2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tesciline ilişkin davada taşınmazın değerlemesi, faiz ve vekalet ücreti itirazlarının bölge adliye mahkemesince esastan reddi kararının temyizen onanması.
Özet: Davacı idarenin açtığı kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararı üzerine davacı idarenin faiz, arazi niteliği, emsal karşılaştırması ve vekalet ücreti gibi iddialarla yaptığı istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş; davacı idarenin bu ret kararına karşı yaptığı temyiz başvurusunda ise Yargıtay, arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması ve irtifak hakkına konu bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı ile bedel tespiti yapılmasına ilişkin bölge adliye mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığına hükmederek davacı idarenin temyiz talebini reddetmiştir.
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3123 Esas, 2024/2166 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Geyve 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/129 Esas, 2023/784 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 20... parsel, 1 19... ve 7 parsel sayılı taşınmazlarda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı taraf cevap dilekçesinde özetle; taşınmazların gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeline 24.07.2023 tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davaya konu taşınmazların, gerek tapu kaydında gerekse nitelik olarak tarla vasfında olduğunu ve halen de tarımsal üretim amaçlı kullanıldığını, davaya konu taşınmazların da fiili kullanımı ve nitelikleri gereğince arazi olarak değerlendirilmesi gerektiğini, hesaplamada kullanılan emsal ile davaya konu taşınmazlar üzerinde yapılan karşılaştırma ve bulunan oranlar gerçek durumu yansıtmamakta olup davaya konu taşınmaza gerçek değerinin çok üzerinde bir değer belirlenmesine neden olduğunu, tescil kararının takyidatlardan ari olarak kurulması gerekmekte olup bu açıdan da kararın kaldırılması veya düzeltilmesi gerektiğini, davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin de hukuka aykırı olduğunu beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazlara yakın konumda olan Dairelerinin 2022/1688 Esas sayılı dosyasında ... Mahallesi 1 01... parsel sayılı taşınmaz için 2018 tarihi itibarıyla 125,00 TL/m² birim fiyatı belirlendiği, eldeki dosyada belirlenen metrekare birim fiyatının yerinde olduğu, yine 1 19... parsel nolu taşınmaz üzerindeki yapı bedelinin ..., ... ve ... Bakanlığı'nın 2022 yılı Yapı Yaklaşık Maliyet Cetveline göre hesaplandığı, dosya kapsamına göre ... Müdürlüğü lehine daimi irtifak hakkı sebebiyle değer azalışının yöntemine uygun tespit edildiği, daimi irtifak hakkı sebebiyle oluşan değer azalışının tenzilinin yerinde olduğu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi doğru görüldüğünden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde temyiz edenin sıfatı gözetilerek bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.