Uluslararası karayolu taşımacılığında hasarlı emtia nedeniyle sigortacının taşıyıcıya karşı açtığı icra takibine itirazın iptali davası.
Özet: Bir sigorta şirketi tarafından, sigortaladığı ürünlerin Türkiyeden Almanyaya uluslararası karayolu taşımacılığı sırasında hasarlanarak alıcı tarafından reddedilmesi üzerine sigortalısına ödediği 93.751,01 TLlik tazminatı tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine, davalı üst taşıyıcı ve sigortacısının "hasarın ambalajlama hatasından kaynaklandığı, zamanaşımı ve CMR hükümleri" gibi gerekçelerle yaptığı itirazların iptalini talep eden itirazın iptali davasında, taraflar taşıma sorumluluğu ve hasarın gerçek nedeni üzerinde anlaşmazlık yaşamaktadır.
T.C.
İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/59 EsasKARAR NO : 2026/82DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : 23/01/2025KARAR TARİHİ : 02/02/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ... no'lu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ve ...-7 no'lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... A.Ş.'yi dava konusu olaya ilişkin nakliye rizikolarına karşı sigortaladığını, sigortalı ... A.Ş. tarafından Hollanda’da yerleşik .... firmasına 08.08.2023 tarih ve ... numaralı fatura kapsamında (Satış şekli: ...) 20 Palet (Net; 22.000.00 Kg. Brüt; 22.840.00 Kg.) “... Genleşebilir Polistiren” emtiası satıldığını, emtia alıcı firmanın Almanya’da yerleşik tesislerine sevk edildiğini, Türkiye’den Almanya’ya kadar olan karayolu nakliyesi davalı üst taşıyıcı ... Ulus. Tic. A.Ş. sorumluluğunda CMR belgesini düzenleyen ... ve fiili taşıyıcı .... tarafından ... (çekici+dorse) plakalı araç ile komple yük olarak gerçekleştirildiğini, söz konusu aracın 16.08.2023 tarihinde alıcı firmaya varışı sonrasında emtianın araç içerisinde kaymış ve hasarlı olduğunun görülmesi üzerine kabul edilmediği belirtilmiş, alıcı firmanın talimatı üzerine emtianın kontrollerinin yapılmak üzere Belçika’da yerleşik ... firmasına sevk edildiğini, ahşap palet üzerinde ... kutular içerisinde, üzerinin streç ile sarılı olduğu, emtianın ambalaj yapısının nakliye için uygun olduğu, dorse içerisinde yan yana yüklendiği, her bir paletin spanzet ile sabitlendiği, ön kısımdaki boşluğa hava yastığı konulduğu, emtianın alıcı firmaya varışı sonrasında tüm paletlerin dorsenin ön kısmına doğru yan yatmış/kaymış ve karton ambalajların ezilmiş olduğunun anlaşıldığını, dava konusu hasarın meydana gelmesinden üst taşıyıcı ... sorumlu olup müvekkil şirketin ödediği hasar tutarından davalı taşıyıcı ... ve sigortacısı diğer davalı ... Sigorta müvekkil şirkete karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, dava konusu hasar sonrası yapılan ekspertiz çalışmalarına göre hasar miktarı; 93.751,01-TL olduğunu, söz konusu hasarı sebebi ile; müvekkil şirket sigortalısına, 93.751,01-TL tazminat ödemesi yapıldığını, davalılar ile dava öncesi yapılan taleplerimize olumlu cevap verilmemesinin akabinde alacaklarına ilişkin olarak başlattığkları .... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas numaralı dosyasına yansıyan takibe, borçlular tarafından herhangi bir borcunun bulunmadığı belirtilerek, elle tutulur bir sebep gösterilmeksizin, borca, faizine ve tüm fer’ilerine itiraz edildiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile davalıların .... İcra Müdürlüğü 2024/... E. sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptığı haksız itirazların iptaline, asıl alacağa takip talebindeki gibi faiz işletilmesine ve takibin aynen devamına, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava konusu uluslararası karayolu ile yapılan bir taşıma olup CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini, usule ve esasa ilişkin itirazlarının bulunduğunu, davacının aktif dava ehliyetini ispatlamasının gerektiğini, dava zaman aşımı süresinin geçtiğini, hasar miktarı yüksek olduğunu ve bunun ispat edilmesinin gerektiğini, dava konusu taşıma DAP Teslim şekli ile teslim edildiğini, emtia ambalaj ve yüklemesi satıcı tarafından yapıldığını, müvekkil ... Sigorta A.Ş ' nin sorumluluğu poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, hasarın ana nedeni ambalaj hatası olduğunu, kötü ambalaj ve istif hatasından nakliyeci sorumlu olamayacağını, emtianın hasarsız olduğu davacının hatırlattığı ekspretiz raporuyla da sabit olduğunu, dava konusu hasar yükleme istif hatasından dolayı meydana geldiğini, araç yolda kaza geçirmediğini, tam sağlam ve zamanında emtiaların teslim edildiğini, müvekkil şirket taşıyıcı değil taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, CMR Konvansiyonu 34 ve devamı maddelerine göre dava müteakip taşımacı olan asıl taşıyıcıya karşı açılmasının gerektiğini, hasar taşıyıcının önlenmesine imkan olmayan durumlardan ileri geliyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulacağını, taşıyıcının azami sorumluluğu CMR Konvansiyonunun 23.maddesinde düzenlendiğini, sovtaj bedeli hasar bedelinden düşülmesinin gerektiğini, faiz talebi yasa ve usule aykırı olup fahiş ve mesnetsiz olduğunu, davacının haksız ve mesnetsiz icra inkar tazminatı talebinin reddi ile %20' den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesinin gerektiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle davanın CMR düzenleyen taşıyıcı ... şirketi ve onun sorumluluk sigortacısına fiili taşıyıcı .... Şirketi ve onun sorumluluk sigortacısına ihbarına karar verilmesini, zamanaşımı, husumet itirazlarımızın kabulüne, haksız, hukuki mesnetten yoksun ve müvekkillerimizin kusuru bulunmayan fahiş talep ve faiz talepli davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; dava dışı sigortalısına ödeme yapan sigorta şirketinin yükleri taşırken kusuru ile zarar verdiği iddiasıyla davalı lojistik firmasına ve sigortacısına karşı başlattığı rücuen tahsil amaçlı ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali davası olduğu anlaşıldı. Mahkememizce dava konusu edilen .... İcra Müdürlüğü' nün 2024/... Esas sayılı dosyasının UYAP sureti dosya içerisine alınmış, davacı ve davalı sigorta şirketinden hasar dosyası ve poliçe suretleri celp edilmiş, dosyaya sunulan belgelerin Türkçe tercümeleri taraflardan istenmiş, mahkememizin 15/04/2025 tarihli duruşması yedi nolu ara kararı gereğince tüm bu delillerin celbinden sonra dosya ve tüm ekleri mahkememizce seçilen Lojistik Uzmanı ..., Sigorta Uzmanı ... ile Makine Mühendisi ...' na tevdi edilmiş, adı geçen heyetçe alınan bilirkişi heyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır. Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun olup, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve bu nedenle hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen bilirkişi heyet raporunda; Davaya konu taşımacılık; Türkiye - Almanya arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyanına ilişkin ihtilafın öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği, davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği varma yerinde teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının kusuru/sorumluluğu olduğu kanaatine varıldığı, hasarın meydana gelme sebepleri yükleme ve istiflemeye izafe edilebildiği ölçüde müterafik kusur değerlendirmesi yapılabileceği, davaya konu hasarda araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme sorumluluğunu karayolları taşıma şartlarına göre yapmayan göndericinin asli kusurlu, araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlemlerinin karayolu taşıma şartlarına göre uygun yapılıp yapılmadığını denetlemeyen taşıyıcıların tali kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, meydana gelen kısmi hasarda müterafik kusur oranları; araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme sorumluluğunu karayolları taşıma şartlarına göre yapmayan asli kusurlu göndericinin %75 oranında, araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlemlerinin karayolu taşıma şartlarına göre uygun yapılıp yapılmadığını denetlemeyen tali kusurlu taşıyıcıların %25 oranında müterafik kusurlu oldukları kanaatine varıldığı, davaya konu alıcısına kısmi hasarlı olarak teslim edilen emtianın Türkiye'den Almanya'ya kadar olan karayolu nakliyesinin asıl (akdi) taşıyıcısı ... Ulus. Tic. A.Ş., alt taşıyıcısı CMR belgesini düzenleyen ... ve yükün fiili taşıyıcısı .... firmalarının CMR madde 34 ve TTK — 4, Kitap madde 888 hükümleri gereği meydana gelen hasardan müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varıldığı, dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde hasar ihbarının, CMR Konvansiyonuna göre süresi içinde ve usulüne uygun yapıldığı, mahkemenin davalı taşıma şirketini tazminat ödemesini taktir etmesi durumunda; davaya konu taşımacılık işinde meydana gelen hasarla ilgili olarak davalı taşıyıcı şirket için CMR Konvansiyonunun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmayıp, davalı taşıyıcının “taşıyıcının. sinirli sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği kanaatine varılmakla beraber taşımacılık faaliyetinde kısmen hasarlanan hasarlı olarak alıcısına teslim edilen yükün 22.840,00 kg ağırlığında olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan taşıyıcının Sınırlı sorumluluk üst tutarının 6.987.214,70 TL olduğu, davaya konu hasar için hazırlanan ekspertiz raporunda tespit edilen hasar tutarının 93.751,01 TL olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst tutarının ekspertiz raporunda tespit edilen hasar tutarından daha yüksek olduğu, bu nedenle; somut olayda taşıyıcının sınırlı sorumluluk uygulamasına yer olmadığı kanaatine varıldığı, davaya konu taşımacılıkta meydana gelen ambalajın yeniden değiştirilerek alıcısına teslim edilmesi taraflarınca hasarın saptanması ve çalışması olarak değerlendirildiği, CMR Konvansiyonunda yapılan taşımacılıklarda; taşınan yükte meydana gelen hasarın taşımacılık faaliyeti sırasında veya taşıyıcının sorumluluğu altındayken meydana gelmesi durumunda yükte meydana gelen zararın saptanması ve azaltılması için yapılan harcamalardan da taşıyıcı firmanın sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, heyetlerince tespit edilen ( dava dışı göndericinin %75 ve taşıyıcının %25 oranında ) müterafik kusur oranını taktir etmesi durumunda davalı taşıyıcının ödeyeceği tazminat tutarının 23.437,75 TL ( 93.751,01 TL hasarın % 25 oranı) olarak belirlendiği, CMR Konvansiyonu madde 27/1 hükmü gereği; davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödeme yaptığı 06/12/2022 tarihinden itibaren %5 faiz uygulanabileceği belirtilmiştir.Yukarıda içeriği özetlenen bilirkişi raporu ve itirazın iptali davasının icra takibine sıkı sıkıya bağlı olması ilkesinden hareketle yapılan değerlendirmede, icra takibi ve itirazın iptali davasında daha fazla miktar talep edilmekle birlikte davacı alacağının bilirkişi raporu ile belirlenen toplam 24.725,22 TL olduğu kabul edilmiştir. Alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR : Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacı tarafın davasının KISMEN KABULÜ ile;Davalı borçluların .... İcra Müdürlüğü' nün 2024/... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazın kısmen iptaline, takibin 23.437,75 TL asıl alacak, 1.287,47 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.725,22 TL üzerinden devamına, fazlaya dair istemin reddine, asıl alacağa takip tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar yıllık %5 faiz uygulanmasına, 2-Alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,3-Alınması gereken 1.688,98 TL karar ve ilam harcının 1.234,84-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 454,14 TL harcın davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,4-Davacı tarafından ödenen 1.234,84-TL peşin harcın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,5-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile ödenen 615,40 TL başvuru harcı ile 21.280,00 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 21.895,40 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 5.294,91 TL yargılama giderinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 24.725,22 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,7-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,8-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 9-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00 TL arabulucu ücretinin 1.136,59 TL' sinin davalılardan, 3.563,41 TL' sinin davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine, Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/02/2026 Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır