2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin arsa niteliğindeki taşınmazda emsal karşılaştırması ve değer düşüklüğü oranıyla tespitinde hukuka aykırılık bulunmadığına dair Yargıtay kararı.
Özet: Bu dava, davacı idarenin bir taşınmaz üzerindeki kamulaştırılan irtifak hakkının bedel tespiti ve tescili talebiyle açılmış olup, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararını davacı idare, taşınmazın niteliği, değer tespiti ve faiz başlangıcı gibi konularda hukuka aykırılık iddialarıyla istinaf etmiştir; Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın arsa olarak değerlendirilerek emsal karşılaştırması ve değer düşüklüğü oranına göre irtifak bedelinin tespitinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, Yargıtay ise Bölge Adliye Mahkemesinin arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve irtifak hakkı karşılığının değer düşüklüğü oranıyla tespit edilmesinde bir isabetsizlik görmeyerek temyiz talebini de reddetmiştir.
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2743 Esas, 2024/2241 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Geyve 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2023/79 Esas, 2023/764 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 21... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeline 25.05.2023 tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, faizin 26.05.2023 tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini, davaya konu taşınmazın gerek tapu kaydında gerekse nitelik olarak tarla vasfında olduğunu, fiili kullanımı ve nitelikleri gereğince arazi olarak değerlendirilmesi gerektiğini, emsal ile davaya konu taşınmaz üzerinde yapılan karşılaştırma ve bulunan oranların gerçek durumu yansıtmadığını, davaya konu taşınmaza gerçek değerinin çok üzerinde bir değer belirlendiğini, davaya konu taşınmaz ile emsal taşınmaz arasındaki vergi rayici ile bilirkişilerin yaptığı kıyaslamanın arasında fahiş fark olduğunu, irtifak bedeli hesaplanırken değer azalışının taşınmaz eklentileri de dahil edilerek hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu, yapının ve ağaçların irtifak geçen yerde bulunup bulunmadığının açıkça raporda tespit edilmiş olması gerektiğini, tescil kararının takyidatlardan ari olarak kurulması gerektiğini, idalereleri lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa olarak kabul edilerek 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde davaya konu taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve su boru hattı güzergahı olduğu dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığı bedelinin tespit edilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, bilirkişi heyet raporunun karar vermeye yeterli ve elverişli olduğu anlaşılmış, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde temyiz edenin sıfatı gözetilerek bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.