamasında ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı Hazine temsilcisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı Hazine temsilcisi temyiz dilekçesinde; 29.04.2015 tarihinde açılan davada davalı Belediye Başkanlığının uzun süren yargılama boyunca davayı kabul etmediği gibi hatalı tescili düzeltmediğini, davacı Hazinenin dava tarihinde haklı olduğunu, bu nedenle yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu, dava tapu iptali-tescil davası olarak açılmış ise de husumete neden olan hususun 6360 sayılı Yasa’nın devir tasfiye komisyonu kararı olduğunu, bu nedenle artık Kadastro Kanunu'nun uygulama yerinin kalmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, kadastrodan önceki hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden; temyize konu 1 61... parsel sayılı taşınmazın Köy Tüzel Kişiliği adına yapılan kadastro tespitinin itirazsız olarak 23.09.2011 tarihinde kesinleştiği, güncel tapu kaydına göre taşınmazın 27.06.2014 tarihinde tashihen devir nedeniyle davalı ... Belediye Başkanlığı adına kayıtlı olduğu, davanın 29.04.2015 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı Hazine temsilcisinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Bilindiği üzere 3402 sayılı Kanun'un 36 /A maddesine göre kadastro işlemi ile oluşan tespit ve kayıtların iptali için Devlet veya diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından kayıt lehtarına karşı kadastro mahkemeleri ile genel mahkemelerde açılan davalarda davalı aleyhine vekâlet ücreti dâhil, yargılama giderine hükmolunmaz. Anılan yasal düzenleme uyarınca davacı Hazine lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığı açıktır. Ne var ki; 6100 sayılı HMK'nın 331.maddesine göre davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.

3. Somut olayda; dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden 6360 sayılı Kanun kapsamında kurulan devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonunca sehven .......... Belediye Başkanlığı adına tescil edilmesine karar verilen taşınmazların 08.05.2023 tarihli komisyon kararı gereğince Hazine adına tesciline karar verildiği ve tapu kaydının yargılama sırasında 26.09.2023 tarihinde davacı Hazine adına tescil edildiği, buna göre davacı Hazinenin dava tarihinde haklı olduğu anlaşıldığından davalı Belediye Başkanlığı lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı Hazine temsilcisinin temyiz itirazlarının değinilen yönden kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (5) numaralı bendinin çıkarılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı Hazine harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.