asfalt plenti sözleşmesi kaynaklı gecikme cezası ihtilafında, idarenin geç yer teslimi ve olumsuz hava koşulları nedeniyle uzayan sürenin bilirkişi raporuyla tespit edilerek hakediş kesintisinin haksız bulunup davanın kabulü.

Asfalt plenti sözleşmesi kaynaklı gecikme cezası ihtilafında, idarenin geç yer teslimi ve olumsuz hava koşulları nedeniyle uzayan sürenin bilirkişi raporuyla tespit edilerek hakediş kesintisinin haksız bulunup davanın kabulü.

Özet: Davacı yüklenici, davalı idarenin yer teslimini geciktirmesi sonucu işin kış mevsimine sarkması ve buna bağlı olarak hava şartları nedeniyle çalışılamayan sürelerin hatalı hesaplanmasıyla haksız yere kesilen 305.130,00 TL gecikme cezasının iadesi talebiyle açtığı davada, temyiz mahkemesinin bozma kararı sonrası yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, işin sözleşme süresine eklenen çalışılamayan günlerin doğru tespitiyle yüklenicinin bir gecikmesinin olmadığının anlaşılması üzerine, alacağının kabulüne karar verilerek, haksız kesintinin davalı idareden tahsiline hükmedilmiştir.

6. Hukuk Dairesi 2024/3360 E. , 2025/3970 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/12 E., 2024/734 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2021/561 E., 2022/8 K.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 24.08.2015 tarihinde imzalanan sözleşme ile davacının, davalı idareye asfalt plenti üretimi ve teslimi edimini üstlendiğini, hava sıcaklığının sıfırın altında seyretmesi ve nisan ayından önce beton dökülmesinin mümkün olmaması nedeni ile davacının 20 günlük cezalı süresinin 120 güne çıkarılmasını istemek zorunda kaldığını, sözleşmeye konu Bayburt ve Iğdır illerinde 1 Aralık-1 Nisan tarihleri arasında çalışmanın mümkün olmadığını ileri sürerek davacının hakedişlerinden kesilen ıslah ile artırılan 305.130,00 TL gecikme cezasının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşmede iş süresinin 85 gün olarak belirlendiğini, yüklenicinin 25.08.2015 tarihinde işe başladığını, 17.05.2015 tarihinde işin bitirilmesi gerektiğini, davacının talebi üzerine davacıya cezasız süre verildiğini ancak, bu süre içinde de davacının işi teslim edemediğini, davacının talebi üzerine bu sefer cezalı süre verildiğini, davacının 16.11.2015 tarihine kadar sözleşme konusu sahalarda hiç bir faaliyetinin bulunmadığının belirlendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.01.2022 tarihli, 2021/561 E., 2022/8 K. sayılı kararı ile idarece yer teslimi zamanında gerçekleştirilmediğinden, işin yapımının kış mevsimine sarktığı, Türkiye Cumhuriyeti Bayındırlık Bakanlığı'nın hazırlamış olduğu çalışılamayan günler listesine göre Bayburt için 15 Kasım-1 Nisan; Iğdır için 1 Aralık-1 Nisan tarihleri arası çalışılamadığı, bu nedenle ilave cezasız ek süre verilmesi gerektiği, gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 06.01.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.04.2022 tarihli kararı ile davalı vekilinin faiz başlangıcı ile ilgili istinaf itirazı dışındaki istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği, davacının dava tarihinden önce davalıyı temerrüde düşürmediği, bu nedenle alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerekirken, kesinti tarihinden itibaren faiz işletilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/561 Esas, 2022/8 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kabulü ile 305.130,00 TL'nin dava tarihi olan 22.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.04.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, 07.11.2023 tarihli, 2022/3038 Esas, 2023/3720 Karar sayılı ilâmı ile davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, her ne kadar yer tesliminin zamanında yapılmaması nedeniyle işin yapım tarihi ertelenerek kış mevsimine denk geldiğinden hava koşulları nedeniyle çalışılmayan sürelerin belirlenerek iş yapım süresine eklenmesi yerinde olsa da süre uzatımı verilmesi gereken tarihler belirlenirken işin yapıldığı yıldaki 15 Kasım-1 Nisan tarihleri arasının tamamının süre uzatıma dahil edilmesinin doğru olmadığı, mahkemece yapılacak işin, ... Genel Müdürlüğü'nden bu tarihler arasında hava durumuna ilişkin rapor istenerek, bilirkişi tarafından alınacak ek raporla hava koşullarından kaynaklı çalışılamayan günlerin belirlenip işin süresine eklenerek hesaplama yapılması gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak alınan bilirkişi ek raporu çerçevesinde 15 Kasım-1 Nisan tarihleri arasındaki sürenin tamamının iş süresine eklenmesi gerektiği, böylelikle Iğdır şantiyesi için iş bitim tarihinin 21.01.2016 tarihi olduğu, yüklenicinin 1 Nisan 2016 tarihinde işi bitirdiği; Bayburt şantiyesi için iş bitim tarihinin 06.06.2016 tarihi olduğu, yüklenicinin ise 04.02.2016 tarihinde işi bitirdiği, bir gecikmesinin olmadığı, davacıdan kesilen 305.130,00 TL gecikme cezasının dayanaksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi'nin 08.10.2024 tarihli kararı ile dairemizin bozma ilamı üzerine istinaf mahkemesince verilen davanın kabulüne dair Daire kararının HMK. 362/1-a maddesi uyarınca kesin olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin Daire'nin 12.09.2024 tarihli, 2024/12 Esas, 2024/734 Karar sayılı kararına karşı yapmış olduğu 04.10.2024 havale tarihli temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde:

a.Bilirkişi raporuna itiraz ettiğini ancak mahkemece itirazının değerlendirilmediğini,

b.Eksi derece havalarda bile beton dökülmesinin mümkün olduğunu, yüklenicinin süre uzatımı verildikten sonra dahi iş programına uymadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

1- 7531 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 22. maddesiyle 6100 sayılı Kanun'un ek 1 nci maddesine eklenen fıkra ile “(3) İstinaf ve temyiz kanun yoluna başvuruda esas alınan parasal sınırda yeniden değerleme nedeniyle meydana gelen artış, bölge adliye mahkemesinin kaldırma veya Yargıtay'ın bozma kararları üzerine yeniden verilen kararlar hakkında uygulanmaz, ilk karar tarihinde geçerli olan parasal sınırlar esas alınır.” düzenlemesi yapılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesince her ne kadar 08.10.2024 tarihli ek karar ile kararın dava değeri itibariyle kesin olduğu belirtilmiş ise de eldeki dosyada 07.11.2023 tarihli bozma kararı bulunmakta olup bozma karar tarihindeki temyiz sınırı 238.730,00 TL olup, davada kabul edilen miktarın 305.130,00 TL olduğu ve bu nedenle temyiz sınırının üzerinde olduğu anlaşıldığından ek kararın kaldırılarak davalı vekilinin temyiz isteminin incelenmesine geçilmiştir.

2- Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1- Bölge Adliye Mahkemesi'nin 08.10.2024 tarihli temyiz başvurusunun değerlendirilmesine ilişkin ek kararın KALDIRILMASINA,

2- Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.