kamu kurumunda sigortasız çalışma tespiti davasında, ilk derece mahkemesinin eksik inceleme ve araştırma yapması nedeniyle bozulan kararı sonrası yeniden kısmi kabul ile belirlenen hizmet dönemleri.

Kamu kurumunda sigortasız çalışma tespiti davasında, ilk derece mahkemesinin eksik inceleme ve araştırma yapması nedeniyle bozulan kararı sonrası yeniden kısmi kabul ile belirlenen hizmet dönemleri.

Özet: Bu hukuki belge, bir kamu kurumu (orman fidanlığı) bünyesinde sigortasız olarak geçen hizmet sürelerinin tespiti amacıyla açılan bir davayı ele almaktadır. İlk derece mahkemesi, davayı kısmen kabul ederek belirli dönemlerdeki hizmetleri tespit etmiş, ancak önceki talepleri hak düşürücü süre nedeniyle reddetmiştir. Temyiz incelemesi sonucunda yüksek mahkeme, davalı iş yerinin kamu kuruluşu niteliği taşıması, resmi kayıtlara dayanma ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması esası gereği, davacının iş tanımı, çalışma şekli, ödeme mekanizmaları (kooperatif ilişkisi) ve yetkili tanık beyanlarına ilişkin yeterli araştırma yapılmadığı gerekçesiyle kararı bozmuştur. Bozmaya uyan ilk derece mahkemesi, yeni bir bilirkişi raporuna dayanarak davacının farklı dönemlerdeki sigortasız çalışmalarını sigortalı hizmet olarak yeniden kısmen tespit etmiştir.

10. Hukuk Dairesi 2025/5253 E. , 2025/16579 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2019/64 E., 2024/219 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı iş yerinin ... Fidanlığında, 1991 tarihinden dava tarihine kadarki hizmetlerinin tespiti ile Kurum kayıtlarının düzeltilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi; davanın kısmen kabulü ile davacının 01.01.2010 tarihinden önceki dönemdeki hizmetinin tespitine ilişkin talebinin hak düşürücü süreye uğramış olması sebebiyle reddine, 17.03.2016 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak davacının, hizmet aktine dayalı olarak işçi sıfatıyla davalılardan Orman ve Su İşleri Bakanlığına izafeten ... Orman Fidanlık Müdürlüğü nezdinde;

01.10.2010 - 31.06.20 10... gün, günlük 30,00 TL brüt ücretle,

01.07.2010 - 31.12.20 10... gün, günlük 31,01 TL brüt ücretle,

01.01.2011 - 30.06.20 11... gün, günlük 32,24 TL brüt ücretle,

01.07.2011 - 31.12.20 11... gün, günlük 34,08 TL brüt ücretle,

01.01.2013 - 30.06.20 13... gün, günlük 39,52 TL brüt ücretle,

01.07.2013 - 31.12.20 13... gün, günlük 41,35 TL brüt ücretle,

01.01.2014 - 30.03.20 14... gün, günlük 43,57 TL brüt ücretle,

01.07.2014 - 31.12.20 14... gün, günlük 44,45 TL brüt ücretle, sigortasız olarak geçen çalışmalarının sigortalı hizmet olarak davacıya ait olduğun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; somut olayda eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmiştir. Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşudur. Kamu kuruluşu olan davalı iş yerinde geçen çalışmaların resmî kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Davacının, kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır. Davacının kamu kurumu olan davalı iş yeri bünyesinde ücretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı olup, kamu kuruluşundaki çalışmaların resmî kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olmakla birlikte eldeki davada, davaya konu döneme ilişkin, davacının hizmetlerini bildirir işe giriş bildirgesi ya da dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerden herhangi birinin davalı Kuruma verilmediği, davacı çalışmalarının Kurum tarafından tespit de edilemediği ve işyerinin kamu kuruluşu niteliğinde olduğu sabittir. Mahkemece, davanın somutlaştırılması yükümlülüğü çerçevesinde davacıya, ay ve yılları da belirtilmek suretiyle davalıya ait işyerinde ne iş yaptığı, hangi tarihlerde, hangi bölümlerde ne kadar süreyle çalıştığı, şef ve amirlerinin kimler olduğu, ücreti kimden aldığı hususu açıklattırılmalı; ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin sunduğu bordrolar ile tevkifata dayalı ödemelere ilişkin liste karşısında fidan dikim/yetiştirme işinin kooeratife mi yoksa tek tek şahıslara mı verildiği, davacının kooperatife bağımlı olarak mı çalıştığı hususları uyuşmazlık konusu dönem kooperatif yetkililerinin de dinlenmesi suretiyle araştırılmalı; davacının çalışmalarında kesinti bulunması halinde hak düşürücü sürenin gözönünde bulundurulmalı, iş yerinin kamu kurumu niteliğinde olduğu dikkate alınarak davacının tespit istediği sürelerde görev yapan şef/amir vb. yetkililer tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarının bilgi ve görgülerine başvurulmalı, çalışmanın varlığı ve niteliği yöntemince araştırılmalı ve tüm deliller toplandıktan sonra bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 30.09.2024 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak davacının, hizmet aktine dayalı olarak işçi sıfatıyla Tarım ve Orman Bakanlığına izafeten ... Orman Fidanlık Müdürlüğü nezdinde;

01.04.2006-31.12.20 06... gün; günlük brüt 17, 70... .01.2007-30.06.20 07... gün; günlük brüt 18, 75... .07.2007-31.12.20 07... gün; günlük brüt 19, 50... .01.2008-30.06.20 08... gün; günlük brüt 20, 28... .07.2008-31.12.20 08... gün; günlük brüt 21, 29... .01.2009-30.06.20 09... gün; günlük brüt 22, 20... .07.2009-31.12.20 09... gün; günlük brüt 23, 10... .01.2010-30.06.20 10... gün; günlük brüt 24, 30... .07.2010-31.12.20 10... gün; günlük brüt 25, 35... .01.2011-30.06.20 11... gün; günlük brüt 26, 55... .07.2011-31.12.20 11... gün; günlük brüt 27, 90... .03.2013-31.03.20 13... gün; günlük brüt 32, 62... .04.2013-30.04.2013 tarihleri arasında 30 gün; günlük brüt 35, 69... .05.2013-31.05.20 13... gün; günlük brüt 32, 62... .06.2013-30.06.2013 tarihleri arasında 30 gün; günlük brüt 34, 59... .07.2013-31.07.20 13... gün; günlük brüt 34, 05... .10.2013-31.10.2013 tarihleri arasında 30 gün; günlük brüt 43, 29... .11.2013-31.12.20 13... gün; günlük brüt 34, 05... .02.2014-31.03.20 14... gün; günlük brüt 45,29 TL

Sigortasız olarak geçen çalışmalarının sigortalı hizmet olarak davacıya ait olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davanın tümden kabulünün gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

Davalı idare vekili; davanın tümden reddinin gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili; davanın tümden reddinin gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 391/1., 3 70... . maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 86. madde hükümleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

03.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.